zaza
Üye
Size zaza'ça neyi çağrıştırıyor?
çok merak ettiğim bir konudur genelde istediğim cevabı hala alamamışımdır, ama birçok kişinin doğru bildiği, yanlış bir bilgiye sahip olduğunun farkındayım.
genelde zazaça başlı başına bir dildir ama ülkemizde milyonlar zazaça yı kürtçe'nin lehçesi olarak sanıyor oysaki zazaça farsadan etkilenmiş bir dildir zaten bunu yabancı üniversite öğrencileri kanıtlamıştır.
ben uzun zamandır bunu araştırmaktayım elime geçen en net belgelerden çıkan şunlardır;
kısaca özetlemek gerekirse
Zazaca Zerdüş'ün dilidir. diye bir bilgiye ulaştım
Özellikle Alevi zazalar Zazaca için ZONE HIZİRİ (hızırın dili) tabirini kullanırlar buradaki hızır
(tanrı'nın dili) Zerdüş^ten başkası değildir. Ayrıca avesta(zerdüşt'ün yazdığı kutsal kitap) İrani dilller içinde en çok zazacaya benzemektedir.Buda zazaca'nın çok eski kadim bir dil olduğunu ortaya koymaktadır.Ayrıca kuzey irani diller gileki,mazenderani,gorani, ve pehlevice denilen dil zazacayla aslında aynı dildir.Bu dil grubu Pehlevanik dil grubu olup Orta Farsça diye adlandırılır.Kürtçeyle ve türkçeyle yakından uzaktan alakası yoktur.Zazalar islamiyeti geç denecek bir dönemde kabul etmiştir. M.S 900'lü yıllarda Hz Hüseyin torunlarından Hasan EL Alevi denen şahsın ailesiyle birlikte Emevilerin önünden kaçarak Deylemistan'a sığınmasından sonra gerçekleşmiştir. (Şah İsmail'in soyunun da bu kişiyle bağlantısı vardır) Buradaki halk özgür yaşıyan çok evliliğin olmadığı kadınların ön planda olduğu bir halk'tır. Kölelikte kesinlikle yasaktır. Dini liderlerine Pir diye hitap edilmektedir. Aynı zamanda Seyit olan Hasan El Alevi burada yaşıyan insanların geleneklerinide değiştirmeden kendi öğretilerini Deylemistanda yaymıştır.Böylece Zerdüştlüğün ve Şiiliğin ortak anlyışından Alevilik (o tarihlerde İsmaili diye biliniyordu) ortaya çıkmıştır. Emevilere karşı daha sonrada Abbasilere karşı Ehli beyt inancı diye adlandırılan o dönemlerde fakirlerin ve ezilenlerin yanında yer aldılar.
Deylemlilerin kısa süreli kurdukları devletler olduysada, bunun en uzun yaşıyanı 960-1040 dönemlerindeki Büheyivoğulları zaza-alevi devleti idi.Bu devlette moğol istilasında yıkılmıştır. Zazalar önce kirmşah daha sonrada Anadoluya gelerek Dersim Munzur ve Erzincan Mercan dağları eteklerine yerleşmişlerdir. İlk toplanma yerleri buralardır. Buradan'da Anadolu^nun farklı yerlerine ve tersine göçle iran'a da dağılmışlardır. Dağıldıkları bölgelerde azınlıkta kalanlar sonradan sunni inancını benisemişlerdir. İranda Kalanlar ise çoğunluğu sonradan şiiliği benimsemiştir.(Anadoluya sultan Melikşah ile birlikte geldiler, sultan melikşah'ın anneside deylemlidir.)
peki siz ne düşünüyorsunuz
genelde zazaça başlı başına bir dildir ama ülkemizde milyonlar zazaça yı kürtçe'nin lehçesi olarak sanıyor oysaki zazaça farsadan etkilenmiş bir dildir zaten bunu yabancı üniversite öğrencileri kanıtlamıştır.
ben uzun zamandır bunu araştırmaktayım elime geçen en net belgelerden çıkan şunlardır;
kısaca özetlemek gerekirse
Zazaca Zerdüş'ün dilidir. diye bir bilgiye ulaştım
Özellikle Alevi zazalar Zazaca için ZONE HIZİRİ (hızırın dili) tabirini kullanırlar buradaki hızır
(tanrı'nın dili) Zerdüş^ten başkası değildir. Ayrıca avesta(zerdüşt'ün yazdığı kutsal kitap) İrani dilller içinde en çok zazacaya benzemektedir.Buda zazaca'nın çok eski kadim bir dil olduğunu ortaya koymaktadır.Ayrıca kuzey irani diller gileki,mazenderani,gorani, ve pehlevice denilen dil zazacayla aslında aynı dildir.Bu dil grubu Pehlevanik dil grubu olup Orta Farsça diye adlandırılır.Kürtçeyle ve türkçeyle yakından uzaktan alakası yoktur.Zazalar islamiyeti geç denecek bir dönemde kabul etmiştir. M.S 900'lü yıllarda Hz Hüseyin torunlarından Hasan EL Alevi denen şahsın ailesiyle birlikte Emevilerin önünden kaçarak Deylemistan'a sığınmasından sonra gerçekleşmiştir. (Şah İsmail'in soyunun da bu kişiyle bağlantısı vardır) Buradaki halk özgür yaşıyan çok evliliğin olmadığı kadınların ön planda olduğu bir halk'tır. Kölelikte kesinlikle yasaktır. Dini liderlerine Pir diye hitap edilmektedir. Aynı zamanda Seyit olan Hasan El Alevi burada yaşıyan insanların geleneklerinide değiştirmeden kendi öğretilerini Deylemistanda yaymıştır.Böylece Zerdüştlüğün ve Şiiliğin ortak anlyışından Alevilik (o tarihlerde İsmaili diye biliniyordu) ortaya çıkmıştır. Emevilere karşı daha sonrada Abbasilere karşı Ehli beyt inancı diye adlandırılan o dönemlerde fakirlerin ve ezilenlerin yanında yer aldılar.
Deylemlilerin kısa süreli kurdukları devletler olduysada, bunun en uzun yaşıyanı 960-1040 dönemlerindeki Büheyivoğulları zaza-alevi devleti idi.Bu devlette moğol istilasında yıkılmıştır. Zazalar önce kirmşah daha sonrada Anadoluya gelerek Dersim Munzur ve Erzincan Mercan dağları eteklerine yerleşmişlerdir. İlk toplanma yerleri buralardır. Buradan'da Anadolu^nun farklı yerlerine ve tersine göçle iran'a da dağılmışlardır. Dağıldıkları bölgelerde azınlıkta kalanlar sonradan sunni inancını benisemişlerdir. İranda Kalanlar ise çoğunluğu sonradan şiiliği benimsemiştir.(Anadoluya sultan Melikşah ile birlikte geldiler, sultan melikşah'ın anneside deylemlidir.)
peki siz ne düşünüyorsunuz
Rusya ile aynı alfabe.. 
