Doğuş Pertez
Emekli Yönetici
Ürdün / Genel Bilgi / Resmi Dili / Çoğrafi Yapısı / İklimi / Demografisi
Ürdün (Arapça:المملكة الأردنية الهاشمية el Memleket'ül Ürdüniyyet'ül Haşimiyye) ya da resmi adıyla Ürdün Haşimi Krallığı Ortadoğu'da bir Arap ülkesidir. Kuzeyinde Suriye, kuzey doğusunda Irak, güneyinde ve doğusunda Suudi Arabistan, batısında İsrail ve Batı Şeria ile sınır komşusudur. Başkenti Amman olan Ürdün'ün temel dini İslam ve ana dili Arapçadır.
Konu başlıkları
Tarih
Ürdün İslamiyet yayılınca Arap-İslam Devleti'nin sınırları altındaydı. Bir dönem sonra; önce Memluk, sonra Osmanlı egemenliğine giren Ürdün, I. Dünya Savaşı sonunda Türk egemenliğinden çıktı. 1921 yılında İngiliz mandası olarak Mavera-i Ürdün Emirliği adını aldı ve başına da Şerif Hüseyin'in oğlu I. Abdullah geçti.
I. Abdullah, İngilizlerden bağımsız hareket etmek isteyince öldürüdü ve yerine oğlu Tallal geçti. Akli dengesini yitiren Tallal tedavi olmak için İstanbul'a geldi ve yerine oğlu Hüseyin geçti. Hüseyin'in vefatından sonra ise yerini Kral Abdullah aldı.
Ürdün, II. Dünya Savaşı'nın ardından bağımsız bir krallık oldu.
Coğrafya
Orta Doğu, Suudi Arabistan'ın kuzeybatısında bir ülke olan Ürdünün coğrafi konumu: 31 00 Kuzey enlemi, 36 00 Doğu boylamıdır. Yüzölçümü: 92,300 km², Sınır komşuları: Irak 181 km, İsrail 238 km, Suudi Arabistan 728 km, Suriye 375 km, Batı Şeria 97 km'dir. İklimi: Kuru çöl iklimi. Batı kısımlarda Kasım - Nisan ayları arasında yağmur mevsimi yaşanır. Doğal kaynakları: Fosfat, potas olup petrol yönünden zengin değildir.
Nüfus
Ürdün'ün başkenti Amman
* Nüfus: 6.000.000 (Temmuz 2008 verileri)
* Nüfus artış oranı: %3 (2001 verileri)
* Mülteci oranı: 7.18 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
* Bebek ölüm oranı: 20.36 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
* Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 77.53 yıl
* erkeklerde: 75.1 yıl
* kadınlarda: 80.12 yıl (2001 verileri)
* Ortalama çocuk sayısı: 3.29 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
* HIV/AIDS - sayrılıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.02 (1999 verileri)
* Ulus: Ürdünlü
* Nüfusun etnik dağılımı: Ürdünlü %21, Göçmen Filistinli %67, Yörük %7, Çerkez %2, Çeçen %1, Ermeni %1, Dürzi %1
* Din: Sünni Müslümanlar %92, Hıristiyan %6, diğer %2 (2000 verileri)
* Diller: Arapça (resmi), İngilizce
* Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
* toplam nüfusta: %86.6
* erkekler: %93.4
* kadınlar: %79.4 (1995 verileri)
Konu başlıkları
Tarih
Ürdün İslamiyet yayılınca Arap-İslam Devleti'nin sınırları altındaydı. Bir dönem sonra; önce Memluk, sonra Osmanlı egemenliğine giren Ürdün, I. Dünya Savaşı sonunda Türk egemenliğinden çıktı. 1921 yılında İngiliz mandası olarak Mavera-i Ürdün Emirliği adını aldı ve başına da Şerif Hüseyin'in oğlu I. Abdullah geçti.
I. Abdullah, İngilizlerden bağımsız hareket etmek isteyince öldürüdü ve yerine oğlu Tallal geçti. Akli dengesini yitiren Tallal tedavi olmak için İstanbul'a geldi ve yerine oğlu Hüseyin geçti. Hüseyin'in vefatından sonra ise yerini Kral Abdullah aldı.
Ürdün, II. Dünya Savaşı'nın ardından bağımsız bir krallık oldu.
Coğrafya
Orta Doğu, Suudi Arabistan'ın kuzeybatısında bir ülke olan Ürdünün coğrafi konumu: 31 00 Kuzey enlemi, 36 00 Doğu boylamıdır. Yüzölçümü: 92,300 km², Sınır komşuları: Irak 181 km, İsrail 238 km, Suudi Arabistan 728 km, Suriye 375 km, Batı Şeria 97 km'dir. İklimi: Kuru çöl iklimi. Batı kısımlarda Kasım - Nisan ayları arasında yağmur mevsimi yaşanır. Doğal kaynakları: Fosfat, potas olup petrol yönünden zengin değildir.
Nüfus
Ürdün'ün başkenti Amman
* Nüfus: 6.000.000 (Temmuz 2008 verileri)
* Nüfus artış oranı: %3 (2001 verileri)
* Mülteci oranı: 7.18 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
* Bebek ölüm oranı: 20.36 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
* Ortalama hayat süresi: Toplam nüfus: 77.53 yıl
* erkeklerde: 75.1 yıl
* kadınlarda: 80.12 yıl (2001 verileri)
* Ortalama çocuk sayısı: 3.29 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
* HIV/AIDS - sayrılıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %0.02 (1999 verileri)
* Ulus: Ürdünlü
* Nüfusun etnik dağılımı: Ürdünlü %21, Göçmen Filistinli %67, Yörük %7, Çerkez %2, Çeçen %1, Ermeni %1, Dürzi %1
* Din: Sünni Müslümanlar %92, Hıristiyan %6, diğer %2 (2000 verileri)
* Diller: Arapça (resmi), İngilizce
* Okur yazar oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
* toplam nüfusta: %86.6
* erkekler: %93.4
* kadınlar: %79.4 (1995 verileri)
