YÖK 72-75 yaş emeklilik düzenlemesi hakkında

[Dilek Olay]

Son aylarda YÖK Başkanı Erol Özvar tarafından gündeme getirilen; öğretim üyelerinin zorunlu emeklilik yaşının 67’den 72’ye çıkarılması ve sonrasında 75’e kadar sözleşmeli çalışma imkânı tanınması planı üzerine tartışmalar başladı. Konu "tecrübeden faydalanmak" gibi pazarlansa da, madalyonun öbür yüzü oldukça karanlık.

Gelin, bu düzenlemenin arkasındaki "dezenformasyonu" ve akademik geleceğimizi bekleyen riskleri madde madde inceleyelim:
​

1️⃣ "ABD’de Emeklilik Sınırı Yok" Argümanı Bir Safsata mı?​

Sıkça duyduğumuz bu argüman bağlamından koparılıyor. Evet, ABD’de yaş ayrımcılığı yasaktır (ADEA - 1967) ama bu sadece akademisyenlere özel bir imtiyaz değildir. Üstelik Türkiye’deki çelişki şurada:
​

• Emeklilikte yaş sınırı kalksın deniyor ama;​
• Girişte (Araştırma Görevliliği) 35 yaş sınırı hâlâ duruyor! Sisteme girerken "yaşlısın" diyen yapının, çıkarken "koltuğu bırakma" demesi akademik dinamizme ve fırsat eşitliğine tamamen aykırıdır. Bu bir demografik tıkanıklık reçetesidir.​

2️⃣ "Akademik Inbreeding" (İç Üreme) ve Derebeylikler​

Türkiye akademisinin kanayan yarası: Bir araştırmacının doktorasını aldığı kurumda kadroya geçmesi.
​

• Mikro-İktidar Alanları: Aynı kurumda 40-50 yıl kalmak, liyakat yerine sadakati getiriyor. Bölümler bilim yuvası olmaktan çıkıp hiyerarşik "derebeyliklere" dönüşüyor.​
• Mobbing ve Tasfiye: Kendi kliklerine dahil olmayan genç araştırmacıları, "emekliliği beklenen" hocalar eliyle sistem dışına itmek çok daha kolaylaşacak. Gençlerin önündeki bekleme süresine +8 yıl daha eklemek, nitelikli beyin göçünü hızlandırmaktan başka neye yarar?​

3️⃣ Çözüm: Emeklilik Yaşını Artırmak Değil, "Rotasyon"!​

Eğer gerçekten tecrübe paylaşımı isteniyorsa, emeklilik yaşıyla oynamak yerine Akademik Mobilite geleneği getirilmelidir:
​

• Lisansından emekliliğine kadar aynı odada oturan hoca "kurumsal körlük" yaşar.​
• Rotasyon Şartı: Deneyimli hocalar, özellikle yeni kurulan veya taşradaki üniversitelerde görevlendirilerek bilgi transferi sağlayabilir.​
• Sözleşmeli Şartı: 72 yaşından sonra çalışmak isteyen hoca, kendi üniversitesinde değil, ihtiyaç duyulan farklı bir kurumda "danışman/rehber" olarak görev alabilir.​

4️⃣ Yapay Zekâ Devrimi ve 2028 Projeksiyonu​

Üniversite sınav başvurularında 2023'ten sonra 1.1 milyonluk devasa bir düşüş var. Gençler artık 4 yıllık diplomanın maliyetine (ROI) değmediğini görüyor.
​

• Teknoloji Uyumu: Dünya "kişiselleştirilmiş yapay zekâ eğitimi" ve "hibrit modelleri" tartışırken; İngilizce özet yazmakta zorlanan, derslerde "papağan gibi" aynı notları tekrar eden kadroları 75 yaşına kadar sistemde tutmak akademiyi bir "statik istihdam merkezine" çevirir.​

5️⃣ "Aziz Sancar" Örneği Üzerinden Yapılan Manipülasyon​

Düzenlemeyi savunan cenahtan bazı kimseler hemen Aziz Sancar'ı örnek gösteriyor. Ancak rakamlar yalan söylemez:
​

• Aziz Sancar’ın tek bir makalesi uluslararası 4500 atıf alabiliyor.​
• Türkiye’deki 185 bin akademisyenin %99’u bu rakamı rüyasında bile göremez. Hatta bazı üniversitelerin toplam uluslararası atıf sayısı bir "Sancar" etmiyor.​
• Gerçek: İstisnai yetenekler (Q1 yayın, yüksek H-indeksi) için özel sözleşmeler zaten yapılabilir; ancak bu istisnayı "atıf çeteleri" ile ünvan alan tüm kitleye yaymak bilime değil, statükoya hizmet eder.​

---

📌 Sonuç ve Öneriler​

Akademi "yaşlıları besleme misyonu" üstlenmemelidir. Bunun yerine:
​

1. Liyakat Temelli Esneklik: Sadece uluslararası etki değeri tescilli "üstün yetenekli" isimlere kapı açık tutulabilir.​
2. Gençleşme: Kadro planlaması "yapay zekâya veri üretecek" ve "edtech yazılımı geliştirilmesine katkı sunacak" yeni nesil araştırmacılar üzerine kurulabilir.​
3. Rotasyon: Akademik klikleşmeyi kırmak için zorunlu hareketlilik mekanizması işletilebilir.​

 

[yancık çınkası]

Dedeler üniversitedeler :/

Medyaları görüntülemek için kayıt olmalısınız

 

[PALA.]

Bir öğretim üyesinin tam donanımlı bir profesör olması 50 yaşını buluyor, 75 yaşına kadar görev yapmasında hiçbir sakınca yoktur. Bahsi geçen kişilerin çok makale yazması, bilime katkısı düşünüldüğünde hiçte haksızlık değildir. Sanılanın aksine ülkemizde donanımlı prof sayısı çok az, bu adamların görev yapması ülke için çok değerlidir, ayrıca bir çoğu lisansüstü eğitim veriyor yani akademisyen yetiştiren disiplinli insanlar.

Bu yapay zekadan medet umanların anlayacağı konu değil.

 

[0sıfırcı]

Bir öğretim üyesinin tam donanımlı bir profesör olması 50 yaşını buluyor, 75 yaşına kadar görev yapmasında hiçbir sakınca yoktur. Bahsi geçen kişilerin çok makale yazması, bilime katkısı düşünüldüğünde hiçte haksızlık değildir. Sanılanın aksine ülkemizde donanımlı prof sayısı çok az, bu adamların görev yapması ülke için çok değerlidir, ayrıca bir çoğu lisansüstü eğitim veriyor yani akademisyen yetiştiren disiplinli insanlar.

Bu yapay zekadan medet umanların anlayacağı konu değil.

ayakta ladım

 

[PALA.]

ayakta ladım

Medyaları görüntülemek için kayıt olmalısınız

 

[Dilek Olay]

Bir öğretim üyesinin tam donanımlı bir profesör olması 50 yaşını buluyor, 75 yaşına kadar görev yapmasında hiçbir sakınca yoktur. Bahsi geçen kişilerin çok makale yazması, bilime katkısı düşünüldüğünde hiçte haksızlık değildir. Sanılanın aksine ülkemizde donanımlı prof sayısı çok az, bu adamların görev yapması ülke için çok değerlidir, ayrıca bir çoğu lisansüstü eğitim veriyor yani akademisyen yetiştiren disiplinli insanlar.

Bu yapay zekadan medet umanların anlayacağı konu değil.

Türkiye'de 185 binden fazla akademisyen var. Dünyanın en etkili bilim adamları listesine girebilenlerin sayısı 1500'lerde yani oran olarak %1'lerde.

Diğer taraftan atıf çeteleri ile sahte atıf toplayanlar da var. Türkiye'de yazdığı makalelerle AB ülkelerinden ve ABD, Kanada gibi ülkelerden atıf toplayabilenler oldukça azınlıkta.

Türkiye'de tam donanımlı dediğiniz birçok profesör aslında o kadar da donanımlı değil. Uluslararası sempozyumlara katılamaz, meslektaşlarıyla İngilizce akademik tartışmalara giremez. YÖKDİL'den aldığı 70 puanla başkalarından veya yapay zekâdan yardım almadan İngilizce abstract bile yazamaz.

Böyle birtakım sloganlarla ve sahte başarılarla, siyasi partilerle ve örgütlerle bağlantılarla işini yürütenler çok var.​

 

[PALA.]

Türkiye'de 185 binden fazla akademisyen var. Dünyanın en etkili bilim adamları listesine girebilenlerin sayısı 1500'lerde yani oran olarak %1'lerde.

Diğer taraftan atıf çeteleri ile sahte atıf toplayanlar da var. Türkiye'de yazdığı makalelerle AB ülkelerinden ve ABD, Kanada gibi ülkelerden atıf toplayabilenler oldukça azınlıkta.

Türkiye'de tam donanımlı dediğiniz birçok profesör aslında o kadar da donanımlı değil. Uluslararası sempozyumlara katılamaz, meslektaşlarıyla İngilizce akademik tartışmalara giremez. YÖKDİL'den aldığı 70 puanla başkalarından veya yapay zekâdan yardım almadan İngilizce abstract bile yazamaz.

Böyle birtakım sloganlarla ve sahte başarılarla, siyasi partilerle ve örgütlerle bağlantılarla işini yürütenler çok var.​

Düne kadar yapay zeka mı vardı ki, abstract için yapay zekadan yardım alsınlar ? Burası Türkiye, İngilizce hazırlık olan üniversiteler dahil eğitim dili Türkçedir. Akademisyenin tecrübesini İngilizce seviyesine bakarak ölçmek de başarılı olduğunu kanıtlamaz.

Türkiye halen teknolojide ve üretimde geriden geliyor, ancak ABD ve Çin gibi büyük devletlerin teknoloji yarışının kaderini Prof. Dr. Erdal Arıkan tarafından yazılan bir makale belirledi, 5G teknolojisinin ana optimizasyon algoritmasını yazdı. Bu adama sen yaşlandın üretmeyi bırak, git emekli ol demek mi mantıklı, yoksa onun gibi değerli bilim insanlarını değerlendirmek mi ?

Bahsi geçen kadro zaten kendini kanıtlamış kişiler için geçerli, akademik kadroların suistimal edilmesi maalesef her ülkede olağan bir durum. Bahsettiğiniz düzenbazlar da her devirde olmaya devam edecektir, onlar var diye bu ülke nitelikli bilim insanlarından asla vazgeçmemelidir.

 

[0sıfırcı]

@PALA. 😂🤣😂🤣😂