Doğuş Pertez
Emekli Yönetici
Obama güvence verdi, kriz aşıldı
Obama güvence verdi, kriz aşıldı
NATO'nun 60. kuruluş yıldönümüne damgasını vuran genel sekreterlik krizi Türkiye'nin Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen'e onay vermesiyle çözüldü. Zirvenin ilk gününde Rasmussen konusunda geri adım atmayan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Tayyip Erdoğan, Avrupalı liderler tarafından yakın markaja alındı.
Ankara'nın kararlı tavrını sürdürmesi üzerine zirvenin ikinci gününde devreye ABD Başkanı Barack Obama girdi. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'le yaklaşık bir saat süren bir görüşme yapan Obama, Danimarka Başbakanı'nın adaylığı karşılığında Türkiye'nin çekincelerini gideren geniş bir öneri paketi sundu. Pakete göre; karikatür krizi ve Roj TV konusunda iyi bir sınav vermeyen Rasmussen, hafta başında İstanbul'da yapılacak Medeniyetler İttifakı'na katılacak. Burada Hz. Muhammed (sas)'e hakaret içeren karikatürlere tepki gösteren İslam âlemine olumlu mesaj veren bir konuşma yapacak. NATO genel sekreter yardımcılıklarından birine Türkiye'den bir isim getirilecek, İttifak'ın Afganistan misyonunun başkanı da bir Türk olacak. PKK'nın yayın organının kapatılması için Danimarka harekete geçecek, ABD Başkanı da bunun takipçisi olacağına dair Türk tarafına söz verdi. Obama, Türkiye ziyareti sırasında TBMM'de yapacağı konuşmada, Ankara'nın terörle mücadele konusundaki tavrına tam destek açıklamasında bulunacak. Başbakan Tayyip Erdoğan, Rasmussen'le ilgili çekincelerinin 'Obama'nın garantörlüğünde giderildiğini' belirtti. Zirvenin ardından ABD Başkanı, Ankara'ya teşekkür ederken Rasmussen de, "Türkiye'nin endişelerini tamamen anlıyorum. Türkiye ve İslam dünyası ile iyi ilişkiler kuracağım." dedi.
4 Nisan 1949'da Washington Antlaşması ile kurulan NATO'nun tarihî zirvesi, Almanya-Fransa sınırında bulunan Strasbourg ve Kehl kentlerinde yapıldı. İki günlük zirveye, yeni genel sekreterlik tartışmaları ve Türkiye'nin bu konudaki tavrı damgasını vurdu. İttifak üyesi ülkeler, genel sekreter adaylığını zirvenin başlamasına 24 saat kala açıklayan Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen'e yönelik Türkiye'nin itirazlarını gidermek için yoğun bir çaba içine girdi. Resmî gündemde bulunmamasına rağmen Almanya'nın başını çektiği ülkelerin liderleri, yeni genel sekreter seçimini zirveye taşıdı. İnce bir taktik izleyen söz konusu liderler, ilk günün akşamında 3 saat süren yemekte tüm girişimlerine rağmen Türkiye'nin direncini kıramadı.
Liderlerin ilk buluşması sona erdiğinde Türkiye kendi içinde bir değerlendirme yaptı. Cumhurbaşkanı Gül, Başbakan Erdoğan ile gece yarısı uzun bir telefon görüşmesinde bulundu.
Zirvenin ikinci gününün sabahında, üye ülke liderlerinin, Türkiye'ye yönelik baskıları artarken, Beyaz Saray'dan üst düzey bir yetkili, görüşmeler devam ederken "bir aciliyet hissi bulunmadığını" duyurdu. Günün en büyük sürprizini ve en önemli adımını ise ABD Başkanı Barack Obama attı. Yarın Türkiye ziyaretine başlayacak olan Obama, akşam yemeğindeki 10 dakikalık görüşmede olduğu gibi, 1 saatlik buluşmanın gündemi de Rasmussen'in durumu oldu. Türkiye, kaygılarını bir kez de ABD Başkanı'na aktardı. Obama, "kişisel güvence" vererek Ankara'nın kaygılarının dikkate alınacağını söyledi. Rasmussen, bu görüşmenin 20 dakikalık bölümüne katıldı.
Söz konusu görüşmeler ve Türkiye'yi ikna çabaları nedeniyle NATO Konseyi gecikmeli toplandı. Gül, gelinen aşamayı Dışişleri Bakanı Ali Babacan ile değerlendirdi. NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer ve iki ev sahibi ülke liderinin "hoş geldin" konuşmalarında salonda bulunamadı. Cumhurbaşkanı Gül, kapalı oturuma geçilirken salona girdi. Toplantı boyunca Türkiye'yi ikna çabaları sürdü. Toplantı uzadı. Türk tarafı, kendisine iletilen paketi kendi içinde yaptığı görüşmede değerlendirdi. Erdoğan ile kurulan temasın ardından Obama'nın garantörlüğünde ortaya konulan öneriler karşısında Rasmussen'in adaylığındaki çekince kaldırıldı. Bu arada Gül, aralarında Fransa lideri Sarkozy ve Almanya Başbakanı Merkel'in de bulunduğu liderlerin görüşme taleplerine olumlu cevap vermedi. Karşılıklı müzakereler sonrası Türkiye saati ile 16.20'de, Ankara'nın da onayının alındığı duyuruldu. Danimarka Başbakanı Rasmussen, Scheffer, Sarkozy ve Merkel ile birlikte kameraların karşısına geçti. Rasmussen'in yeni sekreter olacağını açıklayan Scheffer, Türkiye'nin endişelerinin giderildiğini bildirdi. Görevi 1 Ağustosta devralacak Rasmussen ise seçilmekten "onur duyduğunu", kendisine gösterilen güveni karşılamak için elinden geleni yapacağını vurguladı. Basına konuşan ABD Başkanı Obama da Rasmussen'in NATO genel sekreterliğine onay veren Türkiye'ye teşekkür etti. Obama, "Rasmussen'in başarılı olacağına inanıyorum." dedi.
Rasmussen özür dileyecek mi?
Rasmussen'in kameraların karşısına geçtiği dakikalarda İstanbul'da açıklama yapan Başbakan Erdoğan, Türkiye'nin çekincelerinin giderilmesinin ardından 'olur' verildiğini söyledi. Dün gün boyunca AB üyesi bazı ülkelerin liderleriyle görüşmeler yaptığını belirten Başbakan, krizin Obama'nın garantörlüğünde çözüldüğünü ifade etti. Erdoğan, "Rasmussen'le İstanbul'daki Medeniyetler İttifakı'nda birlikte katılacağımız bir oturum olacak. Orada büyük ihtimalle bu konu üzerinde duracak. Kendisinin geleceğe yönelik düşüncelerini açıklayacak." dedi.
Zirvenin ardından, "Bize verilen güvencelerden tatmin olmasaydık en tabii hakkımız ne ise onu kullanmaktan çekinmezdik." diyen Gül de Rasmussen'in Türkiye'nin kaygılarını paylaştığını ifade etti. Gül, "Rasmussen, İslam alemiyle çok sıkı bir diyalog içerisinde ve yapıcı olacağını ve yanlış anlamaları gidereceği bir çalışma içerisinde olacağını söyledi. NATO'nun başarılı olması için böyle bir çalışma gerekmektedir." şeklinde konuştu. Rasmussen ise dün daha sonra yaptığı bir açıklamada, İslam aleminden özür dileyip dilemeyeceği yönündeki soru üzerine, İstanbul'daki toplantıda konuşma yapacağını; fakat bunun "özür konuşması" olmayacağını söyledi. Türkiye'nin endişelerini anladığını ve görevi boyunca Ankara ve Müslüman dünyasıyla iyi ilişki ve yakın işbirliği içinde olacağını da vurgulayan Rasmussen, terör örgütü PKK'nın yayın organı Roj TV'nin kapatılacağı yönündeki taahhüdün sorulması üzerine ise, "Roj TV ile ilgili iddiaları ciddiye alıyoruz. Terörle ilişkisi ispatlanırsa gerekeni yaparız." şeklinde konuştu.
Rehn'in AB kartına Gül'den sert tepki
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Olli Rehn, Türkiye'nin Rasmussen'e yönelik itirazları karşısında AB kartını kullanarak Ankara'yı tehdit etti. Finlandiya devlet televizyonuna konuşan Rehn, "Türkiye, Avrupa'da büyük bir saygınlığı olan Rasmussen'in adaylığını desteklememekle büyük bir hata işliyor." görüşünü savundu. Rehn, Türkiye'nin Avrupa değerlerini ne kadar içselleştirdiğinin üye ülkeler arasında sorgulanabileceğini savundu. Strasbourg'da zirve sonrası açıklama yapan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ise Rehn'i sert şekilde eleştirdi. NATO ile AB'nin farklı platformlar olduğunu ifade eden Gül, Rehn'in açıklamalarını talihsiz bulduğunu ve Dışişleri Bakanı Ali Babacan'ın Rehn'e 'gerekenleri söylediğini' ifade etti.
Erdoğan'la telefon diplomasisi yapan Berlusconi programı aksattı
Zirvenin ilk günündeki aile fotoğrafı sırasındaki hareketleriyle dikkat çeken İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi, dün de Başbakan Erdoğan'la yaptığı telefon görüşmesiyle gündeme oturdu. Görüşme, 28 liderin Avrupa Köprüsü'nü kullanarak Almanya'dan Fransa tarafına yürüyerek geçtiği bir sırada gerçekleşti. Almanya Başbakanı Merkel, köprünün ortasında duran ve cep telefonu ile konuşan Berlusconi'ye "Buraya gel." dedi. Ancak Berlusconi, telefonda olduğunu işaret etti. Berlusconi, telefon görüşmesi nedeniyle liderlerle birlikte yürüyemedi ve saygı duruşuna da katılamadı. Berlusconi'nin Başbakan Erdoğan ile Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen'in NATO genel sekreterliğine adaylığını konuştuğu bildirildi.
Avrupa'dan Afganistan'a 5 bin ek asker gidecek
NATO zirvesi sonunda Afganistan'a ek 5 bin asker gönderilmesi kararlaştırıldı. ABD Başkanı Barack Obama, müttefiklere destekleri için teşekkür etti. Buna göre 3 bin asker 20 Ağustos'ta yapılacak Afganistan Cumhurbaşkanlığı seçimlerine giden süreçte güvenliği sağlamak üzere ülkeye gönderilecek. Bu gruba en büyük katkıyı 900 asker gönderme sözü veren İngiltere yaptı. İspanya ve Almanya da 600'er asker gönderiyor. Geri kalan 2 bin asker ve eğitmen ise çatışmalardan uzak kalarak, Afgan ordusunun eğitimini sağlayacak. Eğitim grubuna aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 11 ülke katkıda bulunacak.
Arnavutluk, ikinci Müslüman üye oldu
Türkiye'nin ardından nüfusunun büyük bir bölümü Müslüman olan ikinci ülke Arnavutluk, dün resmen NATO üyesi oldu. NATO'nun üye sayısı, iki balkan ülkesi, Arnavutluk ve Hırvatistan'ın katılımı ile 28'e yükseldi. Bir diğer Balkan üyesi Makedonya ise üyelik yolunda Yunanistan'ın engelini aşmak istiyor.
Süleyman Kurt Emre Demir/Strasbourg 05 Nisan 2009, Pazar
NATO'nun 60. kuruluş yıldönümüne damgasını vuran genel sekreterlik krizi Türkiye'nin Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen'e onay vermesiyle çözüldü. Zirvenin ilk gününde Rasmussen konusunda geri adım atmayan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Tayyip Erdoğan, Avrupalı liderler tarafından yakın markaja alındı.
Ankara'nın kararlı tavrını sürdürmesi üzerine zirvenin ikinci gününde devreye ABD Başkanı Barack Obama girdi. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'le yaklaşık bir saat süren bir görüşme yapan Obama, Danimarka Başbakanı'nın adaylığı karşılığında Türkiye'nin çekincelerini gideren geniş bir öneri paketi sundu. Pakete göre; karikatür krizi ve Roj TV konusunda iyi bir sınav vermeyen Rasmussen, hafta başında İstanbul'da yapılacak Medeniyetler İttifakı'na katılacak. Burada Hz. Muhammed (sas)'e hakaret içeren karikatürlere tepki gösteren İslam âlemine olumlu mesaj veren bir konuşma yapacak. NATO genel sekreter yardımcılıklarından birine Türkiye'den bir isim getirilecek, İttifak'ın Afganistan misyonunun başkanı da bir Türk olacak. PKK'nın yayın organının kapatılması için Danimarka harekete geçecek, ABD Başkanı da bunun takipçisi olacağına dair Türk tarafına söz verdi. Obama, Türkiye ziyareti sırasında TBMM'de yapacağı konuşmada, Ankara'nın terörle mücadele konusundaki tavrına tam destek açıklamasında bulunacak. Başbakan Tayyip Erdoğan, Rasmussen'le ilgili çekincelerinin 'Obama'nın garantörlüğünde giderildiğini' belirtti. Zirvenin ardından ABD Başkanı, Ankara'ya teşekkür ederken Rasmussen de, "Türkiye'nin endişelerini tamamen anlıyorum. Türkiye ve İslam dünyası ile iyi ilişkiler kuracağım." dedi.
4 Nisan 1949'da Washington Antlaşması ile kurulan NATO'nun tarihî zirvesi, Almanya-Fransa sınırında bulunan Strasbourg ve Kehl kentlerinde yapıldı. İki günlük zirveye, yeni genel sekreterlik tartışmaları ve Türkiye'nin bu konudaki tavrı damgasını vurdu. İttifak üyesi ülkeler, genel sekreter adaylığını zirvenin başlamasına 24 saat kala açıklayan Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen'e yönelik Türkiye'nin itirazlarını gidermek için yoğun bir çaba içine girdi. Resmî gündemde bulunmamasına rağmen Almanya'nın başını çektiği ülkelerin liderleri, yeni genel sekreter seçimini zirveye taşıdı. İnce bir taktik izleyen söz konusu liderler, ilk günün akşamında 3 saat süren yemekte tüm girişimlerine rağmen Türkiye'nin direncini kıramadı.
Liderlerin ilk buluşması sona erdiğinde Türkiye kendi içinde bir değerlendirme yaptı. Cumhurbaşkanı Gül, Başbakan Erdoğan ile gece yarısı uzun bir telefon görüşmesinde bulundu.
Zirvenin ikinci gününün sabahında, üye ülke liderlerinin, Türkiye'ye yönelik baskıları artarken, Beyaz Saray'dan üst düzey bir yetkili, görüşmeler devam ederken "bir aciliyet hissi bulunmadığını" duyurdu. Günün en büyük sürprizini ve en önemli adımını ise ABD Başkanı Barack Obama attı. Yarın Türkiye ziyaretine başlayacak olan Obama, akşam yemeğindeki 10 dakikalık görüşmede olduğu gibi, 1 saatlik buluşmanın gündemi de Rasmussen'in durumu oldu. Türkiye, kaygılarını bir kez de ABD Başkanı'na aktardı. Obama, "kişisel güvence" vererek Ankara'nın kaygılarının dikkate alınacağını söyledi. Rasmussen, bu görüşmenin 20 dakikalık bölümüne katıldı.
Söz konusu görüşmeler ve Türkiye'yi ikna çabaları nedeniyle NATO Konseyi gecikmeli toplandı. Gül, gelinen aşamayı Dışişleri Bakanı Ali Babacan ile değerlendirdi. NATO Genel Sekreteri Jaap de Hoop Scheffer ve iki ev sahibi ülke liderinin "hoş geldin" konuşmalarında salonda bulunamadı. Cumhurbaşkanı Gül, kapalı oturuma geçilirken salona girdi. Toplantı boyunca Türkiye'yi ikna çabaları sürdü. Toplantı uzadı. Türk tarafı, kendisine iletilen paketi kendi içinde yaptığı görüşmede değerlendirdi. Erdoğan ile kurulan temasın ardından Obama'nın garantörlüğünde ortaya konulan öneriler karşısında Rasmussen'in adaylığındaki çekince kaldırıldı. Bu arada Gül, aralarında Fransa lideri Sarkozy ve Almanya Başbakanı Merkel'in de bulunduğu liderlerin görüşme taleplerine olumlu cevap vermedi. Karşılıklı müzakereler sonrası Türkiye saati ile 16.20'de, Ankara'nın da onayının alındığı duyuruldu. Danimarka Başbakanı Rasmussen, Scheffer, Sarkozy ve Merkel ile birlikte kameraların karşısına geçti. Rasmussen'in yeni sekreter olacağını açıklayan Scheffer, Türkiye'nin endişelerinin giderildiğini bildirdi. Görevi 1 Ağustosta devralacak Rasmussen ise seçilmekten "onur duyduğunu", kendisine gösterilen güveni karşılamak için elinden geleni yapacağını vurguladı. Basına konuşan ABD Başkanı Obama da Rasmussen'in NATO genel sekreterliğine onay veren Türkiye'ye teşekkür etti. Obama, "Rasmussen'in başarılı olacağına inanıyorum." dedi.
Rasmussen özür dileyecek mi?
Rasmussen'in kameraların karşısına geçtiği dakikalarda İstanbul'da açıklama yapan Başbakan Erdoğan, Türkiye'nin çekincelerinin giderilmesinin ardından 'olur' verildiğini söyledi. Dün gün boyunca AB üyesi bazı ülkelerin liderleriyle görüşmeler yaptığını belirten Başbakan, krizin Obama'nın garantörlüğünde çözüldüğünü ifade etti. Erdoğan, "Rasmussen'le İstanbul'daki Medeniyetler İttifakı'nda birlikte katılacağımız bir oturum olacak. Orada büyük ihtimalle bu konu üzerinde duracak. Kendisinin geleceğe yönelik düşüncelerini açıklayacak." dedi.
Zirvenin ardından, "Bize verilen güvencelerden tatmin olmasaydık en tabii hakkımız ne ise onu kullanmaktan çekinmezdik." diyen Gül de Rasmussen'in Türkiye'nin kaygılarını paylaştığını ifade etti. Gül, "Rasmussen, İslam alemiyle çok sıkı bir diyalog içerisinde ve yapıcı olacağını ve yanlış anlamaları gidereceği bir çalışma içerisinde olacağını söyledi. NATO'nun başarılı olması için böyle bir çalışma gerekmektedir." şeklinde konuştu. Rasmussen ise dün daha sonra yaptığı bir açıklamada, İslam aleminden özür dileyip dilemeyeceği yönündeki soru üzerine, İstanbul'daki toplantıda konuşma yapacağını; fakat bunun "özür konuşması" olmayacağını söyledi. Türkiye'nin endişelerini anladığını ve görevi boyunca Ankara ve Müslüman dünyasıyla iyi ilişki ve yakın işbirliği içinde olacağını da vurgulayan Rasmussen, terör örgütü PKK'nın yayın organı Roj TV'nin kapatılacağı yönündeki taahhüdün sorulması üzerine ise, "Roj TV ile ilgili iddiaları ciddiye alıyoruz. Terörle ilişkisi ispatlanırsa gerekeni yaparız." şeklinde konuştu.
Rehn'in AB kartına Gül'den sert tepki
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu'nun genişlemeden sorumlu üyesi Olli Rehn, Türkiye'nin Rasmussen'e yönelik itirazları karşısında AB kartını kullanarak Ankara'yı tehdit etti. Finlandiya devlet televizyonuna konuşan Rehn, "Türkiye, Avrupa'da büyük bir saygınlığı olan Rasmussen'in adaylığını desteklememekle büyük bir hata işliyor." görüşünü savundu. Rehn, Türkiye'nin Avrupa değerlerini ne kadar içselleştirdiğinin üye ülkeler arasında sorgulanabileceğini savundu. Strasbourg'da zirve sonrası açıklama yapan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ise Rehn'i sert şekilde eleştirdi. NATO ile AB'nin farklı platformlar olduğunu ifade eden Gül, Rehn'in açıklamalarını talihsiz bulduğunu ve Dışişleri Bakanı Ali Babacan'ın Rehn'e 'gerekenleri söylediğini' ifade etti.
Erdoğan'la telefon diplomasisi yapan Berlusconi programı aksattı
Zirvenin ilk günündeki aile fotoğrafı sırasındaki hareketleriyle dikkat çeken İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi, dün de Başbakan Erdoğan'la yaptığı telefon görüşmesiyle gündeme oturdu. Görüşme, 28 liderin Avrupa Köprüsü'nü kullanarak Almanya'dan Fransa tarafına yürüyerek geçtiği bir sırada gerçekleşti. Almanya Başbakanı Merkel, köprünün ortasında duran ve cep telefonu ile konuşan Berlusconi'ye "Buraya gel." dedi. Ancak Berlusconi, telefonda olduğunu işaret etti. Berlusconi, telefon görüşmesi nedeniyle liderlerle birlikte yürüyemedi ve saygı duruşuna da katılamadı. Berlusconi'nin Başbakan Erdoğan ile Danimarka Başbakanı Anders Fogh Rasmussen'in NATO genel sekreterliğine adaylığını konuştuğu bildirildi.
Avrupa'dan Afganistan'a 5 bin ek asker gidecek
NATO zirvesi sonunda Afganistan'a ek 5 bin asker gönderilmesi kararlaştırıldı. ABD Başkanı Barack Obama, müttefiklere destekleri için teşekkür etti. Buna göre 3 bin asker 20 Ağustos'ta yapılacak Afganistan Cumhurbaşkanlığı seçimlerine giden süreçte güvenliği sağlamak üzere ülkeye gönderilecek. Bu gruba en büyük katkıyı 900 asker gönderme sözü veren İngiltere yaptı. İspanya ve Almanya da 600'er asker gönderiyor. Geri kalan 2 bin asker ve eğitmen ise çatışmalardan uzak kalarak, Afgan ordusunun eğitimini sağlayacak. Eğitim grubuna aralarında Türkiye'nin de bulunduğu 11 ülke katkıda bulunacak.
Arnavutluk, ikinci Müslüman üye oldu
Türkiye'nin ardından nüfusunun büyük bir bölümü Müslüman olan ikinci ülke Arnavutluk, dün resmen NATO üyesi oldu. NATO'nun üye sayısı, iki balkan ülkesi, Arnavutluk ve Hırvatistan'ın katılımı ile 28'e yükseldi. Bir diğer Balkan üyesi Makedonya ise üyelik yolunda Yunanistan'ın engelini aşmak istiyor.
Süleyman Kurt Emre Demir/Strasbourg 05 Nisan 2009, Pazar
