Haberci
Üye
Türk Erkeklerinin Sesi Neden Incedir?
Türkiye’de özellikle erkek sesleri niçin ince, yani ses sınıflandırmalarına göre söylersek, tenor?26 Mart 2006 16:50
<div align="center"></div>
Bu da nereden çıktı, demeyin. Çok uzun zamandır Tanju Okan, Ruhi Su, Çetin Alp ve hatta ihtilallerin sesi Hasan Mutlucan’ınki gibi tok erkek seslerini Türkiye’de duyamaz olduk. Olsa bile bir elin parmaklarını geçmiyor. Peki niye? Türkiye’de özellikle erkek sesleri niçin ince, yani ses sınıflandırmalarına göre söylersek, tenor? Pop şarkıcısından tutun da türkücüsüne kadar popüler olmuş hemen hemen bütün erkek sesleri tenor.
Rus ve Finli erkeklerin sesi kalın (bas ya da bariton) olurken, Türk erkeklerinin ince sesli olmalarının bilimsel bir açıklaması var mı? Belki de bugüne dek bu soruyu aklına bile getirmemiş olanlar için genç kuşağın en ünlü bas sesi Burak Bilgili’nin hocası Prof. Dr. Güzin Gürel, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı öğretim üyesi Çağnur Gürsan ve besteci ve orkestra şefi Orhan Şallıel’in ilginç cevapları var.
Ses teli deyince aklınıza ince tellerden oluşan bir görüntü geliyorsa yanılıyorsunuz. Ses telleri, tellerden değil, tıpkı vücudumuzu kaplayan diğer kaslar gibi iki kastan oluşuyor. Konuştuğumuzda ya da şarkı söylediğimizde bu iki kas birbirine yakınlaşıp uzaklaştıkça da sesimiz çıkıyor.
Cüsseli bir erkekten tok bir ses çıkacağını ya da tıknaz bir erkekten tiz ses çıkacağını sanırken tam aksi, büyük sürprizlerle karşılaşabiliyoruz. Bu da ses tellerinin cüsseyle hiç de ilgisi olmadığını gösteriyor. Hatta ses teli büyük olan birinin sesi de büyük olacak diye bir kural yok. İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı’ndan Çağnur Gürsan’ın söylediğine göre, esas olan sesin tını bölgelerinin büyüklüğü ve küçüklüğü.
Peki asıl sorumuzun cevabı ne? Türkiye’deki erkek sesleri niçin ince?
Bu konuda görüşler muhtelif. Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda 30 yıl şan dersleri veren, La Scala ile Metropolitan Operası’nda sahneye çıkan bas Burak Bilgili’nin hocası Prof. Dr. Güzin Gürel "Bu tamamen müzik piyasasının tercihleriyle ilgili bir konu" diyor. Çapa Tıp Fakültesi Foniatri (Ses Hastalıkları) Bölümü’nün de kurucusu olan Gürel’e göre Türk halk müziği ve pop şarkıcılarında tenor erkek sesleri isteniyor. Kadınlarda ise tam tersi, soprano sesler yerine alto sesler seviliyor.
AKDENİZ’DEN TENOR ÇIKAR
Çağnur Gürsan, iklimin sesler üzerindeki etkisine dikkat çekiyor: "Akdeniz ikliminde yaşayan kişilerin büyük çoğunluğu ince seslidir. Bizde Güneydoğu’dan, İtalya’nın ise güneyinden en iyi tenorların çıkması bu sebepten. İklim insanların seslerinde çok önemlidir. Kuzey ırkından insanların sesinin daha çok bas ya da bariton olması da soğuk iklimin bir sonucudur."
Aynı soruya Orhan Şallıel’in ise başka bir cevabı daha var: "Türkçe’nin aksanları ve yapısı ister istemez erkek tenor seslerini oluşturuyor. Türkiye’deki kalın erkek seslerinin olmaması biraz da kullandığımız dil ile ilgili. Bir yabancıya, Türkçe nasıl bir dil, diye sorsanız, ince bir ses çıkartarak bla bla bla der."
Çağnur Gürsan, Orhan Şallıel’in bu tespitine ilginç bir başka yaklaşım daha getiriyor: "Çinliler ile Türkler’in anatomik yapıları aynıdır. Ama dikkat ederseniz onlar şarkı söylerken bizden daha ince sesler kullanırlar. Sesi kullanmak biraz da kültürle ilgili bir şey. Onlar öyle ince kullanmayı seviyor, Türkler ise gırtlak nağmelerini. Türklerin operayı yadırgaması da zaten bu yüzdendir."
YÜZ ŞEKLİ, BOYNUNUZUNLUĞU ÖNEMLİ
Konuşurken sesi ince birinin şarkı söylerken kalın bir ses çıkarması da meğer sürpriz sayılmamalıymış. Konuşma sesi ile şarkı sesi pekála farklı olabilirmiş. Her ne kadar sesin cüsseyle bir ilgisi olmadığını söylesek de, Çağnur Gürsan yüz şeklinin doğrudan ilişkisi olduğunu anlatıyor: "Baslarda dikkat edilirse yüz şekli daha büyük, yanaklar daha dolgundur."
Orhan Şallıel ise ses tellerinin yapısal uzunluğu kadar büyük bir önem taşımasa da erkeklerin boyunlarının uzunluğunun da seslerini oluşturmada etkili olduğunu söylüyor.
ÇITANIN ALTI
İbrahim Tatlıses: Tenor
Mahsun Kırmızıgül: Tenor
Özcan Deniz: Tenor
Yalın: Tenor
Tarkan: Tenor
Mustafa Sandal: Tenor
Rafet El Roman: Tenor
Ali Şan: Tenor
Emrah: Tenor
Ferhat Göçer: Tenor
Levent Yüksel: Tenor
Alpay: Tenor
Çelik: Tenora yakın bariton
Teoman: Tenora yakın bariton
ÇITAYI GEÇENLER
Müslüm Gürses: Yüksek bariton
Orhan Gencebay: Yüksek bariton
Haluk Levent: Bariton
<div align="center"></div>
Bu da nereden çıktı, demeyin. Çok uzun zamandır Tanju Okan, Ruhi Su, Çetin Alp ve hatta ihtilallerin sesi Hasan Mutlucan’ınki gibi tok erkek seslerini Türkiye’de duyamaz olduk. Olsa bile bir elin parmaklarını geçmiyor. Peki niye? Türkiye’de özellikle erkek sesleri niçin ince, yani ses sınıflandırmalarına göre söylersek, tenor? Pop şarkıcısından tutun da türkücüsüne kadar popüler olmuş hemen hemen bütün erkek sesleri tenor.
Rus ve Finli erkeklerin sesi kalın (bas ya da bariton) olurken, Türk erkeklerinin ince sesli olmalarının bilimsel bir açıklaması var mı? Belki de bugüne dek bu soruyu aklına bile getirmemiş olanlar için genç kuşağın en ünlü bas sesi Burak Bilgili’nin hocası Prof. Dr. Güzin Gürel, İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı öğretim üyesi Çağnur Gürsan ve besteci ve orkestra şefi Orhan Şallıel’in ilginç cevapları var.
Ses teli deyince aklınıza ince tellerden oluşan bir görüntü geliyorsa yanılıyorsunuz. Ses telleri, tellerden değil, tıpkı vücudumuzu kaplayan diğer kaslar gibi iki kastan oluşuyor. Konuştuğumuzda ya da şarkı söylediğimizde bu iki kas birbirine yakınlaşıp uzaklaştıkça da sesimiz çıkıyor.
Cüsseli bir erkekten tok bir ses çıkacağını ya da tıknaz bir erkekten tiz ses çıkacağını sanırken tam aksi, büyük sürprizlerle karşılaşabiliyoruz. Bu da ses tellerinin cüsseyle hiç de ilgisi olmadığını gösteriyor. Hatta ses teli büyük olan birinin sesi de büyük olacak diye bir kural yok. İstanbul Üniversitesi Konservatuvarı’ndan Çağnur Gürsan’ın söylediğine göre, esas olan sesin tını bölgelerinin büyüklüğü ve küçüklüğü.
Peki asıl sorumuzun cevabı ne? Türkiye’deki erkek sesleri niçin ince?
Bu konuda görüşler muhtelif. Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda 30 yıl şan dersleri veren, La Scala ile Metropolitan Operası’nda sahneye çıkan bas Burak Bilgili’nin hocası Prof. Dr. Güzin Gürel "Bu tamamen müzik piyasasının tercihleriyle ilgili bir konu" diyor. Çapa Tıp Fakültesi Foniatri (Ses Hastalıkları) Bölümü’nün de kurucusu olan Gürel’e göre Türk halk müziği ve pop şarkıcılarında tenor erkek sesleri isteniyor. Kadınlarda ise tam tersi, soprano sesler yerine alto sesler seviliyor.
AKDENİZ’DEN TENOR ÇIKAR
Çağnur Gürsan, iklimin sesler üzerindeki etkisine dikkat çekiyor: "Akdeniz ikliminde yaşayan kişilerin büyük çoğunluğu ince seslidir. Bizde Güneydoğu’dan, İtalya’nın ise güneyinden en iyi tenorların çıkması bu sebepten. İklim insanların seslerinde çok önemlidir. Kuzey ırkından insanların sesinin daha çok bas ya da bariton olması da soğuk iklimin bir sonucudur."
Aynı soruya Orhan Şallıel’in ise başka bir cevabı daha var: "Türkçe’nin aksanları ve yapısı ister istemez erkek tenor seslerini oluşturuyor. Türkiye’deki kalın erkek seslerinin olmaması biraz da kullandığımız dil ile ilgili. Bir yabancıya, Türkçe nasıl bir dil, diye sorsanız, ince bir ses çıkartarak bla bla bla der."
Çağnur Gürsan, Orhan Şallıel’in bu tespitine ilginç bir başka yaklaşım daha getiriyor: "Çinliler ile Türkler’in anatomik yapıları aynıdır. Ama dikkat ederseniz onlar şarkı söylerken bizden daha ince sesler kullanırlar. Sesi kullanmak biraz da kültürle ilgili bir şey. Onlar öyle ince kullanmayı seviyor, Türkler ise gırtlak nağmelerini. Türklerin operayı yadırgaması da zaten bu yüzdendir."
YÜZ ŞEKLİ, BOYNUNUZUNLUĞU ÖNEMLİ
Konuşurken sesi ince birinin şarkı söylerken kalın bir ses çıkarması da meğer sürpriz sayılmamalıymış. Konuşma sesi ile şarkı sesi pekála farklı olabilirmiş. Her ne kadar sesin cüsseyle bir ilgisi olmadığını söylesek de, Çağnur Gürsan yüz şeklinin doğrudan ilişkisi olduğunu anlatıyor: "Baslarda dikkat edilirse yüz şekli daha büyük, yanaklar daha dolgundur."
Orhan Şallıel ise ses tellerinin yapısal uzunluğu kadar büyük bir önem taşımasa da erkeklerin boyunlarının uzunluğunun da seslerini oluşturmada etkili olduğunu söylüyor.
ÇITANIN ALTI
İbrahim Tatlıses: Tenor
Mahsun Kırmızıgül: Tenor
Özcan Deniz: Tenor
Yalın: Tenor
Tarkan: Tenor
Mustafa Sandal: Tenor
Rafet El Roman: Tenor
Ali Şan: Tenor
Emrah: Tenor
Ferhat Göçer: Tenor
Levent Yüksel: Tenor
Alpay: Tenor
Çelik: Tenora yakın bariton
Teoman: Tenora yakın bariton
ÇITAYI GEÇENLER
Müslüm Gürses: Yüksek bariton
Orhan Gencebay: Yüksek bariton
Haluk Levent: Bariton
