Haydar
Emekli Yönetici
Astım ve alerjik hastalıklar
“Çocuğum sık sık nezle oluyor. Yaşıtları da aynı
şekilde üst solunum yolu enfeksiyonu geçiriyor
ama, bizim şikayetlerimiz haftalarca sürüyor.
İlaç kullanmamıza rağmen iyileşmesi çok
gecikiyor. Genellikle ardından ya orta kulak
iltihabı gelişiyor, ya da haftalarca süren öksürükle uğraşmak zorunda kalıyoruz. Bazen
göğsünden hırıltılar geliyor. Koşup oynayınca
bu hırıltı artıyor ve ardından öksürük nöbeti
başlıyor.” Özellikle okul çağı çocuklarda bu tür şikayetler
en sık doktora başvurma nedenidir. Aileler
genellikle tatmin edici sonuçlar elde
edemediklerinden sürekli doktor değiştirir.
Ellerinde genellikle bir çok tahlil ve değişik
tedavi yaklaşımlarını içeren birçok reçete vardır. Tüm bunlara ek olarak, “fazla ilaç kullanıyor
olmanın vücuda zarar vereceği” şeklinde klasik
bir “endişe” taşımaktadırlar. Ama ne yazık ki,
ülkemizde konusunda özelleşmiş hekim
dağılımı çok iyi olmadığından, bu tür
rahatsızlıkların altında ASTIM ya da alerji olabileceği çok sonra akıllara gelir. Astım ve alerjik hastalıkların erken tanısı
önemlidir. Çünkü bu hastalıklar, klasik
enfeksiyon hastalıklarında olduğu gibi “bir
kutu ilaç kullan, geçer” kuralına uymayan
hastalıklardır. Genetik bir zemin üzerinde,
çevresel faktörlerin etkisiyle ortaya çıkan ve ömür boyu sürecek olan hastalıklardır. Bir
diğer olumsuz özellikleri de “tedavi ile kontrol
altına alınmazlarsa genellikle ilerleyici
karakterde” olmalarıdır. Üzülerek ifade etmek gerekir ki; allerji
konusunda uzman olmayan ya da uzmanlık
alanlarındaki gelişmeleri takip etmeyen bazı
kişilerin, “büyüdükçe geçer, ergenlikle birlikte
hastalık vücuttan atılır” şeklinde hatalı
bilgilendirmeleri olmaktadır. Bazı alerjik hastalıkların zamanla daha az
şiddette seyredebileceği, daha az tedavi
gerektirebileceği söylemek gerçekten
mümkündür. Ama bunu tüm allerjilere ve
özellikle astıma uyarlayarak, hatalı bir
genelleme ile hastalara sunmak hiç doğru değildir. Çünkü zamanında başlanacak ilaç ya da
(uygun hastalarda) aşı tedavileri, alerjik
hastalıkların vücutta kalıcı değişiklikler
yapmadan kontrol altına alınmasını
sağlayacaktır. Alerjik hastalıklar ve astımın tamamen ortadan
kaldırılması bugün için mümkün değildir. Bu tür hastalıkların uygun tedaviler ile
ilerlemeleri durdurulur, vücutta kalıcı
değişiklikler yapmaları önlenir ve hastalar
tamamen normal ve şikayetsiz bir hayat
sürdürebilirler. Astım ve alerjilerin erken belirtileri nelerdir,
nasıl anlaşılır?
* Ailede (anne, baba, teyze, dayı, amca,
kardeşler… gibi birinci dereden akrabalarda)
astım ve allerji olduğu biliniyorsa,
* Bir yıl içinde en az 3 kez hırıltı ve vizing (göğüsten solunum sırasında gelen ıslık
benzeri ses) atağı olmuş ve bu şikayet hastanın
uyku düzenini bozacak, uykudan uyanmasına
neden olacak şekilde belirgin ise,
* Her çocuğun koştuğu- oynadığı kadar efor
sarfetmesine rağmen çabuk yoruluyor ve yorgunlukla birlikte öksürük nöbeti ya da
göğüste hırıltı başlıyorsa,
* Nezle veya grip gibi viral enfeksiyonlar çok
uzun süre devam ediyor ve ardından solunum
sıkıntısı ve öksürük nöbetleri gibi şikayetler
başlıyorsa, * Atopik dermatik ya da egzama olarak
adlandırılan ve dirsek çukurları, diz arkası ve
boyun gibi özel alanları tutan kaşıntılı deri
hastalığı gelişmişse,
* Kan tahlillerinde bazı allerji ile ilgili
parametreler (örnek: eozinofil sayısı, immünglobulin E gibi) hep yüksek çıkıyorsa,
* Geceleri burun tıkanıklığı ve ağızdan nefes
alma (ki bunun en belirgin göstergesi
horlamadır) şikayetleri başlamışsa,
* Geniz eti büyümesi (adenoid hipertrofisi)
problemi ile karşı karşıya kalmışsanız, * Sık sık sinüzit veya orta kulak iltihabı atakları
oluyorsa,
* Orta kulak iltihabı doktor tarafından “kulakta
sıvı var” ya da “kulak zarında çökme var” gibi
tanımlamalarla ifade ediliyorsa,
* Okul başarısında düşme, öğretmenin söylediklerini anlayamama, televizyonu sürekli
yüksek sesle takip etme gibi işitme problemini
düşündürecek belirtiler varsa,
* Sabah uyanınca ard arda birçok kez hapşırma
oluyor ve öğlene kadar nezle hali devam
ediyorsa, * Her ilkbahar mevsiminde, aylarca süren
burun kaşıntısı, hapşırma, gözlerde kaşıntı ve
sulanma gibi şikayetler ortaya çıkıyorsa,
* Ve bu şikayetler klasik antibiyotik, antigribal
ya da öksürük şurubu gibi tedavilere rağmen
iyileşmiyorsa, Lütfen bir allerji uzmanına başvurun ya da
doktorunuzdan sizi bir allerji uzmanına
yönlendirmesini rica edin.
şekilde üst solunum yolu enfeksiyonu geçiriyor
ama, bizim şikayetlerimiz haftalarca sürüyor.
İlaç kullanmamıza rağmen iyileşmesi çok
gecikiyor. Genellikle ardından ya orta kulak
iltihabı gelişiyor, ya da haftalarca süren öksürükle uğraşmak zorunda kalıyoruz. Bazen
göğsünden hırıltılar geliyor. Koşup oynayınca
bu hırıltı artıyor ve ardından öksürük nöbeti
başlıyor.” Özellikle okul çağı çocuklarda bu tür şikayetler
en sık doktora başvurma nedenidir. Aileler
genellikle tatmin edici sonuçlar elde
edemediklerinden sürekli doktor değiştirir.
Ellerinde genellikle bir çok tahlil ve değişik
tedavi yaklaşımlarını içeren birçok reçete vardır. Tüm bunlara ek olarak, “fazla ilaç kullanıyor
olmanın vücuda zarar vereceği” şeklinde klasik
bir “endişe” taşımaktadırlar. Ama ne yazık ki,
ülkemizde konusunda özelleşmiş hekim
dağılımı çok iyi olmadığından, bu tür
rahatsızlıkların altında ASTIM ya da alerji olabileceği çok sonra akıllara gelir. Astım ve alerjik hastalıkların erken tanısı
önemlidir. Çünkü bu hastalıklar, klasik
enfeksiyon hastalıklarında olduğu gibi “bir
kutu ilaç kullan, geçer” kuralına uymayan
hastalıklardır. Genetik bir zemin üzerinde,
çevresel faktörlerin etkisiyle ortaya çıkan ve ömür boyu sürecek olan hastalıklardır. Bir
diğer olumsuz özellikleri de “tedavi ile kontrol
altına alınmazlarsa genellikle ilerleyici
karakterde” olmalarıdır. Üzülerek ifade etmek gerekir ki; allerji
konusunda uzman olmayan ya da uzmanlık
alanlarındaki gelişmeleri takip etmeyen bazı
kişilerin, “büyüdükçe geçer, ergenlikle birlikte
hastalık vücuttan atılır” şeklinde hatalı
bilgilendirmeleri olmaktadır. Bazı alerjik hastalıkların zamanla daha az
şiddette seyredebileceği, daha az tedavi
gerektirebileceği söylemek gerçekten
mümkündür. Ama bunu tüm allerjilere ve
özellikle astıma uyarlayarak, hatalı bir
genelleme ile hastalara sunmak hiç doğru değildir. Çünkü zamanında başlanacak ilaç ya da
(uygun hastalarda) aşı tedavileri, alerjik
hastalıkların vücutta kalıcı değişiklikler
yapmadan kontrol altına alınmasını
sağlayacaktır. Alerjik hastalıklar ve astımın tamamen ortadan
kaldırılması bugün için mümkün değildir. Bu tür hastalıkların uygun tedaviler ile
ilerlemeleri durdurulur, vücutta kalıcı
değişiklikler yapmaları önlenir ve hastalar
tamamen normal ve şikayetsiz bir hayat
sürdürebilirler. Astım ve alerjilerin erken belirtileri nelerdir,
nasıl anlaşılır?
* Ailede (anne, baba, teyze, dayı, amca,
kardeşler… gibi birinci dereden akrabalarda)
astım ve allerji olduğu biliniyorsa,
* Bir yıl içinde en az 3 kez hırıltı ve vizing (göğüsten solunum sırasında gelen ıslık
benzeri ses) atağı olmuş ve bu şikayet hastanın
uyku düzenini bozacak, uykudan uyanmasına
neden olacak şekilde belirgin ise,
* Her çocuğun koştuğu- oynadığı kadar efor
sarfetmesine rağmen çabuk yoruluyor ve yorgunlukla birlikte öksürük nöbeti ya da
göğüste hırıltı başlıyorsa,
* Nezle veya grip gibi viral enfeksiyonlar çok
uzun süre devam ediyor ve ardından solunum
sıkıntısı ve öksürük nöbetleri gibi şikayetler
başlıyorsa, * Atopik dermatik ya da egzama olarak
adlandırılan ve dirsek çukurları, diz arkası ve
boyun gibi özel alanları tutan kaşıntılı deri
hastalığı gelişmişse,
* Kan tahlillerinde bazı allerji ile ilgili
parametreler (örnek: eozinofil sayısı, immünglobulin E gibi) hep yüksek çıkıyorsa,
* Geceleri burun tıkanıklığı ve ağızdan nefes
alma (ki bunun en belirgin göstergesi
horlamadır) şikayetleri başlamışsa,
* Geniz eti büyümesi (adenoid hipertrofisi)
problemi ile karşı karşıya kalmışsanız, * Sık sık sinüzit veya orta kulak iltihabı atakları
oluyorsa,
* Orta kulak iltihabı doktor tarafından “kulakta
sıvı var” ya da “kulak zarında çökme var” gibi
tanımlamalarla ifade ediliyorsa,
* Okul başarısında düşme, öğretmenin söylediklerini anlayamama, televizyonu sürekli
yüksek sesle takip etme gibi işitme problemini
düşündürecek belirtiler varsa,
* Sabah uyanınca ard arda birçok kez hapşırma
oluyor ve öğlene kadar nezle hali devam
ediyorsa, * Her ilkbahar mevsiminde, aylarca süren
burun kaşıntısı, hapşırma, gözlerde kaşıntı ve
sulanma gibi şikayetler ortaya çıkıyorsa,
* Ve bu şikayetler klasik antibiyotik, antigribal
ya da öksürük şurubu gibi tedavilere rağmen
iyileşmiyorsa, Lütfen bir allerji uzmanına başvurun ya da
doktorunuzdan sizi bir allerji uzmanına
yönlendirmesini rica edin.
