jöly
Üye
Dünya Tiyatro Günü
Dünya Tiyatro Günü
Uluslararasý Tiyatro Enstitüsü 1948 yýlýnda kuruldu. Bu enstitü 1961 yýlýnda aldýðý bir kararla 27 Mart gününü Dünya Tiyatrolar Günü olarak kabul etti. Her yýl enstitüye üye ülkelerde 27 Mart günü Tiyatro Bayramý olarak kutlanýr.
27 Mart günü her ülkenin sanat ve tiyatro adamlarýnca hazýrlanan bir bildiri, sahnelerde okunur. Tiyatrolar o gece halka parasýz gösteriler düzenler. Tiyatroyu halka sevdirmeye çalýþýrlar.
Ülkemizde tiyatro ile ilgili ilk ulusal bildiriyi, yaþamýný Türk tiyatrosuna içtenlikle adamýþ olan Muhsin Ertuðrul yazdý. Dünyada ilk tiyatro olayýnýn nerede, nasýl baþladýðý kesinlikle bilinmiyor, Araþtýrmacýlar; tiyatronun ilkel insanlarýn av dönüþü vurduklarý avýn çevresinde sevinç ve heyecan sesleri çýkararak dans etmelerinden doðduðunu anlatýrlar.
Daha sonralarý topluluk halinde yaþamaya baþlayan insanlar yýlýn belirli günlerinde, belirli bir yerde toplanmaya baþladýlar. Bu toplantýda içlerinden bir kiþi yüksekçe bir yere çýkarak güldürücü öyküler anlatýr, taklitler yapar, þarkýlar söylerdi. Bu tür oyunlar zamanla þenlikler geleneðini oluþturdu. Bir süre sonra tiyatroda kiþiler ikiye, üçe çýktý. Daha canlý, daha ilgi çekici konular bulundu. Böylece oyunlar, sanat niteliðine kavuþtu. Tiyatro da meslek haline geldi.
Bizde tiyatro olgusu; çok eskilere dayanan orta oyunu ile onun gölge oyunu biçiminden baþlar. Gölge oyunu arkadan ýþýklandýrýlan beyaz bir perde üzerine belli tipteki kuklalarýn hareket ettirilmesi ve konuþturulmasý ile yansýyan Karagöz oyunlarýdýr.
Bugün köylerimizde, çok eski geleneklerden kalma bir alýþkanlýkla tiyatroya çok benzeyen eðlenceler düzenlenmektedir. Buna oyun çýkarma denir.
Tiyatro oyunculuðu özel eðitimi gerektiren bir meslektir. Tiyatro öðretimi konservatuar denilen okulda yapýlýr. Tiyatro; yazarlarýn dram, komedi, trajedi türünde yazdýklarý eserlerin sahnede oynanmasý sanatýdýr. Tiyatro gösteri sanatý olarak tanýmlanýr. Belli baþlý türleri þunlardýr:
Komedi: Oyunlarýn, insanlarýn, durumlarýn gülünç yönlerini gösteren bir tiyatro yapýtýdýr. Komedinin belli baþlý türleri þunlardýr:
Dram: Yaþamýmýzda var olan umudu, sevinci, acýyý, bir arada sunan tiyatro oyunudur. Dram þiir ve düz yazý ile yazýlabilir.
Tiyatrolar; devlet tiyatrolarý, halk tiyatrolarý, bulvar tiyatrolarý, açýk hava tiyatrolarý ve þehir tiyatrolarý gibi isimlerle anýlýr.
Uluslararasý Tiyatro Enstitüsü 1948 yýlýnda kuruldu. Bu enstitü 1961 yýlýnda aldýðý bir kararla 27 Mart gününü Dünya Tiyatrolar Günü olarak kabul etti. Her yýl enstitüye üye ülkelerde 27 Mart günü Tiyatro Bayramý olarak kutlanýr.
27 Mart günü her ülkenin sanat ve tiyatro adamlarýnca hazýrlanan bir bildiri, sahnelerde okunur. Tiyatrolar o gece halka parasýz gösteriler düzenler. Tiyatroyu halka sevdirmeye çalýþýrlar.
Ülkemizde tiyatro ile ilgili ilk ulusal bildiriyi, yaþamýný Türk tiyatrosuna içtenlikle adamýþ olan Muhsin Ertuðrul yazdý. Dünyada ilk tiyatro olayýnýn nerede, nasýl baþladýðý kesinlikle bilinmiyor, Araþtýrmacýlar; tiyatronun ilkel insanlarýn av dönüþü vurduklarý avýn çevresinde sevinç ve heyecan sesleri çýkararak dans etmelerinden doðduðunu anlatýrlar.
Daha sonralarý topluluk halinde yaþamaya baþlayan insanlar yýlýn belirli günlerinde, belirli bir yerde toplanmaya baþladýlar. Bu toplantýda içlerinden bir kiþi yüksekçe bir yere çýkarak güldürücü öyküler anlatýr, taklitler yapar, þarkýlar söylerdi. Bu tür oyunlar zamanla þenlikler geleneðini oluþturdu. Bir süre sonra tiyatroda kiþiler ikiye, üçe çýktý. Daha canlý, daha ilgi çekici konular bulundu. Böylece oyunlar, sanat niteliðine kavuþtu. Tiyatro da meslek haline geldi.
Tiyatro yaþamýn bir parçasýdýr. Konusu bakýmýndan harekete, konuþmaya, bazen de müziðe yer verilir. Bu nedenle tiyatro güzel sanatlarýn en ilgi çekici kollarýndan biridir.
Tiyatroda oynayanla izleyen arasýnda yakýn, sýcak bir iletiþim vardýr. Ýlk çaðlarda oyunun yazýlý metni yoktu. Yeteneklerine güvenen oyuncular ortaya çýkýp bir çeþit tuluat yaparlardý. Tuluat; oyuncularýn o anda düzenledikleri hareketleri, tasarladýklarý sözleri söylemeleridir. Tuluat, sahnesiz ve metinsiz bir tiyatro oyunudur.
Yazýlý tiyatro yapýtlarý çok sonra ortaya çýktý. Bir süre tiyatro sözsüz oynandý. Oyuncular olaylarý, el, kol, gövde, bacak ya da yüz hareketleriyle anlatýrlardý. Bu sözsüz tiyatroya pandomima denir.
Bizde tiyatro olgusu; çok eskilere dayanan orta oyunu ile onun gölge oyunu biçiminden baþlar. Gölge oyunu arkadan ýþýklandýrýlan beyaz bir perde üzerine belli tipteki kuklalarýn hareket ettirilmesi ve konuþturulmasý ile yansýyan Karagöz oyunlarýdýr.
Bugün köylerimizde, çok eski geleneklerden kalma bir alýþkanlýkla tiyatroya çok benzeyen eðlenceler düzenlenmektedir. Buna oyun çýkarma denir.
Tiyatro oyunculuðu özel eðitimi gerektiren bir meslektir. Tiyatro öðretimi konservatuar denilen okulda yapýlýr. Tiyatro; yazarlarýn dram, komedi, trajedi türünde yazdýklarý eserlerin sahnede oynanmasý sanatýdýr. Tiyatro gösteri sanatý olarak tanýmlanýr. Belli baþlý türleri þunlardýr:
Komedi: Oyunlarýn, insanlarýn, durumlarýn gülünç yönlerini gösteren bir tiyatro yapýtýdýr. Komedinin belli baþlý türleri þunlardýr:
- Vodvil, hareketli, eðlenceli bir konuya dayanan, içinde þarkýlar bulunan hafif güldürüdür.
- Fars, olaylarýn aþýrý abartýldýðý, taklitlerin sýk sýk tekrar edildiði bir komedi türüdür.
Dram: Yaþamýmýzda var olan umudu, sevinci, acýyý, bir arada sunan tiyatro oyunudur. Dram þiir ve düz yazý ile yazýlabilir.
Tiyatrolar; devlet tiyatrolarý, halk tiyatrolarý, bulvar tiyatrolarý, açýk hava tiyatrolarý ve þehir tiyatrolarý gibi isimlerle anýlýr.
Tiyatro yaþamýn bir parçasýdýr. Yaþamý sergiler. Yaþama sevincini yaratýr. Geçmiþi, günümüzü, geleceði anlamamýza yardýmcý olur. Tiyatro; Sorunlarýmýza ýþýk tutar. Tiyatro, insanlar arasýnda halkýn içinden doðmuþ bir sanattýr. Tiyatro hep iyiden, güzelden hoþtan yana olmuþtur.
Tiyatro insanlarý eðitir. Eðitirken düþündürür. Tiyatro insanlara beraber gülmek, beraber aðlamak, beraber düþünmek gibi insanca duygular aþýlar.
