Gereksiz Mesajlar Bölümünün En Çok Yorum Alan Konusu :D
Sponsorlu Bağlantılar
- Durum
N1C<-lazımdeğil
Üye
ne resmi ?
symbian.forever
Üye
---------- Eklendi @ 17:03:49 ---------- Yazıldı @ 17:03:21 ----------
ne resmi ?
Yükledim. Troll bilimi
ibrother
Üye
Yağdır mevlâm
import e32
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLength)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock()
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
import e32
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLength)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock()
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
ibrother
Üye
import e32
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLength)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock()
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
import e32
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLength)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock()
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLength)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock()
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
import e32
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLength)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock()
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
ibrother
Üye
import e32
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLength)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock(import e32
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLengthimport e32
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLength)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock()
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock()
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
)
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLength)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock(import e32
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLengthimport e32
import appuifw
from appuifw import *
from graphics import *
import urllib
import pyextaccel
from _codes import *
import sysinfo
e32.ao_yield()
class Loep:
map = u'E:\\tmp\\map.jpg'
title = u'Loep'
mainUIText = u'Welcome to Loep.'
helpText = u'Loop is self explanatory.'
aboutText = u'Loep was created by Berco Beute (cyberco<at>media2b.net)'
mainColor = (143, 63, 150)
targetLocX = 0.
targetLocY = 0.
accelX = 0
accelY = 0
accelZ = 0
pixelStep = 3
threshold = 30
queueLength = 10
accelQueueX = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueY = [0 for x in range(queueLength)]
accelQueueZ = [0 for x in range(queueLength)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock()
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
)]
def __init__(self):
self.lock = e32.Ao_lock()
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
)
self.exit_flag = False
appuifw.app.exit__ = self.abort
appuifw.app.screen='large' # normal, large or
self.imgWidth, self.imgHeight = Image.inspect(self.map)['size']
self.sourceLocX = self.imgWidth / 2
self.sourceLocY = self.imgHeight / 2
self.img = Image.open(self.map)
self.keyboard=Keyboard()
self.canvas=appuifw.Canvas(event_callback=self.keyboard.handle_event, redraw_callback=self.onRedraw)
appuifw.app.body = self.canvas
self.mainMenu = [ ( u"Map", ((u"Start", self.startMap),
(u"Stop", self.stopMap))),
( u"Accelerometer", ((u"Start", self.startAccelerometer),
(u"Pixelstep", self.setPixelStep),
(u"Threshold", self.setThreshold),
(u"Stop", self.stopAccelerometer))),
( u"Help", self.showHelp)
]
appuifw.app.menu = self.mainMenu
self.loop()
#___BOILERPLATE PYTHON _____________________________________________________________________________________
def loop( self ):
try:
while not self.exit_flag:
self.lock.wait()
finally:
pass
def abort( self ):
try:
self.stopAccelerometer()
except:
print 'error stopping Accelerometer'
self.mapRunning = 0
appuifw.app.menu = []
appuifw.app.body = None
appuifw.app.exit__ = None
self.img = None
self.exit_flag = True
self.lock.signal()
def set_exit_if_standalone():
'''Only set_exit() if this wasn't invoked from the interpreter ui.'''
appname = appuifw.app._name()
if appname[-10:] != u"Python.app":
appuifw.app.set_exit()
#___CUSTOM ________________________________________________________________________________________________
def startAccelerometer(self):
pyextaccel.register(self.onAccelerometerEvent)
def stopAccelerometer(self):
pyextaccel.unregister(self.onAccelerometerEvent)
def onAccelerometerEvent(self, x,y,z):
#print "x:%i y:%i z:%i" %(x,y,z)
if -self.threshold < x < self.threshold:
x = 0
if -self.threshold < y < self.threshold:
y = 0
if -self.threshold < z < self.threshold:
z = 0
self.accelQueueX.pop(0)
self.accelQueueX.append(x)
self.accelQueueY.pop(0)
self.accelQueueY.append(y)
self.accelQueueZ.pop(0)
self.accelQueueZ.append(z)
def queueSum(self, queue):
result = 0
for x in queue:
result += x
return result
def runMap(self):
while self.mapRunning:
self.onRedraw(())
e32.ao_yield()
if self.keyboard.is_down(EScancodeLeftArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeRightArrow):
self.sourceLocX = self.sourceLocX - 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeDownArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY + 5
if self.keyboard.is_down(EScancodeUpArrow):
self.sourceLocY = self.sourceLocY - 5
def onRedraw(self, rect):
#accelX means turning on the X axis, which results in movement along the Y axis
accelX = self.queueSum(self.accelQueueX)
accelY = self.queueSum(self.accelQueueY)
if accelY > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocX + self.canvas.size[0] < self.imgWidth:
self.sourceLocX += self.pixelStep
elif accelY < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocX > self.pixelStep:
self.sourceLocX -= self.pixelStep
if accelX > self.queueLength * self.threshold:
if self.sourceLocY + self.canvas.size[1] < self.imgHeight:
self.sourceLocY += self.pixelStep
elif accelX < -(self.queueLength * self.threshold):
if self.sourceLocY > self.pixelStep:
self.sourceLocY -= self.pixelStep
self.canvas.blit(self.img, source=((self.sourceLocX, self.sourceLocY),
(self.sourceLocX + self.canvas.size[0],
self.sourceLocY + self.canvas.size[1])))
def startMap(self):
self.mapRunning = 1
self.startAccelerometer()
self.runMap()
def stopMap(self):
self.mapRunning = 0
self.stopAccelerometer()
def showHelp(self):
helpTextComponent = appuifw.Text()
helpTextComponent.set(self.helpText)
appuifw.app.body = helpTextComponent
def setPixelStep(self):
newStep = appuifw.query( u'Set pixelstep:' , 'number', self.pixelStep)
if newStep:
self.pixelStep = newStep
def setThreshold(self):
newThreshold = appuifw.query( u'Set threshold:' , 'number', self.threshold)
if newThreshold:
self.threshold = newThreshold
class Keyboard(object):
def __init__(self,onevent=lambda:None):
self._keyboard_state={}
self._downs={}
self._onevent=onevent
def handle_event(self,event):
if event['type'] == appuifw.EEventKeyDown:
codee = event['scancode']
if not self.is_down(codee):
self._downs[codee] = self._downs.get(codee,0)+1
self._keyboard_state[codee] = 1
elif event['type'] == appuifw.EEventKeyUp:
self._keyboard_state[event['scancode']] = 0
self._onevent()
def is_down(self,scancode):
return self._keyboard_state.get(scancode,0)
def pressed(self,scancode):
if self._downs.get(scancode,0):
self._downs[scancode] -= 1
return True
return False
# MAIN _________________________________________________________________________________________________________
def main():
app = Loep()
if __name__ == "__main__":
main()
Revengeful
Emekli Yönetici
http://www.maxicep.com/gereksiz-mes...me-odasi-cekinme-gel-sende-dene-d-293011.html
Bunu mu geçeceksiniz ?
Bunu mu geçeceksiniz ?
symbian.forever
Üye
Çalışacaz
ibrother
Üye
geçeriz geçeriz bak bizde bu azim olduktan sonra.
Bilgisayar Güvenliği (Önemli not: Aşağıda anlatılan
teknikler sistem yapılandırmanızla
doğrudan ilişkili olduğu için ileri
seviye bilgisayar kullanıcıları
dışındakilere tavsiye edilmez.
Çünkü anlatılanlar haricine çıkılarak yapılacak bir hata
sisteminizin yapılandırmasını
bozacağı için tehlikelidir.) İnternet üzerinden iletişim artık
vazgeçilmez bir olay haline
gelmiştir. Gelecek yıllarda tüm
bilgisayarların bu devasa ağa
bağlanabileceği hesaba katılırsa
insanların henüz tam olarak tanıyamadıkları internet, artıları ve
eksileriyle bizleri beklemektedir.
Artıları elbette tartışılamayacak
kadar fazladır fakat insanların fazla
bilmedikleri eksileri ise neredeyse
artıları kadar fazladır. Siz bilgisayarınızın başında oturarak
internetin nimetlerinden
faydalanırken, başka bir kullanıcı
sizin bilgisayarınıza internet
üzerinden girerek tahmin dahi
edemeyeceğiniz zararlar verebilir. Mesela bilgisayarınızın hard diskini
formatlayabilir, En tehlikeli virüsleri size bulaştırarak sisteminizin zarar
görmesine sebep olabilir. Gizli
zannettiğiniz şifrelerinizi alabilirler. Bunlardan daha tehlikelisi ise sizin
bilgisayarınızı ya da internet giriş
şifrelerinizi kullanarak suç
işleyebilir ve sorumlu olarak siz
aranabilirsiniz. Mesela Bursa da bir
öğrenci interpol tarafından suç işlediği için Türk yetkililerine
bildirilerek yakalanmıştır.
Öğrencimizin suçsuz olduğu daha
sonradan anlaşılmıştır. Aslında
öğrencimiz sade bir internet
kullanıcısıdır ve bilgisayarını kullanan kişilerin saldırısına
uğramıştır. Örneklerin sayısı her
geçen gün artmaktadır. Güvenlik konusuna geçmeden önce bilgisayarın işleyişi ile ilgili
temel birkaç bilginin verilmesi
gerekiyor. Ağ (Network) birden fazla bilgisayarın birbirlerine
bağlanarak bilgilerin paylaşımı
esasıyla çalışır. Ağ daki her
bilgisayarın bir ismi vardır ve bir
bilgisayardan çıkarak diğerine
giden bilgi alıcı ve gönderici bilgisayar bilgilerini kullanarak
yerine ulaşır. İşte bu sırada alıcı gibi
davranabilen bir bilgisayar sizin
bilgilerinize ulaşabilir. İnternet de
aslında büyük bir ağdır.
İnternational Network (uluslar arası ağ)kelimelerinin
kısaltılmasıyla ortaya çıkmıştır.
İnternet ortamında her bilgisayarın
İP olarak isimlendirilen bir adresi
vardır. Her İP adresi ***.***.***.***
formatındadır. Örneğin
superonline kullanıcısı olan bir
bilgisayarın İP si 212.252.145.218
şeklinde olabilir. Kulanıcıların İP
adresleri internete her bağlantı kurulduğunda değişir(Şayet statik
İP tercihi yapmamış iseniz.). Fakat
hangi saat ve tarihte, hangi telefon
ve İP numarası ile nereye
bağlanıldığı gibi bilgiler İSS
(İnternet servis sağlayıcısı) tarafından dosyalandığı için
yapılan bir suçun tesbitide
kolaylaşmaktadır. Bilgisayarların
internet üzerinde nasıl tanındığını
çok basit bir şekilde anlattıktan
sonra bilgisayarların internete bağlanırken nasıl çalıştığı üzerine
de birkaç şey söylemek gerekir.
Bilgisayarlarda bulunan veriler
internete giderken veya aynı
şekilde bilgiler size gelirken sanal
kapılar olarak kabul edilen portlardan geçerler (Bazı bilgiler
hariç). Portları bilgisayara giriş
kapıları olarak ta düşünebiliriz. İşte
sizin internetteki en önemli
güvenlik noktanız bu portlardır.
Şayet portlarınız açık ise başka bir kulanıcı bilgisayarınıza girerek,
sizin bilgisayarınızda
yapabileceğiniz herşeyi yapabilir.
Bu noktada bilgisayarı korumanın
en iyi yolunun portları kontrol
etmekten geçtiği elbette anlaşılmıştır. (isteyen kullanıcılar
için meselenin teknik detayını
içeren dosyaları gönderebilirim).
Temel bilgileri verdikten sonra
bilgisayarınıza yapılabilecek
saldırılar ve bunları önlemenin yolları üzerine yazıya devam
edebiliriz. TROJANLAR Trojanlar aslında sizin
bilgisayarınızın başka bir bilgisayar
tarafından ağ üzerinden kontrol
edilmesine yarayan programlardır.
Bilgisayarınızın portlarından
herhangi birisini açarak diğer kullanıcıların bilgisayarınıza
girmesini sağlarlar. Server ve Client
dosyalarından oluşur. Server
portları açarak bilgisayarınızı hedef
haline getirirken, Client ise
bilgisayarınıza girilmesini sağlar. Örneğin bir kullanıcıya trojan
bulaştırarak bilgisayarına girelim.
İcq da hedef seçtiğimiz(vaya chat
te) kurbanımıza elimizde bulunan
Server programını herhangi bir
şekilde gönderiyoruz. Güzel bir program kullan vazgeçemeyec
eksin diyebileceğimiz gibi, içinde
mükemmel bir resim arşivi var
istersen bir bak diyerek te
kurbanın Server programını
almasını ve çalıştırmasını sağlayabiliriz. (Aslında trojanlar
başka programlara entegre
edilerekte karşı tarafa
bulaştırılabilirler (Truva atı). Mesela
kurbanımıza çok popüler İcq
programını trojan ile birleştirilmiş halde verebilirsiniz. Bu durumda
kurban İcq yu çalıştırdığında
normalde farklı hiçbir şey fark
etmeyecektir.) Kurbanımız
gönderdiğimiz Server programını
çalıştırınca trojanı bilgisayarına bulaştırmış olacaktır. Bu aşamadan
sonra kurbanımızın İP sini alarak
bilgisayarına girmek kalıyor.
Bizdeki Client programını
çalıştırdığımızda bizden bir İP
numarası isteyecek. Oraya bulduğumuz kurbanımıza ait İP yi
yazarak Connect tuşuna
bastığımızda kurbanımızın
bilgisayarına bağlanmış oluyoruz.
Artık gerisi size kalmış, ister format
atın, ister internet giriş şifrelerini çalın.(Meseleyi anlatırken teknik
detaya girerek insanların dergimiz
aracılığıyla bu işi öğrenmelerini
istemedik. Verilen bilgiler sadece
korunma amaçlıdır.) Kurbanımızda
varolan trojan silinmediği sürece varlığını devam ettirecektir. Bugün
benim girebildiğim bu bilgisayara
yarın başka birisi girerek istediğini
yapabilir. İnternet ortamında trojan
yediği halde haberi olmayan bir
çok insan vardır. Port Scanner diye bilinen programlarla bu insanları
tesbit ederek, sahip olduğu trojana
göre kullanacağımız bir Client
programı sayesinde bu
bilgisayarlara da girebiliriz. Port
Scanner programıyla kontrol etmeniz durumunda internette 10
dakika içinde Netbus 2.0 (20034
numaralı portu kullanır.) trojanını
yiyen en az 5 kişi bulabilirsiniz.
Norton veya Mcaffe tarafından
tanınmayan trojan sayısı çok sınırlı olduğu için bu anti virüs
yazılımlarından birini yüklemeniz
durumunda trojanların
ekserisinden korunmuş olursunuz.
(kendi bilgisayarımda
denemediğim trojan kalmadı Norton 5.0 antivirüs programı trojanları yakalama konusunda
harika. Fakat schoolbus isimli
trojanı bulamıyor. Aşağıda bu
trojanın nasıl temizleneceği
anlatılıyor.) . Aslında çoğu trojan
internet üzerinde sörf yaparken birisi sizin bilgisayarınıza girmediği
sürece zararsızdır. İnternette iken
bilgisayarınızda bir trojan olup
olmadığını anlamanın çok kolay bir
yolu vardır. Ayrıca bir trojan varsa
bile, bilgisayarınızın içindeki bu casusun kimlere bilgisayarınızın
kapılarını açtığını da öğrenebiliriz.
Dos ortamında netstat -an
komutunu yazarak enter tuşuna
basarsanız bilgisayarınızın internet
ortamındaki tüm bağlantılarını görebilir ve anormal bir durum
olup olmadığını kontrol
edebilirsiniz. Eskiden herbir
trojanın kullandığı port numarası
farklı idi. Örneğin netbus ın ilk
versiyonu 12345 numaralı portu kullanırken Bo trojanı 31337
numaralı portu kullanıyordu.
Şimdilerde ise her bir trojan
kullanıcının(trojanı size
bulaştırmak isteyen kişi) isteğine
göre değişebilen portları açabiliyor. Bu nedenle trojanların
kullandığı portlarda bir anormallik
gözünüze çarpmasa bile bu
bilgisayarınızda trojan yoktur
anlamına gelmez. Peki trojanlar
bilgisayarımıza nasıl bulaşırlar. Chat te veya İcq da muhabbet ederken
size gönderilen herhangi bir resim
(aslında çalışabilir bir program
olup resim iconu yerleştirilmiştir)
ve dosya trojan taşıyor olabilir.
Sizin o dosyayı açmanızla birlikte bilgisayarınıza da trojan
bulaşacaktır. Korunmanın en iyi
yolu dosya almamak. Hatta dosyayı
aldığınız kişi tanıdık bile olsa dosya
almamak. Çünkü o da gönderdiği
programda trojan olduğunu bilmiyor olabilir. Aşağıda
bilgisayarınızın kullandığı portların
numaraları vardır. Bu port
numaraları haricinde bir
bağlantınız var ise muhtemelen bir
trojandır. Fakat İcq programı çalışıyor veya Chat te muhabbet
halinde iseniz. Normal harici
kullanılan portlar olacaktır. Bu
portları Chat programınız veya İcq
programınzı açmış olabilir. Aşağıda
en çok kullanılan trojanlar ve kontrol ettikleri portlar verilmiştir.
Gerisi size kalmış. (Aşağıda trojanlara yönelik verilen
bilgiler ve savunma yöntemleri
server dosyasının ayarları
değiştirilmediği takdirde geçerlidir.
Fakat Çoğunlukla ayarlar
değiştirilmeden kullanılır) SUBSEVEN: Adı: ratgele seçilmiş bir isim.
(uyfghj.exe gibi) Boyutu: 374 KB Yerleştiği yer: Çalıştırıldığı dizin Start up yöntemi: Win.ini dosyasına
ekleme yaparak En belirgin özelliği: Çok zengin
kullanım seçenekleri
sunması.Özellikleri: En yaygın trojandır. Kullanım
kolaylığı ve bağlantı anında
sağladığı gelişmiş özellikleriyle
tercih sebebidir. Bağlanılan
bilgisayarın registery ayarları,
şifreleri, icq ve mail hesapları kolayca kullanılabilir. File manager
ile karşı bilgisayarın dosyalarına
erişebilir, logger ile hedef
bilgisayarda klavye aracılığıyla
yazılan herşeyi görebilir, screen
capture özelliği ile hedef bilgisayarın anlık ekran
görüntüsüne mous ile müdahele
edebilirsiniz. Kısacası son derece
gelişmiş ve profesyonelce
hazırlanmış bir remote control
aracıdır subseven(daha bir çok özelliği de vardır.). Edir server ile
server programı kullanıcı
tarafından ayarlanabilir. Yani
kullanılan port, start up metodu ve
server dosyasının iconu
değiştirilebilir. Bu şekilde bulunması da zorlaşmaktadır.
Fakat çoğu kullanıcı subseven ı
default ayarlarıyla kullanmaktadır.
Aslında bu da bizim için bir
avantajdır. Bu ayarlar bilindiği için
bulunması da kolay olur. Subseven sadece hedef bilgisayara
zarar vermeyi amaçlayan bir trojan
da değildir. Aynı zamanda bu
trojanı başkalarına bağlanmak için
kullanan kişinin de bilgisayarında
ki özel bilgileri internetten başkalarına göndermektedir
(Sisteminize bir firewall programı
kurarak sadece subseven client
programını çalıştırmanız
durumunda 20-30 dk sonra }-
xæØ gibi anlamsız isimlere sahip bir dosya aracılığıyla bilgileriniz
internette ilgili kişiye gönderilir.
Muhtemelen subseven ı yapan
şahsa. ).Ayrıca yine client
programının çok kullanımı
sonrasında sistem ayarlarınız değişebilmekte, programlarınız
çalışmayı durdurabilmektedir. Default olarak(yani edit server ile
değiştirilmemişse) 27374 numaralı
port u kullanır. Start up metodu
olarak kendini win.ini dosyasına
Windows altına "run= dosya ismi"
ekler. Dosya ismi rastgele seçilmiş bir isimdir. Bu satır sayesinde
bilgisayarın her açılışında kendini
yükleyerek 27374 numaralı port u
açık hale getirerek bekler. Port ları
açmak için kullanılan bu dosya c:
\windows altında bulunur. Temizlenmesi: Öncelikle subseven ın kullandığı
yardımcı server programını
bulmalıyız. Biraz önce start up
yöntemi olarak win.ini dosyasını
kullandığını söylemiştik. Başlat tan
çalıştır a gelerek win.ini yazıp enter a basın. Karşınıza win.ini
dosyasının içeriği gelecek. Burada [windows] NullPort=None
Options=85663
device=TRIO
DATAFAX,DATAFAX,WINSERVE:
run=nyuw.exe [Desktop]
TileWallpaper=0
WallpaperStyle=0
Pattern=(None)
Wallpaper=C:\WINDOWS
\WEBSHOTS.BMP ......... gibi satırlar karşınıza çıkmış olmalı.
Windows altında run=nyuw.exe
trojanımızın server programının
ismi. Yani bilgisayar açıldığında bu
program 27374 numaralı port
umuzu açıyor. Şimdi "run=nyuw.exe" satırını silelim
win.ini dosyasından saklayarak
çıkalım. (fakat bahsettiğimiz bu
server programı her makinede
farklıdır. Yani rastgele seçilmiştir.
Sizin bilgisayarınızda run= dan sonra başka bir isim yazıyor
olmalı.) Burada dikkat etmemiz
gereken server programımızın
ismi. Bu ismi bir yere kaydederek.
İşlemimize devam edelim. Buraya
kadar yaptıklarımızla artık bilgisayar açıldığında portlarımızı
açan programın çalışmasını
önlemiş olduk. Fakat server
programı her açılışta çalışmasa bile
hala bilgisayarımız içinde(aslında
buraya kadarki işlemlerle trojandan kurtulmuş olduk. Yani
artık zararsız.). Başlat tan
bilgisayarı kapat ı seçin ve çıkan
ekranda ms-dos kipinde başlat
seçeneğini aktif yaparak tamam
tuşuna basın. Bilgisayarınız ms-dos kipinde açılacak. Karşınıza c:\windows> işareti gelecek. c:\windows>del nyuw.exe yukarıdaki satırı yazıp enter tuşuna
basınca artık server programı
bilgisayarınızdan silinmiş olacak.
(tabi ki siz nyuw.exe yerine win.ini
de görüp kaydettiğiniz dosya
ismini yazacaksınız.) SCHOOLBUS: Adı: grcframe.exe(hidden olarak
bulunur), runonce.exe Boyutu: 321 KB Yerleştiği yer: c:\windows\system Start up yöntemi: System dizinine
yerleştiği için açılışta sisteme
yüklenir. En belirgin özelliği: Önceden
norton ve mcafee tarafından
bulunamıyordu. Fakat bu virüs
tarama programlarının yeni
sürümleri schoolbus ı buluyor. Özellikleri: Son zamanlarda özellikle Türkiye
de oldukça yaygınlaşan bir
trojandır. Bir Türk tarafından
yapılmış olması ve norton
tarafından bulunamaması en
önemli yaygınlaşma sebebidir. Bağlantı yapıldıktan sonra bir çok
kullanım seçeneği sunar(fakat
subseven kadar zengin
seçenekleri yoktur). Bu sayede
karşı tarafın şifreleri, icq hesabı,
dosyaları kontrol edilebilir. Edit server programı ile server dosyası
istenildiği şekilde ayarlanabilir.
Kullanılan port ve server
dosyasının icon u değiştirilebilir. Bu
trojan bilgisayarınızın 54321 ve
4****(değişiyor sürekli) numaralı portlarını açar. Elbette bu portların
açık olması için bilgisayarınızda
sürekli çalışır halde bir programın
mevcut olması gerekli. Bu program
c:\windows\system\ dizinindeki
grcframe.exe isimli programdır. Schoolbus sadece bulaştırılmış
kişiye zarar vermez. Aynı zamanda
bu trojanı kötü amaçlar için
kullanan kişilerin şifrelerini de
trojanı yapan kişinin mail hesabına
gönderir. Kısacası kullanan da bulaştırılan da zarar görür. Ayrıca trojanımız c:\windows
\system dizinindeki runonce.exe
isimli bir backdoor virüsünü de
bilgisayarınıza bulaştırıyor. İşte bu
programların silinmesiyle
trojanımız da etkisiz hale geliyor. Fakat windows ortamında bu
programları silmenin imkânı
olmadığı için dos ortamına
geçmeliyiz. Temizlenmesi: Bilgisayarı kapat bölümünde Ms-
dos kipinde başlat seçeneğini
işaretleyerek bilgisayarı kapatın.
Ekrana çıkan dos ekranında
sırasıyla aşağıda söylenenleri yapın C:\windows> cd system C:\windows\system>attrib -h -r
grcframe.exe (aradaki boşluklara
dikkat ediniz) C:\windows\system>del
grcframe.exe C:\windows\system>del
runonce.exe Trojandan bu şekilde kurtulmuş
olursunuz. Sisteminizi yeniden
başlatın. BO (BACK ORİFİCE)(BO2K 2000): Adı: bo2k.exe Boyutu: 112 KB Yerleştiği yer: Çalıştırıldığı dizin. Start up yöntemi: TCP/IP
yapılandırmasında kullanılan bir
dosyaya enfekte olarak sisteme bu
sürücünün çalıştırılmasıyla
yüklenir. En önemli özelliği: Sistemde bir
sürücüye enfekte olarak çalışır.
Dolayısıyla bulunması zordur. Özellikleri: Yaygın olarak kullanılan
trojanlardan birisidir. En önemli
özelliği kendisini TCP
yapılandırmasında kullanılan
sürücülerden birine enfekte
ederek görülemez hale getirmektir. Bu sebeple bu yazıda bahsedilen
start up yöntemlerinin hiç birisiyle
tesbit edilemez. Çünkü kendisi
direkt olarak çalışıyor görünmez.
Bilgisayarın kullanmak zorunda
olduğu sürücülerden birisine kendisini yerleştirir ve o sürücü
sisteme yüklenince otomatik
olarak sisteme yerleşir; .com
ve .exe virüslerinin mantığına
sahip. Bu pek de bilinmeyen
özelliği dışında, kurbana gönderilen server programı
istenildiği gibi ayarlanabiliyor(port,
dosya adı değişebiliyor). Bağlantı
kurulan makiye yönelik çok
zengin bir kullanım seçeneği
mevcut. Default olarak 31337 numaralı (ya da 54321) portu
kullanır. server programının ismi
bo2k.exe(config programı ile bu
isim değiştirilebilir), boyutu 112 KB
dır. Bu dosya herhangi özel bir
dizine kendisini kopyalamaz. Çalıştırıldığı dizin içerisinde kalır.
Zaten çalıştırıldıktan sonra silmeye
kalkarsanız windows tarafından
kullanıldığı için silinemez mesajını
alırsınız. Temizlenmesi: Diğer trojanlar gibi sistemde direkt
çalışmadığı için temizlenmesi için
de farklı bir yöntem takip edilir.
Kendisini TCP yapılandırmasında
kullanılan sürücülere enfekte
ederek sisteme yüklediği için, bozulmuş olan bu sürücülerin
yenilenmesi ile sistemde çalışamaz
hale gelir. Bunun için de o an
mevcut olan TCP yapılandırmasının
kaldırılarak sisteme yeniden
kurulması gerekir. Bunun için başlat-ayarlar-denetim masasına
gelmeliyiz. Burada Ağ adıyla
belirtilen icona tıkladığımızda
karşımıza ağ yapılandırmamız
gelecek
Burada TCP/IP ile gösterilen seçeneği işaretleyerek kaldır
butonuna basarsak TCP/IP
yapılandırmamızı kaldırmış oluruz.
Buradan Tamam butonuna
basarak çıkıyoruz. Bize bilgisayarı
yeniden başlatma ile ilgili bir ekran çıkacak tamam diyerek bilgisayarı
yeniden başlatın. Bilgisayarınız yeniden başladığında
biraz önce kaldırdığımız TCP/IP
yapılandırmasını tekrar kuracağız.
Bunun için başlat-ayarlar-denetim
masası buradan ağa tıkladığımızda
karşımıza çıkan ekranda ekle butonuna basıyoruz. Buradan
çıkan menüden iletişim kurallarını
tıkladığımızda çıkan ekranda sol
tarafta microsoft seçili iken sağ
tarafta TCP/IP yi seçerek tamam
larla menülerden çıkıyoruzArtık TCP/IP tekrar kurulmuş oldu. Son
olarak bilgisayarı tekrar kapatıp
açtığımızda TCP/IP yüklenmiş ve
BO trojanından kurtulmuş oluruz.
(Tabi bu işlemler sırasında gerekli
dosyaları kopyalayabilmek için sizden win98 cd si istenebilir.)
START UP (BAŞLANGIÇ)
PROGRAMLARI: Bilgisayarımız açılırken bazı
programlar sistem ihtiyaçlarından
bazılarıda kullanıcı ihtiyaçlarından
dolayı otomatik olarak çalıştırılırlar.
Örneğin bir virüs tarama
programınız varsa başlangıçta bu program otomatik olarak
sisteminize yüklenir. Başlangıç
programlarının çalışma sistemini
kavrayabilmek ve onları kontrol
edebilmek trojanları ortadan
kaldırmada en etkili yöntemdir. Start up dosyaları bilgisayarınız
açılırken çeşitli yollarla kendisini
sisteme yükler. 1) Win.ini Başlat a gelerek çalıştırda win.ini
yazıp enter a basarsanız aşağıdaki
gibi bir metinle karşılaşırsınız. [windows] NullPort=None
Options=85663
load=
device=TRIO
DATAFAX,DATAFAX,WINSERVE:
run= [Desktop]
TileWallpaper=0
WallpaperStyle=0
Pattern=(None)
Wallpaper=C:\WINDOWS
\WEBSHOTS.BMP [intl]
iCountry=90
ICurrDigits=2
iCurrency=3
iDate=1
iDigits=2 iLZero=1
iMeasure=0
iNegCurr=8
iTime=1
iTLZero=1
s1159= s2359=
sCountry=Turkey
sCurrency=TL
sDate=.
sDecimal=,
sLanguage=trk sList=;
sLongDate=dd MMMM yyyy dddd
sShortDate=dd.MM.yyyy
sThousand=.
sTime=:
.................. ............... yukarıdaki [windows] başlığı
altındaki "load= " ve "run=
"ifadelerinden sonra gelecek olan
dosya ismi bilgisayarınız tarafından
açılışta otomatik olarak sisteminize
yüklenir. Bilgisayarınız için gerekli bazı dosyalarda burada bulunarak
başlangıçta çalıştırılabilir. Fakat
aynı yeri bir trojan da kullanabilir.
Bu durumda hangi dosyanın trojan
hangisinin normal bir dosya
olduğunu ayırt etmek sizin elinizde. Trojan olduğunu tahmin
ettiğiniz dosya ismini silerseniz
trojanın açılışta çalışmasını önlemiş
olursunuz. Ama trojan hala
bilgisayarınızdadır. Sadece
çalışması engellenmiştir. 2) System.ini Başlat a gelerek çalıştır da
system.ini yazıp enter a basarsanız
karşınıza aşağıdaki gibi bir dosya
çıkar. [boot]
oemfonts.fon=vgaoem.fon
system.drv=system.drv
drivers=mmsystem.dll
ctpnpscn.drv power.drv
shell=Explorer.exe gdi.exe=gdi.exe
sound.drv=mmsound.drv
dibeng.drv=dibeng.dll
comm.drv=comm.drv
mouse.drv=mouse.drv
keyboard.drv=keyboard.drv *DisplayFallback=0
fonts.fon=vgasys.fon
fixedfon.fon=vgafix.fon
386Grabber=vgafull.3gr
display.drv=pnpdrvr.drv
scrnsave.exe= user.exe=user.exe [keyboard]
keyboard.dll=
oemansi.bin=xlat857.bin
subtype=
type=4 [boot.description]
system.drv=Standart PC
keyboard.typ=Standart 101/102-
Tuşlu veya Microsoft Natural Klavye
aspect=100,96,96
mouse.drv=Standart fare display.drv=3D Artist PA50
yukarıdaki satırlar arasında yer
alan(üstten 4. sırada)
shell=Explorer.exe satırına dikkat
etmeniz gerekir. Bu satır da yazan
dosya isimleri bilgisayarınız açılırken sisteme yüklenir (bu
dosyanın trojan veya normal bir
program olup olmadığını
ayıretmek sizin elinizde). örneğin: shell=Explorer.exe Winlog.exe şeklindeki bir satır tehlike
işaretidir. Explorer.exe ve
winlog.exe açılışta sisteminize
yüklenmektedir. Explorer.exe
sisteminizin kullandığı bir program
olduğu biliniyor. Öyleyse winlog.exe muhtemelen bir
trojandır. Bu satırda winlog.exe
dosya ismini silerseniz shell=Explorer.exe şeklinde değişir satırımız. Artık
açılışta bu program çalıştırılmayaca
k dolayısıyla portlarınız
açılmayacaktır. Fakat bu ismi
silmekle trojanı silmiş olmayız
sadece çalıştırılmasını önlemiş olduk. 3) C:\WIDOWS\SYSTEM dizini c:\windows\system dizini altında
bilgisayarınızın kullanmış olduğu
donanım sürücüleri ve daha pek
program açılışta bilgisayarınız
tarafından sisteme yüklenir. Bu
dizini yerleştirilmiş bir trojan (örneğin schoolbus bu şekilde
grcframe.exe adındaki trojanı
buraya kopyalar) bilgisayar
açılırken sisteme yüklenir. İşte bu
dizin içinde yer alan dosyanın
silinmesiyle trojandan kurtulmuş olursunuz. Fakat windows
ortamında silmeye kalkarsanız.
Program şu anda kullanımda
silemezsiniz gibi bir hata mesajıyla
karşılaşırsınız. Bu sorunu aşmak
için başlat ta bilgisayarı kapat bölümünde Ms-Dos kipinde başlat
seçeneği işaretli olarak
kapatırsanız. Sistemininiz Ms-dos
kipinde açılacaktır. c:\windows> şeklinde bir satır karşınıza çıkacak. c:\windows>cd system yazıp enter a basarsanız c:\windows\system> satırı oluşur. İşte burada silmek
istediğimiz dosyanın adını yazarak
silebiliriz. Örneğin dosyamız
winloger.exe ise c:\windows\system>del
winloger.exe satırını yazıp enter a basarsak
dosya sistemden silinmiş olur. 4)Registery Başlat ta regedit yazıp enter a
basarsanız registery ayarlarına
ulaşmiş olursunuz.
HKEY_LOCAL_MACHINE/Software/
Microsoft/Windows/CurrentVersio
n/ bölümüne geçersek aşağıdakine
benzer bir ekranla karşılaşmış
oluruz
burada görülen programlardan
şayet trojan olduğunu
düşündüğümüz varsa sağdaki bölümden program üzerine
gelerek sağ tıkladığınızda çıkan
menüden sil i seçerseniz dosya
kayıttan silinmiş olur. Bu işlemi
diğer bölümlerde de yapabilirsiniz
(tabiki bu görüntüler benim bilgisayarımın yapılandırması sizin
ki farklı olabilir. Yukarıda
gösterilen programlardan
LoadPowerProfil, ScanRegistry,
SystemTray, TaskMonitor sistem
tarafından kullanılan temel programlardan dır. Diğerleri
kullanıcı tarafından eklenmiş
olabilir(Sizin bilgisayarınız için de
geçerli). Start up programlarının kontrolü: Bu programları kontrol edebilmek
için windows ile birlikte gelen
oldukça kullanışlı her bilgisayarda
olan bir program var. Msconfig.exe
adındaki bu program ile start up
(başlangıç) dosyalarını kontrol edebilirsiniz. Dolayısıyla sizden
habersiz hiçbir dosya
bilgisayarınızda çalıştırılamaz. Başlat ta çalıştır a gelerek msconfig
yazıp enter a basarsanız aşağıdaki
gibi bir ekranla karşılaşmış
olursunuz.
PORTLARIN KONTROLÜ: Yazımızda da belirttiğimiz gibi
trojanlar açık olan portlar
aracılığıyla diğer bilgisayar ile
irtibat kurar. Artık neredeyse tüm
yeni trojanların portlarını
değiştirmek mümkün olmaktadır. Fakat trojan kullanmayı seven
arkadaşlar genellikle port ve diğer
ayarlarını değiştirmeden
kullandıkları için default olarak
trojanlar tarafından kullanılan
portların bilinmesinde fayda var(en azından çok kullanılan trojanların).
Peki sisteminizde tehlikeli bir port
un açık olduğunu nasıl
anlayabiliriz. Burada yine windows
imdadımıza yetişiyor. Başlat-
Programlar-MsDos komut istemi çalıştırılırsa karşımıza ms-dos
ortamı çıkar. Burada c:\windows>netstat -an yazıp enter a basarsanız o anda
bilgisayarınızın iletişim halinde
olduğu bilgisayar ile arasındaki
kullanılmakta olan portlar ve ip
numaraları gösterilir. (Portları
kontrol için totostat adında bir programı tavsiye ederim. Netstat ile
aynı işlemi yapıyor. Kullanımı daha
pratik Yukarıdaki şekilde yerel adres sizi,
yabancı adres bağlantı
kurduğunuz karşı bilgisayarı
gösterir. Dikkat edersek 54321 ve
31337 numaralı portlar açık
görünüyor. Bunlar kesinlikle bilgisayarda trojan olduğunun
göstergesidir. 54321 schoolbus
31337 BO trojanın kullandığı
default portlardır. Ayrıca aktif olan
iki bağlantı var. Bunlardan ikisi de
bir web sayfasına bağlı olduğumuzu gösteriyor. Şayet web
sayfasına bağlanırsak karşı
bilgisayarın kullandığı port olarak
80 (8080 de olabilir.), mail server a
bağlanarak mailleri kontrol
ediyorsak 110, ftp programı ile web sitemize dosya gönderiyorsak
21, telnet ile bağlantı kurmuş isek
25 numaralı portlar yabancı
bilgisayarın açık portları olarak
görünür. Bunun haricindeki
portlardan yapılan(yabancı bilgisayarın portları) bağlantılar
tehlikeli olabilir. Fakat ve Chat ve
proxy istisnası var. Chat programı
karşı tarafın 6667, 7000 gibi
portlarını açabilir. Eğer internete bir
proxy üzerinden bağlanıyorsak bağlantı yapılan bilgisayarın portu
1080 olarak görünebilir(tabi ki
proxy istisna bir durumdur. Çoğu
kullanıcı normal bağlantı kurar.) Bir portun açık olması bağlantı
kurulduğu anlamına gelmez.
Yukarıda görüldüğü gibi 54321
numaralı port açık fakat yabancı
adreste bir bağlantı görünmüyor.
Bu o anda bağlantı olmadığını gösterir. 54321 numaralı porta bir
bağlantı olduğunu görmüş
olsaydık. Kesinlikle birisinin
bilgisayara girdiğinden
bahsedebilirdik. BİLGİSAYARINIZIN KULLANDIĞI
PORTLAR: Port.zip dosyasını alarak
öğrenebilirsiniz.(Dosyanın ismi
üstüne tıklarsanız kopyalanmaya
başlar. Dosya çok uzun olduğu için
yazılmadı.) TROJANLARIN KULLANDIĞI
PORTLAR: Aşağıda gösterilen port numaraları
server dosyasının ayarları
değiştirilmediği sürece doğrudur. TROJAN İSMİ
KULLANDIĞI PORT icqtrojana
4950 girlfriend
21554 bo
31337 ftp99cmp
1492 master paradise
40421 fire hotker
5321 sockets de troje
30303 executor
80 gate crasher
6969 hackers paradise
456 hack99 keyloger
12223 netspy
31339 net monitor
7300 subseven
1243-27374 invasor
2140 Wincrach 1.03
5742 Wincrach 2.0
2583 Silencer
1001 Devil
65000 Millenium
20001 Phineas
2801 Backdoor
1999 Evilftp
23456 Phasezero
555 Psyber Streaming Server
1509 SSTROJG
11000 Voice Client
1514 Netbus
12345-20034 Schoolbus
54321 MAİL BOMBALARI: İnternet ortamında mail hesabının
olması olmazsa olmaz şartlardan
birisi. Ne varki insanların rahatı
onları rahatsız eden kötü niyetli
kişiler tarafından yazılan mail
bomber lar ile mail hesabınız işleyemez hale gelebilir. Sahip
oldukları bir mail bomber programı
ile istediği mail hesabına sayısı
oldukça yüksek mail
gönderebilirler. Mail göndermenin
ne zararı olabilir diyebilirsiniz. Fakat mail hesapları belli bir
kapasiteyle sınırlıdır. Mesela 5 Mb
kapasiteye sahip mail hesabınıza
her biri 20 Kb lık 300 e-mail
gönderilmesi durumunda
hesabınız çalışamaz durumu gelecek ve size gelen mailler yerine
ulaşamayacaktır. Bu operasyonun zarar vermek
isteyen kişiye kaybettirdiği zaman
ise sadece yarım saattir. O yarım
saat sörf yaparken aynı zamanda
program size mailleri
gönderecektir. NÜKELER: Windows işletim sistemi (özellikle
Win 95) aslında sanıldığı kadar
kusursuz değildir. İşte nuke diye
bilinen programlar işletim
sisteminizin bu açıklarını iyi bilen
ve sürekli yeni açıklar bulmaya çalışan programcılar tarafından
yazılan programlardır. Çeşitleri bir
hayli fazladır. Özellikle win 95
işletim sistemini tehdit ederler. Mavi
ekran hataları sonrası sisteminizin
yeniden başlatılması, hattınızın kopması(şu an çok popüler olan
ve modem resetleyici diye bilinen
nuke çeşitlerine karşı ise korunma
neredeyse imkansız) ya da
internette sörf hızınızın
yavaşlamasına sebep olan değişik bir çok çeşidi vardır. Hatta çoğu
kullanıcı sürekli hattan düştüğünü
ve bunun nedeninin internet servis
sağlayıcısı olduğunu zanneder.
Gerçekte işler biraz farklıdır. Bunu
anlamanın en kolay yolu ise firewall(aşağıda anlatılacak) diye
bilinen programlardan birinin
sisteminize kurularak saldırılara
şahit olmanızdır. Hatta işin
boyutları o kadar büyümüştür ki.
Nuke programları temin eden sitelerden bazıları işin çığırından
çıktığını fark ederek bu işi
yapmaktan vazgeçmiş, hatta
koruma yollarını anlatmaya
başlamışlardır. Bilgisayar
kullanıcılarının büyük bir çoğunluğu internette güvenlik
meselesinin halâ lüks olduğunu
zannetmektedirler. Hedef kitle ise
bu çoğunluktur. Aşağıda
anlatılacak tekniklerin
uygulanmasıyla internette rahatça sörf yapabilecek yapılan saldırıları
çoğunlukla emin olarak tebessüm
ederek seyredeksiniz. Nukelerden
yüzde yüz korunmanın bir yolu
yoktur. Fakat güvenlik için
uygulanacak teknikler sayesinde büyük çoğunluğu bertaraf
edebilirsiniz. Hatta nuke atanların
çoğu işin teknik detayını bilmeden
ellerindeki nuke programını
kullanan liseli öğrencilerdir
VİRÜS: Virüsler bilgisayarınızda sizin
isteğiniz dışında çalışarak zarar
veren programlardır. İnternet
dünyasının gelişmesiyle yayılma
hızları da bir hayli artmıştır. Boot
sektöre bulaşarak orada yaşayanlardan, programlara
kendini enjekte edenlere, FAT da
bozuk sektör göstererek hard
diskinizde kendine yer
sağlayanlara kadar bir çok çeşidi
vardır. Bulaşma yolları ise aynıdır. Virüs bulaştırılmış herhangi bir
disketi okumanız veya yine virüslü
bir programı çalıştırmanız
durumunda kendisinin önceden
belirlediği saklanma stratejisine
göre(az önce bir kaçını sıralamıştık.) bilgisayarınıza
bulaşarak aktif hale geçebilir.
( Sisteminizde kurulu bir virüs
tarama programınız var ise
bulaşma anında anti virüs
yazılımınız aktif hale geçerek sizi uyarır.) Aktif hale geçen virüs
programı ise gelişen şartlara göre
sisteminize zarar verebilir. Gelişen
şartlar diyorum çünkü, Dos 6.22 li
işletim sistemlerinin kullanıldığı
zamanlarda kullanılan zarar verme teknikleriyle şu an kullanılan
teknikler sayıca biribirinden
farklıdır. Mesela modemlerin
yaygın olduğu günümüzde
modeminizi kullanarak milletler
arası arama yapan ve yüklü telefon faturalarının gelmesine sebep olan
virüs çeşitlerinin eskiden olmasına
imkan yoktu çünkü modem fazla
kullanılan bir donanım değildi.
Virüslerden korunmanın en iyi
yolu ise Anti-virüs yazılımlarını kullanmanız ve şüpheli
bulduğunuz programları mümkün
oldukça sisteminize kopyalamama
nızdır. Şayet yine de sisteminize bir
virüsün girmesine mani olamamış
iseniz. Bilgisayarınızı Dos ortamında çalıştırarak virüsleri
bulup yok etmeye çalışabilirsiniz.
(Norton ve Mcaffee programlarının
Dos ortamında çalışan parçaları
mevcuttur.) Bilinen en iyi anti virüs yazılımları
Norton ve Mcaffe programlarıdır.
Fakat bunlardan Mcaffe sistemi
diğerine göre daha fazla
yavaşlattığından dolayı benim
tercihim Norton un anti-virüs yazılımıdır.(Norton 5.0 ve Mcaffee
4.0.5 programlarını cracklı hali ile
Download bölümünden
alabilirsiniz.) Virüs tarama
programları sadece virüslere karşı
etkili değildir. Aslında isimleri anti- virüs yazılımları olsada daha sonra
açıklayacağımız trojanlara karşı da
bilgisayarınızı korurlar. Anti-virüs
yazılımları sisteminizi korurken iki
yöntemi kullanır. Normal olarak
her virüsün bir bilgisayar kodu vardır. Virüs tarama programları
bir dosyayının virüslü olup
olmadığını veri bankasında
bulunan, bilinen virüs kodlarıyla,
kontrol ettiği programın kodlarını
kontrol ederek yapar. Şayet kontrol ettiği programın kodu
virüs tarama programımızın veri
bankasında bulunan virüs
kodlarından birini içeriyorsa
program virüslü kabul edilir.
Yazılanlardan da anlaşıldığı gibi virüs tarama programımızın veri
bankası ne kadar zengin ise virüs
ve trojanlara karşı da o kadar rahat
olabiliriz demektir. İş te bu noktada
virüs tarama programımızın veri
bankasını güncellemek son derece önemlidir. Eski veri bankasına
sahip bir anti-virüs programının
size pek bir faydası olmaz. Anti-
virüs yazılımlarının kullandığı ikinci
yöntem biraz farklıdır. Diyebilirsiniz
ki anti-virüs yazılımı ne kadar güncellenirse güncellensin.
Sonuçta bir yerlerde birilerinin
yazdığı virüs ve ya trojanlar anti-
virüs yazılım şirketlerinin veri
bankalarına dahil olmadan bize
bulaşabilirler. İşte anti-virüs yazılımlarının kullandığı ikinci
teknik bu endişe düşünülerek
tasarlanmıştır. Bu yönteme göre
virüs veya trojanlar bilgisayar
sistemlerinde benzer davranışlar
sergilerler. Mesela diskete yazma ve okuma işlemlerini
gerçekleştiren interruptı kontrol
ederek herhangi bir disk veya
disket okunmaya başlandığında
aktif olarak kendini disk ve ya
disketin boot sektörüne bulaştıran boot sektör virüsleri gibi bir çok
virüsün hayatlarını devam
ettirebilmeleri için benzer
davranışları sergilemesi gerekir.
İşte bu davranışlar bilindiğinde
virüslerin kodları olamasa da virüs davranışı sergileyen programlar
tesbit edilerek yakalanır. Sonuç
olarak sahip olduğunuz iyi bir
virüs tarama programı sayesinde
(aynı zamanda sürekli
güncellenen) virüslerin saldırısından büyük çoğunlukla
korunmuş olursunuz. ŞİFRELEME: İnternet dünyasında şifre kullanımı oldukça yaygındır. Mail alırken, site
kurarken, internete bağlanırken ya
da herhangi bir şekilde
güvenliğimiz için bir çok güvenlik
şifresi kullanmak zorunda kalırız.
Fakat bizim için oldukça önemli olan şifrelerimiz şayet yeterince
güçlü (az sonra açıklanacak)
değilse başkaları tarafında
bulunabilir ve bu da bizim için pek
de iyi olmayabilir. Örneğin mail
hesabınıza ait şifreniz şayet 4 basamaklı rakamlardan
oluşuyorsa, şifrenizin çözülmesi
için yaklaşık 15 dk sürecektir(tabi
mail server ın hızına da bağlı).
Şayet şifreniz 5 basamaklı bir sayı
ise yaklaşık 90 dk içinde şifreniz bulunacaktır.(tabi bu arada mail
hesabınızın user name ini hesaba
katmıyoruz, çünkü çoğunlukla
mail hesabındaki isim olacaktır.).
Şonuçta doğru orantılı olarak 6, 7
ya da 8 basamaklı sayıların ne kadar zamanda çözülebileceği
malum. Şonuç olarak şifreniz güçlü
değilse isteyen birisi biraz azimle
buna ulaşabilir. Gelelim güçlü şifre
işine. Güçlü kabul edilen şifreler
içerisinde büyük, küçük harfler, rakamlar ve özel işaretler olan
şifrelerdir. Şayet şifreniz b iraz önce
saydığımız farklı gruplardan
elemanlarla oluşmuş ise çözülmesi
neredeyse imkansız güçlü bir
şifredir. FİREWALL: Firewall diye bilinen programlar, bilgisayarınızın portları ile internet
arasına yerleşerek yapancı veya
sizin onaylamadığınız girişimlere
mani olurlar. Özellikle
bilgisayarınızda bir trojan var ise
bile firewall sayesinde, trojan ile başkalarının size ulaşmasını önler.
Biraz önce söylemiştik, firewall
virüs veya trojan bulmaz sadece
internete giriş kapılarınız olan
portların önünde durarak
istemediğiniz giriş ve çıkışlara mani olur. Bu durumda haberiniz
olmadan bilgi girişi veya çıkışı
olmaz. Tüm kontroller sizin
elinizdedir. Tabiiki iş bu kadar
kolay değil bu programların da bir
takım ayarlamaları var fakat bu ayarlamaları öğrendikten sonra
geriye sadece saldırıları gülerek
seyretmek kalıyor. En iyi bilinen
firewall programları Norton
İnternet Security 2000, Conseal Pc
Firewall ile Black İce dır. Fakat bunlar ücretlidir. Ücretsiz olan Zone
Alarm programı da vardır. Ayrıca
Firewall programlarında saldıran
kişinin ip numarası da yazıldığı için
karşı atak için kullanılabilir. Belki Buraya Kadar okuyan olmas #1 Acemi___ Misafir Alıntı 15-05-2007, 10:03 AM
Bilgisayar Güvenliği (Önemli not: Aşağıda anlatılan
teknikler sistem yapılandırmanızla
doğrudan ilişkili olduğu için ileri
seviye bilgisayar kullanıcıları
dışındakilere tavsiye edilmez.
Çünkü anlatılanlar haricine çıkılarak yapılacak bir hata
sisteminizin yapılandırmasını
bozacağı için tehlikelidir.) İnternet üzerinden iletişim artık
vazgeçilmez bir olay haline
gelmiştir. Gelecek yıllarda tüm
bilgisayarların bu devasa ağa
bağlanabileceği hesaba katılırsa
insanların henüz tam olarak tanıyamadıkları internet, artıları ve
eksileriyle bizleri beklemektedir.
Artıları elbette tartışılamayacak
kadar fazladır fakat insanların fazla
bilmedikleri eksileri ise neredeyse
artıları kadar fazladır. Siz bilgisayarınızın başında oturarak
internetin nimetlerinden
faydalanırken, başka bir kullanıcı
sizin bilgisayarınıza internet
üzerinden girerek tahmin dahi
edemeyeceğiniz zararlar verebilir. Mesela bilgisayarınızın hard diskini
formatlayabilir, En tehlikeli virüsleri size bulaştırarak sisteminizin zarar
görmesine sebep olabilir. Gizli
zannettiğiniz şifrelerinizi alabilirler. Bunlardan daha tehlikelisi ise sizin
bilgisayarınızı ya da internet giriş
şifrelerinizi kullanarak suç
işleyebilir ve sorumlu olarak siz
aranabilirsiniz. Mesela Bursa da bir
öğrenci interpol tarafından suç işlediği için Türk yetkililerine
bildirilerek yakalanmıştır.
Öğrencimizin suçsuz olduğu daha
sonradan anlaşılmıştır. Aslında
öğrencimiz sade bir internet
kullanıcısıdır ve bilgisayarını kullanan kişilerin saldırısına
uğramıştır. Örneklerin sayısı her
geçen gün artmaktadır. Güvenlik konusuna geçmeden önce bilgisayarın işleyişi ile ilgili
temel birkaç bilginin verilmesi
gerekiyor. Ağ (Network) birden fazla bilgisayarın birbirlerine
bağlanarak bilgilerin paylaşımı
esasıyla çalışır. Ağ daki her
bilgisayarın bir ismi vardır ve bir
bilgisayardan çıkarak diğerine
giden bilgi alıcı ve gönderici bilgisayar bilgilerini kullanarak
yerine ulaşır. İşte bu sırada alıcı gibi
davranabilen bir bilgisayar sizin
bilgilerinize ulaşabilir. İnternet de
aslında büyük bir ağdır.
İnternational Network (uluslar arası ağ)kelimelerinin
kısaltılmasıyla ortaya çıkmıştır.
İnternet ortamında her bilgisayarın
İP olarak isimlendirilen bir adresi
vardır. Her İP adresi ***.***.***.***
formatındadır. Örneğin
superonline kullanıcısı olan bir
bilgisayarın İP si 212.252.145.218
şeklinde olabilir. Kulanıcıların İP
adresleri internete her bağlantı kurulduğunda değişir(Şayet statik
İP tercihi yapmamış iseniz.). Fakat
hangi saat ve tarihte, hangi telefon
ve İP numarası ile nereye
bağlanıldığı gibi bilgiler İSS
(İnternet servis sağlayıcısı) tarafından dosyalandığı için
yapılan bir suçun tesbitide
kolaylaşmaktadır. Bilgisayarların
internet üzerinde nasıl tanındığını
çok basit bir şekilde anlattıktan
sonra bilgisayarların internete bağlanırken nasıl çalıştığı üzerine
de birkaç şey söylemek gerekir.
Bilgisayarlarda bulunan veriler
internete giderken veya aynı
şekilde bilgiler size gelirken sanal
kapılar olarak kabul edilen portlardan geçerler (Bazı bilgiler
hariç). Portları bilgisayara giriş
kapıları olarak ta düşünebiliriz. İşte
sizin internetteki en önemli
güvenlik noktanız bu portlardır.
Şayet portlarınız açık ise başka bir kulanıcı bilgisayarınıza girerek,
sizin bilgisayarınızda
yapabileceğiniz herşeyi yapabilir.
Bu noktada bilgisayarı korumanın
en iyi yolunun portları kontrol
etmekten geçtiği elbette anlaşılmıştır. (isteyen kullanıcılar
için meselenin teknik detayını
içeren dosyaları gönderebilirim).
Temel bilgileri verdikten sonra
bilgisayarınıza yapılabilecek
saldırılar ve bunları önlemenin yolları üzerine yazıya devam
edebiliriz. TROJANLAR Trojanlar aslında sizin
bilgisayarınızın başka bir bilgisayar
tarafından ağ üzerinden kontrol
edilmesine yarayan programlardır.
Bilgisayarınızın portlarından
herhangi birisini açarak diğer kullanıcıların bilgisayarınıza
girmesini sağlarlar. Server ve Client
dosyalarından oluşur. Server
portları açarak bilgisayarınızı hedef
haline getirirken, Client ise
bilgisayarınıza girilmesini sağlar. Örneğin bir kullanıcıya trojan
bulaştırarak bilgisayarına girelim.
İcq da hedef seçtiğimiz(vaya chat
te) kurbanımıza elimizde bulunan
Server programını herhangi bir
şekilde gönderiyoruz. Güzel bir program kullan vazgeçemeyec
eksin diyebileceğimiz gibi, içinde
mükemmel bir resim arşivi var
istersen bir bak diyerek te
kurbanın Server programını
almasını ve çalıştırmasını sağlayabiliriz. (Aslında trojanlar
başka programlara entegre
edilerekte karşı tarafa
bulaştırılabilirler (Truva atı). Mesela
kurbanımıza çok popüler İcq
programını trojan ile birleştirilmiş halde verebilirsiniz. Bu durumda
kurban İcq yu çalıştırdığında
normalde farklı hiçbir şey fark
etmeyecektir.) Kurbanımız
gönderdiğimiz Server programını
çalıştırınca trojanı bilgisayarına bulaştırmış olacaktır. Bu aşamadan
sonra kurbanımızın İP sini alarak
bilgisayarına girmek kalıyor.
Bizdeki Client programını
çalıştırdığımızda bizden bir İP
numarası isteyecek. Oraya bulduğumuz kurbanımıza ait İP yi
yazarak Connect tuşuna
bastığımızda kurbanımızın
bilgisayarına bağlanmış oluyoruz.
Artık gerisi size kalmış, ister format
atın, ister internet giriş şifrelerini çalın.(Meseleyi anlatırken teknik
detaya girerek insanların dergimiz
aracılığıyla bu işi öğrenmelerini
istemedik. Verilen bilgiler sadece
korunma amaçlıdır.) Kurbanımızda
varolan trojan silinmediği sürece varlığını devam ettirecektir. Bugün
benim girebildiğim bu bilgisayara
yarın başka birisi girerek istediğini
yapabilir. İnternet ortamında trojan
yediği halde haberi olmayan bir
çok insan vardır. Port Scanner diye bilinen programlarla bu insanları
tesbit ederek, sahip olduğu trojana
göre kullanacağımız bir Client
programı sayesinde bu
bilgisayarlara da girebiliriz. Port
Scanner programıyla kontrol etmeniz durumunda internette 10
dakika içinde Netbus 2.0 (20034
numaralı portu kullanır.) trojanını
yiyen en az 5 kişi bulabilirsiniz.
Norton veya Mcaffe tarafından
tanınmayan trojan sayısı çok sınırlı olduğu için bu anti virüs
yazılımlarından birini yüklemeniz
durumunda trojanların
ekserisinden korunmuş olursunuz.
(kendi bilgisayarımda
denemediğim trojan kalmadı Norton 5.0 antivirüs programı trojanları yakalama konusunda
harika. Fakat schoolbus isimli
trojanı bulamıyor. Aşağıda bu
trojanın nasıl temizleneceği
anlatılıyor.) . Aslında çoğu trojan
internet üzerinde sörf yaparken birisi sizin bilgisayarınıza girmediği
sürece zararsızdır. İnternette iken
bilgisayarınızda bir trojan olup
olmadığını anlamanın çok kolay bir
yolu vardır. Ayrıca bir trojan varsa
bile, bilgisayarınızın içindeki bu casusun kimlere bilgisayarınızın
kapılarını açtığını da öğrenebiliriz.
Dos ortamında netstat -an
komutunu yazarak enter tuşuna
basarsanız bilgisayarınızın internet
ortamındaki tüm bağlantılarını görebilir ve anormal bir durum
olup olmadığını kontrol
edebilirsiniz. Eskiden herbir
trojanın kullandığı port numarası
farklı idi. Örneğin netbus ın ilk
versiyonu 12345 numaralı portu kullanırken Bo trojanı 31337
numaralı portu kullanıyordu.
Şimdilerde ise her bir trojan
kullanıcının(trojanı size
bulaştırmak isteyen kişi) isteğine
göre değişebilen portları açabiliyor. Bu nedenle trojanların
kullandığı portlarda bir anormallik
gözünüze çarpmasa bile bu
bilgisayarınızda trojan yoktur
anlamına gelmez. Peki trojanlar
bilgisayarımıza nasıl bulaşırlar. Chat te veya İcq da muhabbet ederken
size gönderilen herhangi bir resim
(aslında çalışabilir bir program
olup resim iconu yerleştirilmiştir)
ve dosya trojan taşıyor olabilir.
Sizin o dosyayı açmanızla birlikte bilgisayarınıza da trojan
bulaşacaktır. Korunmanın en iyi
yolu dosya almamak. Hatta dosyayı
aldığınız kişi tanıdık bile olsa dosya
almamak. Çünkü o da gönderdiği
programda trojan olduğunu bilmiyor olabilir. Aşağıda
bilgisayarınızın kullandığı portların
numaraları vardır. Bu port
numaraları haricinde bir
bağlantınız var ise muhtemelen bir
trojandır. Fakat İcq programı çalışıyor veya Chat te muhabbet
halinde iseniz. Normal harici
kullanılan portlar olacaktır. Bu
portları Chat programınız veya İcq
programınzı açmış olabilir. Aşağıda
en çok kullanılan trojanlar ve kontrol ettikleri portlar verilmiştir.
Gerisi size kalmış. (Aşağıda trojanlara yönelik verilen
bilgiler ve savunma yöntemleri
server dosyasının ayarları
değiştirilmediği takdirde geçerlidir.
Fakat Çoğunlukla ayarlar
değiştirilmeden kullanılır) SUBSEVEN: Adı: ratgele seçilmiş bir isim.
(uyfghj.exe gibi) Boyutu: 374 KB Yerleştiği yer: Çalıştırıldığı dizin Start up yöntemi: Win.ini dosyasına
ekleme yaparak En belirgin özelliği: Çok zengin
kullanım seçenekleri
sunması.Özellikleri: En yaygın trojandır. Kullanım
kolaylığı ve bağlantı anında
sağladığı gelişmiş özellikleriyle
tercih sebebidir. Bağlanılan
bilgisayarın registery ayarları,
şifreleri, icq ve mail hesapları kolayca kullanılabilir. File manager
ile karşı bilgisayarın dosyalarına
erişebilir, logger ile hedef
bilgisayarda klavye aracılığıyla
yazılan herşeyi görebilir, screen
capture özelliği ile hedef bilgisayarın anlık ekran
görüntüsüne mous ile müdahele
edebilirsiniz. Kısacası son derece
gelişmiş ve profesyonelce
hazırlanmış bir remote control
aracıdır subseven(daha bir çok özelliği de vardır.). Edir server ile
server programı kullanıcı
tarafından ayarlanabilir. Yani
kullanılan port, start up metodu ve
server dosyasının iconu
değiştirilebilir. Bu şekilde bulunması da zorlaşmaktadır.
Fakat çoğu kullanıcı subseven ı
default ayarlarıyla kullanmaktadır.
Aslında bu da bizim için bir
avantajdır. Bu ayarlar bilindiği için
bulunması da kolay olur. Subseven sadece hedef bilgisayara
zarar vermeyi amaçlayan bir trojan
da değildir. Aynı zamanda bu
trojanı başkalarına bağlanmak için
kullanan kişinin de bilgisayarında
ki özel bilgileri internetten başkalarına göndermektedir
(Sisteminize bir firewall programı
kurarak sadece subseven client
programını çalıştırmanız
durumunda 20-30 dk sonra }-
xæØ gibi anlamsız isimlere sahip bir dosya aracılığıyla bilgileriniz
internette ilgili kişiye gönderilir.
Muhtemelen subseven ı yapan
şahsa. ).Ayrıca yine client
programının çok kullanımı
sonrasında sistem ayarlarınız değişebilmekte, programlarınız
çalışmayı durdurabilmektedir. Default olarak(yani edit server ile
değiştirilmemişse) 27374 numaralı
port u kullanır. Start up metodu
olarak kendini win.ini dosyasına
Windows altına "run= dosya ismi"
ekler. Dosya ismi rastgele seçilmiş bir isimdir. Bu satır sayesinde
bilgisayarın her açılışında kendini
yükleyerek 27374 numaralı port u
açık hale getirerek bekler. Port ları
açmak için kullanılan bu dosya c:
\windows altında bulunur. Temizlenmesi: Öncelikle subseven ın kullandığı
yardımcı server programını
bulmalıyız. Biraz önce start up
yöntemi olarak win.ini dosyasını
kullandığını söylemiştik. Başlat tan
çalıştır a gelerek win.ini yazıp enter a basın. Karşınıza win.ini
dosyasının içeriği gelecek. Burada [windows] NullPort=None
Options=85663
device=TRIO
DATAFAX,DATAFAX,WINSERVE:
run=nyuw.exe [Desktop]
TileWallpaper=0
WallpaperStyle=0
Pattern=(None)
Wallpaper=C:\WINDOWS
\WEBSHOTS.BMP ......... gibi satırlar karşınıza çıkmış olmalı.
Windows altında run=nyuw.exe
trojanımızın server programının
ismi. Yani bilgisayar açıldığında bu
program 27374 numaralı port
umuzu açıyor. Şimdi "run=nyuw.exe" satırını silelim
win.ini dosyasından saklayarak
çıkalım. (fakat bahsettiğimiz bu
server programı her makinede
farklıdır. Yani rastgele seçilmiştir.
Sizin bilgisayarınızda run= dan sonra başka bir isim yazıyor
olmalı.) Burada dikkat etmemiz
gereken server programımızın
ismi. Bu ismi bir yere kaydederek.
İşlemimize devam edelim. Buraya
kadar yaptıklarımızla artık bilgisayar açıldığında portlarımızı
açan programın çalışmasını
önlemiş olduk. Fakat server
programı her açılışta çalışmasa bile
hala bilgisayarımız içinde(aslında
buraya kadarki işlemlerle trojandan kurtulmuş olduk. Yani
artık zararsız.). Başlat tan
bilgisayarı kapat ı seçin ve çıkan
ekranda ms-dos kipinde başlat
seçeneğini aktif yaparak tamam
tuşuna basın. Bilgisayarınız ms-dos kipinde açılacak. Karşınıza c:\windows> işareti gelecek. c:\windows>del nyuw.exe yukarıdaki satırı yazıp enter tuşuna
basınca artık server programı
bilgisayarınızdan silinmiş olacak.
(tabi ki siz nyuw.exe yerine win.ini
de görüp kaydettiğiniz dosya
ismini yazacaksınız.) SCHOOLBUS: Adı: grcframe.exe(hidden olarak
bulunur), runonce.exe Boyutu: 321 KB Yerleştiği yer: c:\windows\system Start up yöntemi: System dizinine
yerleştiği için açılışta sisteme
yüklenir. En belirgin özelliği: Önceden
norton ve mcafee tarafından
bulunamıyordu. Fakat bu virüs
tarama programlarının yeni
sürümleri schoolbus ı buluyor. Özellikleri: Son zamanlarda özellikle Türkiye
de oldukça yaygınlaşan bir
trojandır. Bir Türk tarafından
yapılmış olması ve norton
tarafından bulunamaması en
önemli yaygınlaşma sebebidir. Bağlantı yapıldıktan sonra bir çok
kullanım seçeneği sunar(fakat
subseven kadar zengin
seçenekleri yoktur). Bu sayede
karşı tarafın şifreleri, icq hesabı,
dosyaları kontrol edilebilir. Edit server programı ile server dosyası
istenildiği şekilde ayarlanabilir.
Kullanılan port ve server
dosyasının icon u değiştirilebilir. Bu
trojan bilgisayarınızın 54321 ve
4****(değişiyor sürekli) numaralı portlarını açar. Elbette bu portların
açık olması için bilgisayarınızda
sürekli çalışır halde bir programın
mevcut olması gerekli. Bu program
c:\windows\system\ dizinindeki
grcframe.exe isimli programdır. Schoolbus sadece bulaştırılmış
kişiye zarar vermez. Aynı zamanda
bu trojanı kötü amaçlar için
kullanan kişilerin şifrelerini de
trojanı yapan kişinin mail hesabına
gönderir. Kısacası kullanan da bulaştırılan da zarar görür. Ayrıca trojanımız c:\windows
\system dizinindeki runonce.exe
isimli bir backdoor virüsünü de
bilgisayarınıza bulaştırıyor. İşte bu
programların silinmesiyle
trojanımız da etkisiz hale geliyor. Fakat windows ortamında bu
programları silmenin imkânı
olmadığı için dos ortamına
geçmeliyiz. Temizlenmesi: Bilgisayarı kapat bölümünde Ms-
dos kipinde başlat seçeneğini
işaretleyerek bilgisayarı kapatın.
Ekrana çıkan dos ekranında
sırasıyla aşağıda söylenenleri yapın C:\windows> cd system C:\windows\system>attrib -h -r
grcframe.exe (aradaki boşluklara
dikkat ediniz) C:\windows\system>del
grcframe.exe C:\windows\system>del
runonce.exe Trojandan bu şekilde kurtulmuş
olursunuz. Sisteminizi yeniden
başlatın. BO (BACK ORİFİCE)(BO2K 2000): Adı: bo2k.exe Boyutu: 112 KB Yerleştiği yer: Çalıştırıldığı dizin. Start up yöntemi: TCP/IP
yapılandırmasında kullanılan bir
dosyaya enfekte olarak sisteme bu
sürücünün çalıştırılmasıyla
yüklenir. En önemli özelliği: Sistemde bir
sürücüye enfekte olarak çalışır.
Dolayısıyla bulunması zordur. Özellikleri: Yaygın olarak kullanılan
trojanlardan birisidir. En önemli
özelliği kendisini TCP
yapılandırmasında kullanılan
sürücülerden birine enfekte
ederek görülemez hale getirmektir. Bu sebeple bu yazıda bahsedilen
start up yöntemlerinin hiç birisiyle
tesbit edilemez. Çünkü kendisi
direkt olarak çalışıyor görünmez.
Bilgisayarın kullanmak zorunda
olduğu sürücülerden birisine kendisini yerleştirir ve o sürücü
sisteme yüklenince otomatik
olarak sisteme yerleşir; .com
ve .exe virüslerinin mantığına
sahip. Bu pek de bilinmeyen
özelliği dışında, kurbana gönderilen server programı
istenildiği gibi ayarlanabiliyor(port,
dosya adı değişebiliyor). Bağlantı
kurulan makiye yönelik çok
zengin bir kullanım seçeneği
mevcut. Default olarak 31337 numaralı (ya da 54321) portu
kullanır. server programının ismi
bo2k.exe(config programı ile bu
isim değiştirilebilir), boyutu 112 KB
dır. Bu dosya herhangi özel bir
dizine kendisini kopyalamaz. Çalıştırıldığı dizin içerisinde kalır.
Zaten çalıştırıldıktan sonra silmeye
kalkarsanız windows tarafından
kullanıldığı için silinemez mesajını
alırsınız. Temizlenmesi: Diğer trojanlar gibi sistemde direkt
çalışmadığı için temizlenmesi için
de farklı bir yöntem takip edilir.
Kendisini TCP yapılandırmasında
kullanılan sürücülere enfekte
ederek sisteme yüklediği için, bozulmuş olan bu sürücülerin
yenilenmesi ile sistemde çalışamaz
hale gelir. Bunun için de o an
mevcut olan TCP yapılandırmasının
kaldırılarak sisteme yeniden
kurulması gerekir. Bunun için başlat-ayarlar-denetim masasına
gelmeliyiz. Burada Ağ adıyla
belirtilen icona tıkladığımızda
karşımıza ağ yapılandırmamız
gelecek
Burada TCP/IP ile gösterilen seçeneği işaretleyerek kaldır
butonuna basarsak TCP/IP
yapılandırmamızı kaldırmış oluruz.
Buradan Tamam butonuna
basarak çıkıyoruz. Bize bilgisayarı
yeniden başlatma ile ilgili bir ekran çıkacak tamam diyerek bilgisayarı
yeniden başlatın. Bilgisayarınız yeniden başladığında
biraz önce kaldırdığımız TCP/IP
yapılandırmasını tekrar kuracağız.
Bunun için başlat-ayarlar-denetim
masası buradan ağa tıkladığımızda
karşımıza çıkan ekranda ekle butonuna basıyoruz. Buradan
çıkan menüden iletişim kurallarını
tıkladığımızda çıkan ekranda sol
tarafta microsoft seçili iken sağ
tarafta TCP/IP yi seçerek tamam
larla menülerden çıkıyoruzArtık TCP/IP tekrar kurulmuş oldu. Son
olarak bilgisayarı tekrar kapatıp
açtığımızda TCP/IP yüklenmiş ve
BO trojanından kurtulmuş oluruz.
(Tabi bu işlemler sırasında gerekli
dosyaları kopyalayabilmek için sizden win98 cd si istenebilir.)
START UP (BAŞLANGIÇ)
PROGRAMLARI: Bilgisayarımız açılırken bazı
programlar sistem ihtiyaçlarından
bazılarıda kullanıcı ihtiyaçlarından
dolayı otomatik olarak çalıştırılırlar.
Örneğin bir virüs tarama
programınız varsa başlangıçta bu program otomatik olarak
sisteminize yüklenir. Başlangıç
programlarının çalışma sistemini
kavrayabilmek ve onları kontrol
edebilmek trojanları ortadan
kaldırmada en etkili yöntemdir. Start up dosyaları bilgisayarınız
açılırken çeşitli yollarla kendisini
sisteme yükler. 1) Win.ini Başlat a gelerek çalıştırda win.ini
yazıp enter a basarsanız aşağıdaki
gibi bir metinle karşılaşırsınız. [windows] NullPort=None
Options=85663
load=
device=TRIO
DATAFAX,DATAFAX,WINSERVE:
run= [Desktop]
TileWallpaper=0
WallpaperStyle=0
Pattern=(None)
Wallpaper=C:\WINDOWS
\WEBSHOTS.BMP [intl]
iCountry=90
ICurrDigits=2
iCurrency=3
iDate=1
iDigits=2 iLZero=1
iMeasure=0
iNegCurr=8
iTime=1
iTLZero=1
s1159= s2359=
sCountry=Turkey
sCurrency=TL
sDate=.
sDecimal=,
sLanguage=trk sList=;
sLongDate=dd MMMM yyyy dddd
sShortDate=dd.MM.yyyy
sThousand=.
sTime=:
.................. ............... yukarıdaki [windows] başlığı
altındaki "load= " ve "run=
"ifadelerinden sonra gelecek olan
dosya ismi bilgisayarınız tarafından
açılışta otomatik olarak sisteminize
yüklenir. Bilgisayarınız için gerekli bazı dosyalarda burada bulunarak
başlangıçta çalıştırılabilir. Fakat
aynı yeri bir trojan da kullanabilir.
Bu durumda hangi dosyanın trojan
hangisinin normal bir dosya
olduğunu ayırt etmek sizin elinizde. Trojan olduğunu tahmin
ettiğiniz dosya ismini silerseniz
trojanın açılışta çalışmasını önlemiş
olursunuz. Ama trojan hala
bilgisayarınızdadır. Sadece
çalışması engellenmiştir. 2) System.ini Başlat a gelerek çalıştır da
system.ini yazıp enter a basarsanız
karşınıza aşağıdaki gibi bir dosya
çıkar. [boot]
oemfonts.fon=vgaoem.fon
system.drv=system.drv
drivers=mmsystem.dll
ctpnpscn.drv power.drv
shell=Explorer.exe gdi.exe=gdi.exe
sound.drv=mmsound.drv
dibeng.drv=dibeng.dll
comm.drv=comm.drv
mouse.drv=mouse.drv
keyboard.drv=keyboard.drv *DisplayFallback=0
fonts.fon=vgasys.fon
fixedfon.fon=vgafix.fon
386Grabber=vgafull.3gr
display.drv=pnpdrvr.drv
scrnsave.exe= user.exe=user.exe [keyboard]
keyboard.dll=
oemansi.bin=xlat857.bin
subtype=
type=4 [boot.description]
system.drv=Standart PC
keyboard.typ=Standart 101/102-
Tuşlu veya Microsoft Natural Klavye
aspect=100,96,96
mouse.drv=Standart fare display.drv=3D Artist PA50
yukarıdaki satırlar arasında yer
alan(üstten 4. sırada)
shell=Explorer.exe satırına dikkat
etmeniz gerekir. Bu satır da yazan
dosya isimleri bilgisayarınız açılırken sisteme yüklenir (bu
dosyanın trojan veya normal bir
program olup olmadığını
ayıretmek sizin elinizde). örneğin: shell=Explorer.exe Winlog.exe şeklindeki bir satır tehlike
işaretidir. Explorer.exe ve
winlog.exe açılışta sisteminize
yüklenmektedir. Explorer.exe
sisteminizin kullandığı bir program
olduğu biliniyor. Öyleyse winlog.exe muhtemelen bir
trojandır. Bu satırda winlog.exe
dosya ismini silerseniz shell=Explorer.exe şeklinde değişir satırımız. Artık
açılışta bu program çalıştırılmayaca
k dolayısıyla portlarınız
açılmayacaktır. Fakat bu ismi
silmekle trojanı silmiş olmayız
sadece çalıştırılmasını önlemiş olduk. 3) C:\WIDOWS\SYSTEM dizini c:\windows\system dizini altında
bilgisayarınızın kullanmış olduğu
donanım sürücüleri ve daha pek
program açılışta bilgisayarınız
tarafından sisteme yüklenir. Bu
dizini yerleştirilmiş bir trojan (örneğin schoolbus bu şekilde
grcframe.exe adındaki trojanı
buraya kopyalar) bilgisayar
açılırken sisteme yüklenir. İşte bu
dizin içinde yer alan dosyanın
silinmesiyle trojandan kurtulmuş olursunuz. Fakat windows
ortamında silmeye kalkarsanız.
Program şu anda kullanımda
silemezsiniz gibi bir hata mesajıyla
karşılaşırsınız. Bu sorunu aşmak
için başlat ta bilgisayarı kapat bölümünde Ms-Dos kipinde başlat
seçeneği işaretli olarak
kapatırsanız. Sistemininiz Ms-dos
kipinde açılacaktır. c:\windows> şeklinde bir satır karşınıza çıkacak. c:\windows>cd system yazıp enter a basarsanız c:\windows\system> satırı oluşur. İşte burada silmek
istediğimiz dosyanın adını yazarak
silebiliriz. Örneğin dosyamız
winloger.exe ise c:\windows\system>del
winloger.exe satırını yazıp enter a basarsak
dosya sistemden silinmiş olur. 4)Registery Başlat ta regedit yazıp enter a
basarsanız registery ayarlarına
ulaşmiş olursunuz.
HKEY_LOCAL_MACHINE/Software/
Microsoft/Windows/CurrentVersio
n/ bölümüne geçersek aşağıdakine
benzer bir ekranla karşılaşmış
oluruz
burada görülen programlardan
şayet trojan olduğunu
düşündüğümüz varsa sağdaki bölümden program üzerine
gelerek sağ tıkladığınızda çıkan
menüden sil i seçerseniz dosya
kayıttan silinmiş olur. Bu işlemi
diğer bölümlerde de yapabilirsiniz
(tabiki bu görüntüler benim bilgisayarımın yapılandırması sizin
ki farklı olabilir. Yukarıda
gösterilen programlardan
LoadPowerProfil, ScanRegistry,
SystemTray, TaskMonitor sistem
tarafından kullanılan temel programlardan dır. Diğerleri
kullanıcı tarafından eklenmiş
olabilir(Sizin bilgisayarınız için de
geçerli). Start up programlarının kontrolü: Bu programları kontrol edebilmek
için windows ile birlikte gelen
oldukça kullanışlı her bilgisayarda
olan bir program var. Msconfig.exe
adındaki bu program ile start up
(başlangıç) dosyalarını kontrol edebilirsiniz. Dolayısıyla sizden
habersiz hiçbir dosya
bilgisayarınızda çalıştırılamaz. Başlat ta çalıştır a gelerek msconfig
yazıp enter a basarsanız aşağıdaki
gibi bir ekranla karşılaşmış
olursunuz.
PORTLARIN KONTROLÜ: Yazımızda da belirttiğimiz gibi
trojanlar açık olan portlar
aracılığıyla diğer bilgisayar ile
irtibat kurar. Artık neredeyse tüm
yeni trojanların portlarını
değiştirmek mümkün olmaktadır. Fakat trojan kullanmayı seven
arkadaşlar genellikle port ve diğer
ayarlarını değiştirmeden
kullandıkları için default olarak
trojanlar tarafından kullanılan
portların bilinmesinde fayda var(en azından çok kullanılan trojanların).
Peki sisteminizde tehlikeli bir port
un açık olduğunu nasıl
anlayabiliriz. Burada yine windows
imdadımıza yetişiyor. Başlat-
Programlar-MsDos komut istemi çalıştırılırsa karşımıza ms-dos
ortamı çıkar. Burada c:\windows>netstat -an yazıp enter a basarsanız o anda
bilgisayarınızın iletişim halinde
olduğu bilgisayar ile arasındaki
kullanılmakta olan portlar ve ip
numaraları gösterilir. (Portları
kontrol için totostat adında bir programı tavsiye ederim. Netstat ile
aynı işlemi yapıyor. Kullanımı daha
pratik Yukarıdaki şekilde yerel adres sizi,
yabancı adres bağlantı
kurduğunuz karşı bilgisayarı
gösterir. Dikkat edersek 54321 ve
31337 numaralı portlar açık
görünüyor. Bunlar kesinlikle bilgisayarda trojan olduğunun
göstergesidir. 54321 schoolbus
31337 BO trojanın kullandığı
default portlardır. Ayrıca aktif olan
iki bağlantı var. Bunlardan ikisi de
bir web sayfasına bağlı olduğumuzu gösteriyor. Şayet web
sayfasına bağlanırsak karşı
bilgisayarın kullandığı port olarak
80 (8080 de olabilir.), mail server a
bağlanarak mailleri kontrol
ediyorsak 110, ftp programı ile web sitemize dosya gönderiyorsak
21, telnet ile bağlantı kurmuş isek
25 numaralı portlar yabancı
bilgisayarın açık portları olarak
görünür. Bunun haricindeki
portlardan yapılan(yabancı bilgisayarın portları) bağlantılar
tehlikeli olabilir. Fakat ve Chat ve
proxy istisnası var. Chat programı
karşı tarafın 6667, 7000 gibi
portlarını açabilir. Eğer internete bir
proxy üzerinden bağlanıyorsak bağlantı yapılan bilgisayarın portu
1080 olarak görünebilir(tabi ki
proxy istisna bir durumdur. Çoğu
kullanıcı normal bağlantı kurar.) Bir portun açık olması bağlantı
kurulduğu anlamına gelmez.
Yukarıda görüldüğü gibi 54321
numaralı port açık fakat yabancı
adreste bir bağlantı görünmüyor.
Bu o anda bağlantı olmadığını gösterir. 54321 numaralı porta bir
bağlantı olduğunu görmüş
olsaydık. Kesinlikle birisinin
bilgisayara girdiğinden
bahsedebilirdik. BİLGİSAYARINIZIN KULLANDIĞI
PORTLAR: Port.zip dosyasını alarak
öğrenebilirsiniz.(Dosyanın ismi
üstüne tıklarsanız kopyalanmaya
başlar. Dosya çok uzun olduğu için
yazılmadı.) TROJANLARIN KULLANDIĞI
PORTLAR: Aşağıda gösterilen port numaraları
server dosyasının ayarları
değiştirilmediği sürece doğrudur. TROJAN İSMİ
KULLANDIĞI PORT icqtrojana
4950 girlfriend
21554 bo
31337 ftp99cmp
1492 master paradise
40421 fire hotker
5321 sockets de troje
30303 executor
80 gate crasher
6969 hackers paradise
456 hack99 keyloger
12223 netspy
31339 net monitor
7300 subseven
1243-27374 invasor
2140 Wincrach 1.03
5742 Wincrach 2.0
2583 Silencer
1001 Devil
65000 Millenium
20001 Phineas
2801 Backdoor
1999 Evilftp
23456 Phasezero
555 Psyber Streaming Server
1509 SSTROJG
11000 Voice Client
1514 Netbus
12345-20034 Schoolbus
54321 MAİL BOMBALARI: İnternet ortamında mail hesabının
olması olmazsa olmaz şartlardan
birisi. Ne varki insanların rahatı
onları rahatsız eden kötü niyetli
kişiler tarafından yazılan mail
bomber lar ile mail hesabınız işleyemez hale gelebilir. Sahip
oldukları bir mail bomber programı
ile istediği mail hesabına sayısı
oldukça yüksek mail
gönderebilirler. Mail göndermenin
ne zararı olabilir diyebilirsiniz. Fakat mail hesapları belli bir
kapasiteyle sınırlıdır. Mesela 5 Mb
kapasiteye sahip mail hesabınıza
her biri 20 Kb lık 300 e-mail
gönderilmesi durumunda
hesabınız çalışamaz durumu gelecek ve size gelen mailler yerine
ulaşamayacaktır. Bu operasyonun zarar vermek
isteyen kişiye kaybettirdiği zaman
ise sadece yarım saattir. O yarım
saat sörf yaparken aynı zamanda
program size mailleri
gönderecektir. NÜKELER: Windows işletim sistemi (özellikle
Win 95) aslında sanıldığı kadar
kusursuz değildir. İşte nuke diye
bilinen programlar işletim
sisteminizin bu açıklarını iyi bilen
ve sürekli yeni açıklar bulmaya çalışan programcılar tarafından
yazılan programlardır. Çeşitleri bir
hayli fazladır. Özellikle win 95
işletim sistemini tehdit ederler. Mavi
ekran hataları sonrası sisteminizin
yeniden başlatılması, hattınızın kopması(şu an çok popüler olan
ve modem resetleyici diye bilinen
nuke çeşitlerine karşı ise korunma
neredeyse imkansız) ya da
internette sörf hızınızın
yavaşlamasına sebep olan değişik bir çok çeşidi vardır. Hatta çoğu
kullanıcı sürekli hattan düştüğünü
ve bunun nedeninin internet servis
sağlayıcısı olduğunu zanneder.
Gerçekte işler biraz farklıdır. Bunu
anlamanın en kolay yolu ise firewall(aşağıda anlatılacak) diye
bilinen programlardan birinin
sisteminize kurularak saldırılara
şahit olmanızdır. Hatta işin
boyutları o kadar büyümüştür ki.
Nuke programları temin eden sitelerden bazıları işin çığırından
çıktığını fark ederek bu işi
yapmaktan vazgeçmiş, hatta
koruma yollarını anlatmaya
başlamışlardır. Bilgisayar
kullanıcılarının büyük bir çoğunluğu internette güvenlik
meselesinin halâ lüks olduğunu
zannetmektedirler. Hedef kitle ise
bu çoğunluktur. Aşağıda
anlatılacak tekniklerin
uygulanmasıyla internette rahatça sörf yapabilecek yapılan saldırıları
çoğunlukla emin olarak tebessüm
ederek seyredeksiniz. Nukelerden
yüzde yüz korunmanın bir yolu
yoktur. Fakat güvenlik için
uygulanacak teknikler sayesinde büyük çoğunluğu bertaraf
edebilirsiniz. Hatta nuke atanların
çoğu işin teknik detayını bilmeden
ellerindeki nuke programını
kullanan liseli öğrencilerdir
VİRÜS: Virüsler bilgisayarınızda sizin
isteğiniz dışında çalışarak zarar
veren programlardır. İnternet
dünyasının gelişmesiyle yayılma
hızları da bir hayli artmıştır. Boot
sektöre bulaşarak orada yaşayanlardan, programlara
kendini enjekte edenlere, FAT da
bozuk sektör göstererek hard
diskinizde kendine yer
sağlayanlara kadar bir çok çeşidi
vardır. Bulaşma yolları ise aynıdır. Virüs bulaştırılmış herhangi bir
disketi okumanız veya yine virüslü
bir programı çalıştırmanız
durumunda kendisinin önceden
belirlediği saklanma stratejisine
göre(az önce bir kaçını sıralamıştık.) bilgisayarınıza
bulaşarak aktif hale geçebilir.
( Sisteminizde kurulu bir virüs
tarama programınız var ise
bulaşma anında anti virüs
yazılımınız aktif hale geçerek sizi uyarır.) Aktif hale geçen virüs
programı ise gelişen şartlara göre
sisteminize zarar verebilir. Gelişen
şartlar diyorum çünkü, Dos 6.22 li
işletim sistemlerinin kullanıldığı
zamanlarda kullanılan zarar verme teknikleriyle şu an kullanılan
teknikler sayıca biribirinden
farklıdır. Mesela modemlerin
yaygın olduğu günümüzde
modeminizi kullanarak milletler
arası arama yapan ve yüklü telefon faturalarının gelmesine sebep olan
virüs çeşitlerinin eskiden olmasına
imkan yoktu çünkü modem fazla
kullanılan bir donanım değildi.
Virüslerden korunmanın en iyi
yolu ise Anti-virüs yazılımlarını kullanmanız ve şüpheli
bulduğunuz programları mümkün
oldukça sisteminize kopyalamama
nızdır. Şayet yine de sisteminize bir
virüsün girmesine mani olamamış
iseniz. Bilgisayarınızı Dos ortamında çalıştırarak virüsleri
bulup yok etmeye çalışabilirsiniz.
(Norton ve Mcaffee programlarının
Dos ortamında çalışan parçaları
mevcuttur.) Bilinen en iyi anti virüs yazılımları
Norton ve Mcaffe programlarıdır.
Fakat bunlardan Mcaffe sistemi
diğerine göre daha fazla
yavaşlattığından dolayı benim
tercihim Norton un anti-virüs yazılımıdır.(Norton 5.0 ve Mcaffee
4.0.5 programlarını cracklı hali ile
Download bölümünden
alabilirsiniz.) Virüs tarama
programları sadece virüslere karşı
etkili değildir. Aslında isimleri anti- virüs yazılımları olsada daha sonra
açıklayacağımız trojanlara karşı da
bilgisayarınızı korurlar. Anti-virüs
yazılımları sisteminizi korurken iki
yöntemi kullanır. Normal olarak
her virüsün bir bilgisayar kodu vardır. Virüs tarama programları
bir dosyayının virüslü olup
olmadığını veri bankasında
bulunan, bilinen virüs kodlarıyla,
kontrol ettiği programın kodlarını
kontrol ederek yapar. Şayet kontrol ettiği programın kodu
virüs tarama programımızın veri
bankasında bulunan virüs
kodlarından birini içeriyorsa
program virüslü kabul edilir.
Yazılanlardan da anlaşıldığı gibi virüs tarama programımızın veri
bankası ne kadar zengin ise virüs
ve trojanlara karşı da o kadar rahat
olabiliriz demektir. İş te bu noktada
virüs tarama programımızın veri
bankasını güncellemek son derece önemlidir. Eski veri bankasına
sahip bir anti-virüs programının
size pek bir faydası olmaz. Anti-
virüs yazılımlarının kullandığı ikinci
yöntem biraz farklıdır. Diyebilirsiniz
ki anti-virüs yazılımı ne kadar güncellenirse güncellensin.
Sonuçta bir yerlerde birilerinin
yazdığı virüs ve ya trojanlar anti-
virüs yazılım şirketlerinin veri
bankalarına dahil olmadan bize
bulaşabilirler. İşte anti-virüs yazılımlarının kullandığı ikinci
teknik bu endişe düşünülerek
tasarlanmıştır. Bu yönteme göre
virüs veya trojanlar bilgisayar
sistemlerinde benzer davranışlar
sergilerler. Mesela diskete yazma ve okuma işlemlerini
gerçekleştiren interruptı kontrol
ederek herhangi bir disk veya
disket okunmaya başlandığında
aktif olarak kendini disk ve ya
disketin boot sektörüne bulaştıran boot sektör virüsleri gibi bir çok
virüsün hayatlarını devam
ettirebilmeleri için benzer
davranışları sergilemesi gerekir.
İşte bu davranışlar bilindiğinde
virüslerin kodları olamasa da virüs davranışı sergileyen programlar
tesbit edilerek yakalanır. Sonuç
olarak sahip olduğunuz iyi bir
virüs tarama programı sayesinde
(aynı zamanda sürekli
güncellenen) virüslerin saldırısından büyük çoğunlukla
korunmuş olursunuz. ŞİFRELEME: İnternet dünyasında şifre kullanımı oldukça yaygındır. Mail alırken, site
kurarken, internete bağlanırken ya
da herhangi bir şekilde
güvenliğimiz için bir çok güvenlik
şifresi kullanmak zorunda kalırız.
Fakat bizim için oldukça önemli olan şifrelerimiz şayet yeterince
güçlü (az sonra açıklanacak)
değilse başkaları tarafında
bulunabilir ve bu da bizim için pek
de iyi olmayabilir. Örneğin mail
hesabınıza ait şifreniz şayet 4 basamaklı rakamlardan
oluşuyorsa, şifrenizin çözülmesi
için yaklaşık 15 dk sürecektir(tabi
mail server ın hızına da bağlı).
Şayet şifreniz 5 basamaklı bir sayı
ise yaklaşık 90 dk içinde şifreniz bulunacaktır.(tabi bu arada mail
hesabınızın user name ini hesaba
katmıyoruz, çünkü çoğunlukla
mail hesabındaki isim olacaktır.).
Şonuçta doğru orantılı olarak 6, 7
ya da 8 basamaklı sayıların ne kadar zamanda çözülebileceği
malum. Şonuç olarak şifreniz güçlü
değilse isteyen birisi biraz azimle
buna ulaşabilir. Gelelim güçlü şifre
işine. Güçlü kabul edilen şifreler
içerisinde büyük, küçük harfler, rakamlar ve özel işaretler olan
şifrelerdir. Şayet şifreniz b iraz önce
saydığımız farklı gruplardan
elemanlarla oluşmuş ise çözülmesi
neredeyse imkansız güçlü bir
şifredir. FİREWALL: Firewall diye bilinen programlar, bilgisayarınızın portları ile internet
arasına yerleşerek yapancı veya
sizin onaylamadığınız girişimlere
mani olurlar. Özellikle
bilgisayarınızda bir trojan var ise
bile firewall sayesinde, trojan ile başkalarının size ulaşmasını önler.
Biraz önce söylemiştik, firewall
virüs veya trojan bulmaz sadece
internete giriş kapılarınız olan
portların önünde durarak
istemediğiniz giriş ve çıkışlara mani olur. Bu durumda haberiniz
olmadan bilgi girişi veya çıkışı
olmaz. Tüm kontroller sizin
elinizdedir. Tabiiki iş bu kadar
kolay değil bu programların da bir
takım ayarlamaları var fakat bu ayarlamaları öğrendikten sonra
geriye sadece saldırıları gülerek
seyretmek kalıyor. En iyi bilinen
firewall programları Norton
İnternet Security 2000, Conseal Pc
Firewall ile Black İce dır. Fakat bunlar ücretlidir. Ücretsiz olan Zone
Alarm programı da vardır. Ayrıca
Firewall programlarında saldıran
kişinin ip numarası da yazıldığı için
karşı atak için kullanılabilir. Belki Buraya Kadar okuyan olmas #1 Acemi___ Misafir Alıntı 15-05-2007, 10:03 AM
N1C<-lazımdeğil
Üye
kfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkao
N1C<-lazımdeğil
Üye
kfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkao
N1C<-lazımdeğil
Üye
kfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkaokfakgkopkokfosakfopaspofkapofkao
- Durum
Benzer Konular
