Az görme sorunu ve çareleri

[Haydar]

Normal gözlükler, kontakt lensler veya göz içi
lens implantları ile görmeniz artırılamıyorsa
sizde az görme mevcut demektir. Bu durum
körlükle eş anlamlı değildir. Az gören kişilerin
hala işe yarar bir görmesi mevcut olup sıklıkla
görme cihazları kullanılarak artırılabilir. Görme bozukluğu hafif ya da ağır olsun, az
görme, görmenizin ihtiyaçlarınızı
karşılayamadığı manasına gelir. Görme artırıcı
cihazların kullanımına ancak tıbbi ve cerrahi
tedavilerden sonra, ya da bunların fayda
sağlamayacağına kanaat getirildikten sonra göz hekimi tarafından karar verilir. - Neler az görmeye sebep olur? Daha çok yaşlı kimselerde olmasına rağmen her
yaşta az görme meydana gelebilir. Doğumdan
var olan bozukluklar, kalıtsal hastalıklar,
yaralanmalar, şeker hastalığı, glokom, katarakt
ve yaşlanma az görmeye yol açabilir. En yaygın
sebebi gözün sinir tabakasının bir hastalığı olan makula dejenerasyonudur. Makula
dejenerasyonu merkezi görmeyi bozar, tam
körlük yapmaz ve çevresel görme etkilenmez. - Az görmenin farklı tipleri var mıdır? Evet. En sık merkezi görme veya okuma
bozukluğu görülmesine rağmen çevresel
görme azalması veya renkli görüşün
kaybolması da az görme yapabilir. Veya,
gözünüz ışık, kontrast veya kamaşmaya karşı
uyum yeteneğini kaybedebilir. Farklı az görme tipleri farklı yardım cihazları gerektirir. Örneğin
doğuştan az görmesi olan bir kişi ile sonradan
az görme gelişen bir kişinin ihtiyaçları farklıdır. - Az görenlere yardım cihazı nedir? Az görenlere yardım cihazı görmeyi artırır. Her
durumda görmeyi normale çeviren tek bir cihaz
yoktur, bu nedenle farklı amaçlar için farklı
cihazlar gerekir. Mümkünse bir cihazı almadan
önce deneyin. İki tip az görenlere yardım cihazı
mevcuttur: Optik olan ve optik olmayan. Optik olan az görenlere yardım cihazları Optik az görenlere yardım cihazlarında
büyütme amacıyla lensler veya lens
kombinasyonları kullanılır. Bunlar normal
gözlük camlarından farklıdır. Optik cihazlar beş
ana grupta toplanabilir: Büyütücü gözlükler normal gözlüklerden daha
güçlüdür. Bunları kullanırken okunacak
materyalin göze çok yaklaştırılması gerekir, aksi
takdirde yazı odak dışında kalır. Önce bu
durum ürkütebilir, fakat zamanla alışılır. Yakın
için tasarlanmışlardır, göze takıldıkları için okunacak materyal rahatça tutulabilir. Büyütücü gözlükler direk olarak bir gözlüğe
monte edilebilirler ya da kişinin kendi gözlük
numaraları üzerine eklenebilir. Bunların asferik
ve teleskopik şekilleri vardır. Teleskopik olanlar
daha kaba görünümlü olmalarına rağmen
daha uzak mesafeden geniş bir görüş sağlarlar. Asferik olanlar ise estetik görünür, fakat daha
kısa mesafeden daha dar alanı gösterirler. Her
iki büyütücü gözlük tipinin pek çok değişik
modelleri piyasada mevcuttur. El büyüteçleri çoğu kimse tarafından bilinir.
Bunlarla okunacak materyal normal mesafede
tutulabilir. Kırtasiyeciler veya optikçilerden satın
alınabilir. Ayaklı büyüteçler okunacak
materyalin üzerine konur. Bazıları kendinden
aydınlatmalıdır. Büyüteçler, görüşü normal aktivitelerine yeten fakat kısa süreli yakın görüş
gerektiren senet, fatura, telefon rehberi, telefon
tuşları, ev aletlerinin düğmeleri vb. gibi şeylerin
görülmesinde oldukça faydalıdır. Ellerinde
titreme olan hastalar için ayaklı, görmesi çok
düşük olan hastalar için de aydınlatmalı büyüteçler önerilir. Teleskoplar uzak büyütme için kullanılır. Elde ya
da gözlüğe monte edilerek kullanılabilirler.
Özellikle televizyon seyrederken, otobüslerin
yazılarını okurken, ilanlara, panolara bakarken
çok yararlıdırlar; gözlük gibi devamlı
kullanımları zordur ve tecrübe gerektirir. Kapalı devre televizyon sistemi, bir televizyon
ekranına okunacak materyalin büyütülmüş
görüntüsünü verir. Bunların büyütme ve
kontrastı ayarlanabilir ve kullanımları diğer
cihazlardan daha kolaydır. Sadece okumak
veya resimlere bakmak için kullanılır. Siyah- beyaz veya renkli olanları vardır. Özellikle
öğrenciler ve masa başı işi yapanlar için
oldukça faydalıdırlar. Teknolojinin ilerlemesi ile
son zamanlarda maliyetleri de oldukça
düşmüştür. Optik olmayan az görenlere yardım cihazları: - Büyük yazılı kitaplar, gazete ve dergiler,
- Düzgün yazmaya yardımcı cihazlar,
- Büyük oyun kartları,
- Büyük telefon tuşları,
- Yüksek kontrastlı saat ekranları,
- Konuşan makineler (saatler, bilgisayarlar), - Yazıyı gösteren ve yüksek sesle okuyan
makineler. Optik olmayan en basit yöntem görülmesi
istenen şeye yanaşmaktır. Görülmesi istenen
nesneye yaklaşmak, klasik inancın aksine
gözlere zarar vermemektedir. - Az gören kimseler için aydınlatma önemli midir? Uygun aydınlatma, az görenlere yardım cihazı
kadar önemlidir. Benzer bir işi yapmak için 60
yaşında sağlıklı bir kişi, 20 yaşındaki haline
göre iki kat aydınlatmaya ihtiyaç duyar. Aydınlatma konusunda birkaç önemli not - Aydınlatma kaynağını okunacak materyale
yakın tutun. Bu amaç için ayarlanabilir kolları
olan yüksek yoğunluklu ışıklar kullanın.
- Yansıyan ışığın rahatsız etmesini önlemek için
siper kullanın.
- Kamaşma varsa emici lensler kullanılabilir. - Az gören hastalara yardım için hangi hizmetler vardır? Göz doktorunun tam bir muayene yapması
şarttır. Az görmenizin sebebi tespit edildikten
sonra bu cihazlar önerilir veya bu cihazların
uygulanabileceği bir merkeze sevk edilirsiniz.
Hükümetler veya özel kuruluşlar az görenler
için sosyal servisler sunabilirler. Bunlar konuşan kitaplar, bağımsız evde yaşayabilme
eğitimi ve bazen oryantasyon ve hareketlilik
eğitimi olabilir.