Sonbahar depresyonunun belirtileri

[Haydar]

Tatil mevsimi yazın sona ermesiyle tabiatta
meydana gelen değişiklikler insanlara da
yansıyor. Bu değişikliklerin bir sonucu olarak
da sonbahar depresyonu ortaya çıkıyor. İşte
uzmanların gözüyle sonbahar
depresyonunun belirtileri ve alınabilecek önlemler… Yaz mevsimi insanların rutin işlerinin
azaldığı, doğanın tazelendiği, tatillerin
yapıldığı bir mevsim. Bu arada gündüzler
uzamış ve insanların iş sonrası kendilerine
ayırabildikleri zaman da artmış oluyor. Deniz
kenarları ve parklar vaktini değerlendirmek isteyenler için bekliyor. Yazın yaşanan tüm
bu canlanmaya karşın sonbahar ve kış
döneminde tersine bir dönem yaşanıyor.
Gündüzler kısalmaya, havalar değişmeye,
doğa hüzne bulanmaya başlıyor. Bu
değişimden insanlar da nasibini alıyor. Bu da sonbahar depresyonuna neden oluyor. Psikolog Ferahim Yeşilyurt, sonbahar
depresyonu hakkında merak edilen sorulara
cevap verdi. Sonbahar gelince neden depresif
oluyoruz? İlkbahar doğanın canlanmasına, sonbahar
ise canlılığını azaltmasına karşılık gelir. Bu
nedenle sonbahar hüznü çağrıştırır.
Havaların kötüleşmesi açık alanlardan tekrar
güneşsiz kapalı alanlara gidilecek olması
keyifsizlik ve mutsuzluk verebilir. Güneşli güzel günlerin artık gerilerde kaldığı, çetin kış
koşullarının tekrar gelmek üzere olduğunu
hatırlatır. Bu nedenle sonbahar hüzün
mevsimi olarak anılır. Güneşi az görmek, iş sorumluluklarının
artması, okulların başlaması, havaların
serinlemesi insanlarda birtakım ruhsal
değişimlere neden olur. Ferahim Yeşilyurt sonbahar depresyonunun
en sık rastlanan belirtilerinin hüzün,
yorgunluk ve enerji azlığı olduğunu
belirtirken, diğer belirtileri şöyle sıraladı: - Sabah uyanmakta güçlük çekme
- Yataktan kalkmak istememe
- Karamsarlık
- Cinsel enerjide azalma
- Çabuk sinirlenme Depresif ruh
halinden
çıkmak için neler yapılmalıdır? İyi bir tatil sonrasında yeterince
dinlendiğimizi düşünmek lazım. “Bu kadar
tatilden sonra yeniden yeni sorumluluklar
alabilirim.” diye düşünmek lazım. Yeni
planlar hazırlamakta fayda var. Yeni planlar
hem bizi bir şeyler yapmak için zorlar hem de hareketlendirir. Uyku ve beslenme
alışkanlıklarımızı yeniden tatil öncesine göre
düzenlemek gerekir. Yeni amaçlar, hedefler
oluşturmak gerekir. Yazın bazı güzellikleri
olsa da sonbahar ve kış mevsiminin de
benzer güzellikleri olduğu hatırlanmalı. Yazın çoğunlukla sinema ve tiyatroya gitmek
istenmezken, bu dönemlerde bu faaliyetlerle
ilgilenilebilir. Gün ışığının azalması depresyonu
artırıyor mu? Güneş ışınlarının daha az olduğu kış
aylarında depresif duyguların daha fazla
arttığı bilinir. Hatta depresyonda “ışık
tedavisi” adında bir yöntem bile vardır.
Özellikle İskandinav ülkeleri gibi kış aylarının
çok yoğun geçtiği bölgelerde bu tedaviden yararlanılır. Enerjimizi artırmak amacıyla neler
önerirsiniz? - Düzenli egzersiz yapın. Günde bir saat
yürüyüş bile yeterli.
- Sağlıklı beslenmeye özen gösterin.
- Düzenli uyuyun. Aynı saatte yatıp, aynı
saatte kalkın.
- Güne mutlaka iyi bir kahvaltıyla başlayın. - Arkadaşlarınıza vakit ayırın.
- İşyerinde kısa molalar verin.
- Keyif aldığınız aktiviteleri planlamaya
çalışın. Sonbahar depresyonu en çok kimlerde
görünüyor? Depresif duygu durumu, çökkünlük, kaygı ve
endişe genellikle kadınlarda daha sık görülür.
Bu nedenle sonbahar depresyonunun da
kadınlarda daha sık görüldüğünü
söyleyebiliriz. Diğer taraftan daha önce
depresyon tanısı almış kişilerde de bu dönemlerde depresyonun tekrarlama ihtimali
artar. Özellikle karamsar, endişeli, özgüveni
düşük kişiler bu dönemlerde daha fazla risk
taşırlar. Yiyeceklerin de ruh halimiz üzerinde
etkisi var mı? Beyaz şekerden uzak durmak gerekir. Kan
şekerini hızla yükseltip düşürdükleri için
halsizlik, yorgunluk hislerine neden olabilirler
ya da artırabilirler. Bunun yerine şekeri doğal
meyvelerden kullanmak daha iyidir. Tatlı,
çikolata ve pastaların fazla tüketimi fayda sağlamaz. Diğer taraftan vitamin eksikliğine
bağlı olarak da yorgunluk halsizlik
hissedilebilir. Bunu gidermek için doğal ya da
medikal vitaminler kullanılabilir.