Doğuş Pertez
Emekli Yönetici
Bilinç bozukluklarında ilkyardım
BİLİNÇ KAYBI NEDİR?
Beynin normal faaliyetlerindeki bir aksama nedeni ile uyku halinden başlayarak (bilinç bozukluğu) hiçbir uyarıya cevap vermeme haline kadar giden bilincin kısmen yada tamamen kaybedilmesidir.
BAYILMA (SENKOP)
Kısa süreli yüzeysel ve geçici bilinç kaybıdır. Beyne giden kan akımının azalması sonucu oluşur.
BAYILMA NEDENLERİ
Korku
Aşırı heyecan
Sıcak
Yorgunluk
Kapalı ortam
Kirli hava
Aniden ayağa kalkma
BAYILMA (SENKOP) BELİRTİLERİ
Baş dönmesi
Baygınlık
Yere düşme
Bacaklarda uyuşma
Bilinçte bulanıklık
Yüzde solgunluk
Üşüme,terleme
Hızlı ve zayıf nabız
KİŞİ BAŞININ DÖNECEĞİNİ HİSSEDERSE
Sırt üstü yatırılır veya başı öne eğik olacak şekilde oturtulur
Ayakları 30 cm kaldırılır
Sıkan giysiler gevşetilir
Kendini iyi hissedinceye kadar dinlenmesi sağlanır
EĞER KİŞİ BAYILDIYSA
Sırt üstü yatırılarak ayakları 30 cm kaldırılır
Solunum yolu açıklığı kontrol edilir ve korunur
Sıkan giysiler gevşetilir
Kusma varsa yan pozisyonda tutulur
Solunum kontrol edilir
Etraftaki meraklılar uzaklaştırılır
KOMA
Yutkunma öksürük vb reflekslerin ve dıştan gelen uyarılara karşı tepkilerin azalması yada yok olması ile ortaya çıkan uzun süreli bilinç kaybıdır
KOMA NEDENLERİ
Düşme veya şiddetli darbe sonrası(özellikle kafa travmaları)
Zehirlenme
Aşırı alkol
Uyuşturucu kullanımı
Şeker hastalığı
KOMA BELİRTİLERİ
Yutkunma,öksürük gibi tepkilerin kaybolması
Sesli ve ağrılı uyaranlara tepki yokluğu
İdrar ve gaita kaçırma
BİLİNÇ BOZUKLUĞU DURUMUNDA İLKYARDIM NASIL OLMALIDIR ?
BİLİNÇ KAPALI İSE
Hasta/ yaralının yaşam bulguları değerlendirilir
Hasta / yaralıya koma pozisyonu verilir
yardım çağrılır (112)
Sık sık solunum ve nabız kontrol edilir.
Yardım gelinceye kadar yanında beklenir
KAN ŞEKERİ DÜŞMESİNDE
İLKYARDIM UYGULAMA
KAN ŞEKERİ DÜŞÜKLÜĞÜ NEDİR?
Herhangi bir nedenle vücutta glikoz eksildiği zaman ortaya çıkan belirtilerdir.
KAN ŞEKERİ DÜŞMESİ NEDENLERİ NELERDİR?
En Sık Rastlanan Kan Şekeri Düşüklüğü Nedenleri Şunlardır
Şeker hastalığı tedavisine bağlı olarak
Uzun süreli ve ağır egzersizden sonra
Uzun süre aç kalma
Barsak ameliyatı geçirenlerde yemek sonrası
KAN ŞEKERİ ANİDEN DÜŞTÜĞÜNDE HANGİ BELİRTİLER GÖRÜLÜR
Korku
Terleme
Hızlı nabız
Titreme
Aniden acıkma
Yorgunluk, bulantı
KAN ŞEKERİ DÜŞÜKLÜĞÜ YAVAŞ VE UZUN SÜREDE OLUŞURSA ŞU BELİRTİLER GÖRÜLÜR
Baş ağrısı
Görme bozukluğu
Uyuşukluk
Zayıflık
Konuşma güçlüğü
kafa karışıklığı
Sarsıntı ve şuur kaybı
KAN ŞEKERİ DÜŞMESİNDE İLKYARDIM NASIL OLMALIDIR?
Hastanın ABC si değerlendirilir
Hastanın bilinci yerinde ve kusmuyorsa ağızdan şeker, şekerli içecekler verilir
15-20 dakikada belirtiler geçmiyorsa sağlık kuruluşuna gitmesi için yardım çağırılır
Belirtiler fazla şekerden meydana gelmiş ise fazla şekerin bir zararı olmaz
Hastanın bilinci yerinde değilse koma pozisyonu verilerek yardım çağırılır
HAVALE, HAVALENİN TANIMI
Vücudun adale yapısında kontrol edilemeyen kasılmalardır.
Sinir merkezindeki bir tahriş (irritasyon) yüzünden beyinde elektriksel boşalmalar sonucu oluşur.
HAVALE NEDENLERİ NELERDİR?
Beyinde yaralanma
Beyinde enfeksiyon
Bazı hastalıklar
Yüksek ateş
NEDENLERİNE GÖRE HAVALE ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
Ateş Nedeniyle Oluşan Havaleler
Herhangi bir hastalık sonucu vücut sıcaklığının 38°cnin üstüne çıkmasıyla oluşabilir.
Genellikle 6 ay ve 6 yaş arasındaki çocuklarda rastlanır.
ATEŞLİ HAVALEDE İLKYARDIM NASILOLMALIDIR?
Öncelikle hasta ıslak havlu yada çarşafa sarılır
Ateş bu yöntemle düşmüyorsa oda sıcaklığında bir küvete sokulur
Tıbbi yardım istenir.112
SARA KRİZİ (EPİLEPSİ)
Kronik bir hastalıktır. Her zaman tipik sara krizi karakterinde olmasa da bazı belirtilerle tanınır.
BELİRTİLER
Hastada var olmayan koku alma, adale kasılması vb. Ön haberci denilen belirtiler olur
Bazen hasta bağırır, şiddetli ve ani bir şekilde bilincini kaybederek yığılır
Yoğun ve genel adale kasılması görülür. 10-20 saniye kadar nefesi kesilir
Dokularda ve yüzde morarma gözlenir
Ardından kısa ve genel adale kasılması, sesli nefes alma, aşırı tükürük salgılanması, altına kaçırma görülür
Hasta dilini ısırabilir, başını yere çarpıp yaralayabilir. Aşırı kontrolsüz hareketler gözlenir
Son aşamada hasta uyanır, şaşkındır, nerede olduğundan habersiz, uykulu hali vardır
SARA KRİZİNDE İLKYARDIM
Olayla ilgili güvenlik önlemleri alınır (örn. Trafik kesilmelidir.)
Kriz kendi sürecini tamamlamaya bırakılır
Hasta bağlanmaya çalışılmamalıdır
Kilitlenmiş çene açılmaya çalışılmamalıdır
Yabancı herhangi bir madde kullanılmamalıdır
Kendisini yaralamamasına dikkat edilir
- Başın altına. Yumuşak bir materyal konulur
- Yaranabileceği şeyler etraftan kaldırılır
Sıkan giysiler gevşetilir
Kusma karşısında tetikte olunmalıdır
Düşme sonucu yaralanma varsa ilgilenilir
Tıbbi yardım istenir
Beynin normal faaliyetlerindeki bir aksama nedeni ile uyku halinden başlayarak (bilinç bozukluğu) hiçbir uyarıya cevap vermeme haline kadar giden bilincin kısmen yada tamamen kaybedilmesidir.
BAYILMA (SENKOP)
Kısa süreli yüzeysel ve geçici bilinç kaybıdır. Beyne giden kan akımının azalması sonucu oluşur.
BAYILMA NEDENLERİ
Korku
Aşırı heyecan
Sıcak
Yorgunluk
Kapalı ortam
Kirli hava
Aniden ayağa kalkma
BAYILMA (SENKOP) BELİRTİLERİ
Baş dönmesi
Baygınlık
Yere düşme
Bacaklarda uyuşma
Bilinçte bulanıklık
Yüzde solgunluk
Üşüme,terleme
Hızlı ve zayıf nabız
KİŞİ BAŞININ DÖNECEĞİNİ HİSSEDERSE
Sırt üstü yatırılır veya başı öne eğik olacak şekilde oturtulur
Ayakları 30 cm kaldırılır
Sıkan giysiler gevşetilir
Kendini iyi hissedinceye kadar dinlenmesi sağlanır
EĞER KİŞİ BAYILDIYSA
Sırt üstü yatırılarak ayakları 30 cm kaldırılır
Solunum yolu açıklığı kontrol edilir ve korunur
Sıkan giysiler gevşetilir
Kusma varsa yan pozisyonda tutulur
Solunum kontrol edilir
Etraftaki meraklılar uzaklaştırılır
KOMA
Yutkunma öksürük vb reflekslerin ve dıştan gelen uyarılara karşı tepkilerin azalması yada yok olması ile ortaya çıkan uzun süreli bilinç kaybıdır
KOMA NEDENLERİ
Düşme veya şiddetli darbe sonrası(özellikle kafa travmaları)
Zehirlenme
Aşırı alkol
Uyuşturucu kullanımı
Şeker hastalığı
KOMA BELİRTİLERİ
Yutkunma,öksürük gibi tepkilerin kaybolması
Sesli ve ağrılı uyaranlara tepki yokluğu
İdrar ve gaita kaçırma
BİLİNÇ BOZUKLUĞU DURUMUNDA İLKYARDIM NASIL OLMALIDIR ?
BİLİNÇ KAPALI İSE
Hasta/ yaralının yaşam bulguları değerlendirilir
Hasta / yaralıya koma pozisyonu verilir
yardım çağrılır (112)
Sık sık solunum ve nabız kontrol edilir.
Yardım gelinceye kadar yanında beklenir
KAN ŞEKERİ DÜŞMESİNDE
İLKYARDIM UYGULAMA
KAN ŞEKERİ DÜŞÜKLÜĞÜ NEDİR?
Herhangi bir nedenle vücutta glikoz eksildiği zaman ortaya çıkan belirtilerdir.
KAN ŞEKERİ DÜŞMESİ NEDENLERİ NELERDİR?
En Sık Rastlanan Kan Şekeri Düşüklüğü Nedenleri Şunlardır
Şeker hastalığı tedavisine bağlı olarak
Uzun süreli ve ağır egzersizden sonra
Uzun süre aç kalma
Barsak ameliyatı geçirenlerde yemek sonrası
KAN ŞEKERİ ANİDEN DÜŞTÜĞÜNDE HANGİ BELİRTİLER GÖRÜLÜR
Korku
Terleme
Hızlı nabız
Titreme
Aniden acıkma
Yorgunluk, bulantı
KAN ŞEKERİ DÜŞÜKLÜĞÜ YAVAŞ VE UZUN SÜREDE OLUŞURSA ŞU BELİRTİLER GÖRÜLÜR
Baş ağrısı
Görme bozukluğu
Uyuşukluk
Zayıflık
Konuşma güçlüğü
kafa karışıklığı
Sarsıntı ve şuur kaybı
KAN ŞEKERİ DÜŞMESİNDE İLKYARDIM NASIL OLMALIDIR?
Hastanın ABC si değerlendirilir
Hastanın bilinci yerinde ve kusmuyorsa ağızdan şeker, şekerli içecekler verilir
15-20 dakikada belirtiler geçmiyorsa sağlık kuruluşuna gitmesi için yardım çağırılır
Belirtiler fazla şekerden meydana gelmiş ise fazla şekerin bir zararı olmaz
Hastanın bilinci yerinde değilse koma pozisyonu verilerek yardım çağırılır
HAVALE, HAVALENİN TANIMI
Vücudun adale yapısında kontrol edilemeyen kasılmalardır.
Sinir merkezindeki bir tahriş (irritasyon) yüzünden beyinde elektriksel boşalmalar sonucu oluşur.
HAVALE NEDENLERİ NELERDİR?
Beyinde yaralanma
Beyinde enfeksiyon
Bazı hastalıklar
Yüksek ateş
NEDENLERİNE GÖRE HAVALE ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
Ateş Nedeniyle Oluşan Havaleler
Herhangi bir hastalık sonucu vücut sıcaklığının 38°cnin üstüne çıkmasıyla oluşabilir.
Genellikle 6 ay ve 6 yaş arasındaki çocuklarda rastlanır.
ATEŞLİ HAVALEDE İLKYARDIM NASILOLMALIDIR?
Öncelikle hasta ıslak havlu yada çarşafa sarılır
Ateş bu yöntemle düşmüyorsa oda sıcaklığında bir küvete sokulur
Tıbbi yardım istenir.112
SARA KRİZİ (EPİLEPSİ)
Kronik bir hastalıktır. Her zaman tipik sara krizi karakterinde olmasa da bazı belirtilerle tanınır.
BELİRTİLER
Hastada var olmayan koku alma, adale kasılması vb. Ön haberci denilen belirtiler olur
Bazen hasta bağırır, şiddetli ve ani bir şekilde bilincini kaybederek yığılır
Yoğun ve genel adale kasılması görülür. 10-20 saniye kadar nefesi kesilir
Dokularda ve yüzde morarma gözlenir
Ardından kısa ve genel adale kasılması, sesli nefes alma, aşırı tükürük salgılanması, altına kaçırma görülür
Hasta dilini ısırabilir, başını yere çarpıp yaralayabilir. Aşırı kontrolsüz hareketler gözlenir
Son aşamada hasta uyanır, şaşkındır, nerede olduğundan habersiz, uykulu hali vardır
SARA KRİZİNDE İLKYARDIM
Olayla ilgili güvenlik önlemleri alınır (örn. Trafik kesilmelidir.)
Kriz kendi sürecini tamamlamaya bırakılır
Hasta bağlanmaya çalışılmamalıdır
Kilitlenmiş çene açılmaya çalışılmamalıdır
Yabancı herhangi bir madde kullanılmamalıdır
Kendisini yaralamamasına dikkat edilir
- Başın altına. Yumuşak bir materyal konulur
- Yaranabileceği şeyler etraftan kaldırılır
Sıkan giysiler gevşetilir
Kusma karşısında tetikte olunmalıdır
Düşme sonucu yaralanma varsa ilgilenilir
Tıbbi yardım istenir
