haydaravısyon
Üye
Osmanlı da Haremin Bilinmeyenleri!
Osmanlı Haremi’nin arkasındaki
sır perdesi açılıyor.
Valide Sultanlar,
İkballer,
Kızlar Ağası,
Kalfalar,
Cariyeler ve diğerleri...
Harem ve Enderun Mektebi
İstanbul’un fethinden sonra
Fatih Sultan Mehmet tarafından kuruldu.
Böylece erkekler Enderun’da kızlarsa
Harem’de eğitilmeye başlandı.
Harem bir “kısrak yuvası değil”
tıpkı Enderun gibi bir eğitim
kurumuydu.
Osmanlı padişahları
ya kendi çevrelerindeki kızlar,
ya beylerin kızları
ya da savaştıkları kralların
kızlarıyla evlenirlerdi.
Özellikle yabancı kralların kızları
her ne kadar Müslüman olup
Osmanlı kültürünü benimseseler de
kendi soylarını unutamayanlar da çıkıyordu.
Bu nedenle de
kendi ülkelerine çoğu zaman
açık ve gizli mektuplar gönderiyor,
devlet güvenliğini tehlikeye düşürüyorlardı.
Saray dışından evlenmek ise reyayadan
veya tebadan bir aileyi saraya katmak
anlamına geliyordu. Osmanlı padişahları
bunun da devlet güvenliği açısından
sakıncalı olduğunu düşündüler.
Bu nedenle de
Harem kuruldu ve burada
yetiştirilen kızlardan
en zeki ve güzel olanı
daha sonra Padişahın
karısı olmaya hak kazanırdı.
Haremin başında kim vardı?
Osmanlı’da her şeyin başı Padişahtı.
Harem de padişahın sorumluluğundaydı.
Ancak padişahın haremle ilgili haklarını
“Kızlar Ağası”,
ya da
“Harem Ağası” denilen
iğdiş edilmiş bir erkek kullanırdı.
Kızlar Ağası sadece padişahtan
ve sadrazamdan emir alırdı.
Kızlar Ağası,
genellikle Mısır’da yetiştirilmiş,
sonra da iğdiş edilmiş
bir Arap olurdu.
Harem’in iç bölümlerinden ise
“Haznedar Usta”
adındaki bir kadın
sorumluydu.
Haremin ünlü şair ve bestekarları kimlerdi?
Haremin iç işlerinin idaresi Haznedar Usta’nın
emrinde çalışan kalfalara aitti.
Bu kalfalar Harem ile padişah arasında da
elçilik yaparlardı. Bunlar cariyelerin en
yeteneklileri arasından seçilir,
edebiyat ve müzik ve hat sanatında
iyi derecede eğitim alırlardı.
Kalfalar ayrıca çok iyi saz çalarlardı.
Bugün de bestleri hala çalınan
ünlü kalfalar Tarabsaz Kalfa,
Dilhayat Kalfa,
Gülfer Kalfa,
Dürringar Kalfa
ve Menekşe Kalfa
Harem şairlerinin en ünlüleriydi
Harem’de ilk ve son ihaneti yapan Kalfa kimdi?
Harem’deki bütün kalfalardan herşeyden önce
padişaha karşı sadakat beklenirdi.
Ancak buna rağmen Harem’de yaşanan
bir ihanet tarih kayıtlarına geçti.
Sultan Abdülaziz’in tahttan indirilmesi
olayında harem kalfalarından
Arz Niyaz Kalfa, Hüseyin Avni Paşa’nın
casusu olarak çalıştı ve padişahla ilgili
gizli bilgileri dışarı sızdırdı.
Bunun sonucunda Arz Niyaz Kalfa
idam edilmek yerine Harem’den
kovuldu.
Saraydaki cariyeler nasıl seçilirdi
adları nasıl konurdu?
Cariyeler Kızlar Ağası tarafından
hazırlanan özel bir sınavla seçilirdi
ve isimleri bu sınav sonrasında
Kızlar Ağası tarafından verilirdi.
Saraya giren bir genç kız,
Kızlar Ağası’nın verdiği isimle çağrılırdı.
Cariyeler Harem’den ayrılabilirler miydi?
Cariyelerden biri herhangi bir nedenle
saraydan ayrılmak istediği zaman padişaha
bir dilekçe yazıp dörde katlar ve bu dilekçede
ayrılma sebebini anlatırlardı.
Cariye daha sonra bu dilekçeyi padişahın
görebileceği bir yere koyardı. Padişah bu
isteği gözden geçirir ve cariyeye
Haremden ayrılma iznini verirdi.
Devlet ileri gelenlerinin kızları
hareme alınır mıydı?
Osmanlı’da Harem sanılanın aksine
bir zevk ve eğlence yeri değil,
bir eğitim kurumuydu.
Buradan yetişen kızlardan en zeki
ve güzel olanı padişahla evlenirken,
diğerleri de yüksek düzeyli devlet adamlarıyla
evlendirilirdi. Bu yüzden de devlet ileri gelenlerinin
çoğu kızlarını Hareme vermek için birbirleriyle yarışırlardı.
Ancak bunu başaranlar oldukça azdı. Çünkü Haremden
sorumlu olanlar ancak hatırını kıramadıkları devlet adamlarının
kızlarını saraya alabiliyorlardı. Hareme kabul edilen bu kızlar da
üç yıl eğitim gördükten sonra evlerine gönderiliyorlardı.
Harem bu yönüyle bir kızlar okulu gibiydi.
Haremi dağıtmak istediği için
öldürülen padişah kimdi?
Osmanlı’da padişahların evlilikleri
hep Harem içinden olurdu. Bu kuralın
dışına çıkan tek deneme Sultan İkinci Osman,
yani Genç Osman tarafından yapıldı. Genç Osman
Sadrazam’ın kızıyla evlenerek Haremi dağıtmaya kalkıştı.
Bu olaydan sonra Genç Osman Yeniçerilerin ayaklanmasıyla
karşılaştı. Yeniçeriler padişahı Yedikule Zindanları’na kadar
sürükleyerek vahşice katlettiler. Bu ölüm, dünya tarihinde bir
padişaha karşı yapılmış en onur kırıcı öldürmelerden biri olarak
kabul edilir.
Haremi hangi padişah niçin kaldırdı?
Harem’e sadece Gürcü ve Çerkez cariyelerin
alınması kuralı son Osmanlı Padişahı Sultan
Vahdettin’e kadar sürdü. Sultan Vahdettin
çağın artık değişmesiyle beraber haremi
dağıtma kararı aldı ve uyguladı.
Haremde kızları olan aileler kızlarını
Harem’den alırken, ailesi olmayan kızlar ise
kendilerine yetebilecek bir para verilerek
çırak edildiler.
Haremi hangi padişah niçin kaldırdı?
Harem’e sadece Gürcü ve Çerkez cariyelerin
alınması kuralı son Osmanlı Padişahı Sultan
Vahdettin’e kadar sürdü. Sultan Vahdettin
çağın artık değişmesiyle beraber haremi
dağıtma kararı aldı ve uyguladı.
Haremde kızları olan aileler kızlarını
Harem’den alırken, ailesi olmayan kızlar ise
kendilerine yetebilecek bir para verilerek
çırak edildiler.
Padişah cariyenin önce uyarılmasını,
şayet ısrarından vazgeçmezse
Şehzadenin fikrinin sorulmasını ister.
Cariye uyarılır ancak duygularını ele vermez.
Bunun üzerine Padişah, Şehzadeye duyurulmadan
kızın saray dışına çıkarılmasını ve orada şiir ve sanatını
geliştirilebilmesi için kendisine düzenli olarak para ödenmesini emreder.
Batılıların yazdığı
kitaplardaki harem gerçek mi?
Batılı yazarların Haremle ilgili yazdıkları
erotik romanlar gibidir. Haremdeki
cariyeler Hareme eğitilmek ve sonra da
ya padişahla ya da devlet görevlileri ile
evlendirilmek için alınırdı. Hareme,
Hadımağası dışında hiçbir erkek giremezdi.
Yabancılardan ise hiçbir erkek ve kadın
hareme alınmazdı. Bu yüzden hiçbir
Batılı yazar aslında Haremi hiç görmedi.
Batılı yazarların Haremle ilgili fantezileri
bir hayal ürünüydü.
Cariyeler padişahın hanımları mıydı?
Cariyelerin padişahın hanımları değildi.
Ancak bu cariyelerden en akıllı ve güzel
olanı padişahın karısı olmaya
hak kazanırdı.
Padişahlar Harem’in bahçesinde
cariyelere çıplak süt banyosu yaptırarak
eğlenirler miydi?
Padişah, ailesiyle beraber Haremde eğlenirdi
ancak Harem kurumunda hiçbir Osmanlı kaynağı
Padişah’ın böyle bir uygulamada bulunduğunu yazmıyor.
Padişahlar dönemim hukuk kuralları gereğince de
cariyelerin sadece kol, ayak,
yüz ve başlarına bakabilirlerdi. Cariyeler padişahların karşısına
çıplak mı çıkarlardı?
Cariyelerin padişah Haremdeyken
Harem’de serbestçe gezebilme yetkisi yoktu.
Padişah Haremde olduğu zaman cariyeler
kendi odalarına çekilir ancak Padişah isterse
padişahın huzuruna çıkabilirlerdi. Padişah ve
cariyelerin haremde karşılaşmaması için
haremden sorumlu olan yetkililer sıkı
kurallar uygularlardı. Padişah da
Hareme girdiğinde ses çıkaran
takunyalar giyerdi ki carieyler
çıkan sesten padişahın
Haremde olduğunu
anlasınlar ve daha
dikkatli davransınlar.
Osmanlı Hareminin
Bilinmeyenleri
Bilinmeyenleri
Osmanlı Haremi’nin arkasındaki
sır perdesi açılıyor.
Valide Sultanlar,
İkballer,
Kızlar Ağası,
Kalfalar,
Cariyeler ve diğerleri...
Padişahın özel alanı olarak kabul edilen
Harem bir okul muydu
yoksa bir bakireler evi mi?
Harem bir okul muydu
yoksa bir bakireler evi mi?
Cariyeler
Padişahların karşısına çıplak olarak mı çıkardı?
Batılı yazarların Harem’le ilgili erotik tasvirleri
gerçek mi? Harem’le ilgili her şey...
Padişahların karşısına çıplak olarak mı çıkardı?
Batılı yazarların Harem’le ilgili erotik tasvirleri
gerçek mi? Harem’le ilgili her şey...
I. Murat’a kadar
Osmanlı padişahları ya
kendi çevrelerindeki kızlarla
ya da savaştıkları kralların
kızlarıyla evlendiler.
Bu yüzden
Osmanlı’da bir
harem teşkilatı yoktu
Osmanlı padişahları ya
kendi çevrelerindeki kızlarla
ya da savaştıkları kralların
kızlarıyla evlendiler.
Bu yüzden
Osmanlı’da bir
harem teşkilatı yoktu
Harem ve Enderun Mektebi
İstanbul’un fethinden sonra
Fatih Sultan Mehmet tarafından kuruldu.
Böylece erkekler Enderun’da kızlarsa
Harem’de eğitilmeye başlandı.
Harem bir “kısrak yuvası değil”
tıpkı Enderun gibi bir eğitim
kurumuydu.
Fatih Haremi niçin kurdu?
Harem’in Türk geleneklerinde
yer almamasına rağmen Fatih
tarafından kurulmasının başlıca
nedeni güvenlik ve devlet sırlarının
açığa çıkmasını engellemekti.
Harem’in Türk geleneklerinde
yer almamasına rağmen Fatih
tarafından kurulmasının başlıca
nedeni güvenlik ve devlet sırlarının
açığa çıkmasını engellemekti.
Fatih’e kadar Osmanlı padişahları
ya kendi çevrelerindeki kızlar,
ya beylerin kızları
ya da savaştıkları kralların
kızlarıyla evlenirlerdi.
Özellikle yabancı kralların kızları
her ne kadar Müslüman olup
Osmanlı kültürünü benimseseler de
kendi soylarını unutamayanlar da çıkıyordu.
Bu nedenle de
kendi ülkelerine çoğu zaman
açık ve gizli mektuplar gönderiyor,
devlet güvenliğini tehlikeye düşürüyorlardı.
Saray dışından evlenmek ise reyayadan
veya tebadan bir aileyi saraya katmak
anlamına geliyordu. Osmanlı padişahları
bunun da devlet güvenliği açısından
sakıncalı olduğunu düşündüler.
Bu nedenle de
Harem kuruldu ve burada
yetiştirilen kızlardan
en zeki ve güzel olanı
daha sonra Padişahın
karısı olmaya hak kazanırdı.
Haremin başında kim vardı?
Osmanlı’da her şeyin başı Padişahtı.
Harem de padişahın sorumluluğundaydı.
Ancak padişahın haremle ilgili haklarını
“Kızlar Ağası”,
ya da
“Harem Ağası” denilen
iğdiş edilmiş bir erkek kullanırdı.
Kızlar Ağası sadece padişahtan
ve sadrazamdan emir alırdı.
Kızlar Ağası,
genellikle Mısır’da yetiştirilmiş,
sonra da iğdiş edilmiş
bir Arap olurdu.
Harem’in iç bölümlerinden ise
“Haznedar Usta”
adındaki bir kadın
sorumluydu.
Haremin ünlü şair ve bestekarları kimlerdi?
Haremin iç işlerinin idaresi Haznedar Usta’nın
emrinde çalışan kalfalara aitti.
Bu kalfalar Harem ile padişah arasında da
elçilik yaparlardı. Bunlar cariyelerin en
yeteneklileri arasından seçilir,
edebiyat ve müzik ve hat sanatında
iyi derecede eğitim alırlardı.
Kalfalar ayrıca çok iyi saz çalarlardı.
Bugün de bestleri hala çalınan
ünlü kalfalar Tarabsaz Kalfa,
Dilhayat Kalfa,
Gülfer Kalfa,
Dürringar Kalfa
ve Menekşe Kalfa
Harem şairlerinin en ünlüleriydi
Harem’de ilk ve son ihaneti yapan Kalfa kimdi?
Harem’deki bütün kalfalardan herşeyden önce
padişaha karşı sadakat beklenirdi.
Ancak buna rağmen Harem’de yaşanan
bir ihanet tarih kayıtlarına geçti.
Sultan Abdülaziz’in tahttan indirilmesi
olayında harem kalfalarından
Arz Niyaz Kalfa, Hüseyin Avni Paşa’nın
casusu olarak çalıştı ve padişahla ilgili
gizli bilgileri dışarı sızdırdı.
Bunun sonucunda Arz Niyaz Kalfa
idam edilmek yerine Harem’den
kovuldu.
Saraydaki cariyeler nasıl seçilirdi
adları nasıl konurdu?
Cariyeler Kızlar Ağası tarafından
hazırlanan özel bir sınavla seçilirdi
ve isimleri bu sınav sonrasında
Kızlar Ağası tarafından verilirdi.
Saraya giren bir genç kız,
Kızlar Ağası’nın verdiği isimle çağrılırdı.
Cariyeler Harem’den ayrılabilirler miydi?
Cariyelerden biri herhangi bir nedenle
saraydan ayrılmak istediği zaman padişaha
bir dilekçe yazıp dörde katlar ve bu dilekçede
ayrılma sebebini anlatırlardı.
Cariye daha sonra bu dilekçeyi padişahın
görebileceği bir yere koyardı. Padişah bu
isteği gözden geçirir ve cariyeye
Haremden ayrılma iznini verirdi.
Devlet ileri gelenlerinin kızları
hareme alınır mıydı?
Osmanlı’da Harem sanılanın aksine
bir zevk ve eğlence yeri değil,
bir eğitim kurumuydu.
Buradan yetişen kızlardan en zeki
ve güzel olanı padişahla evlenirken,
diğerleri de yüksek düzeyli devlet adamlarıyla
evlendirilirdi. Bu yüzden de devlet ileri gelenlerinin
çoğu kızlarını Hareme vermek için birbirleriyle yarışırlardı.
Ancak bunu başaranlar oldukça azdı. Çünkü Haremden
sorumlu olanlar ancak hatırını kıramadıkları devlet adamlarının
kızlarını saraya alabiliyorlardı. Hareme kabul edilen bu kızlar da
üç yıl eğitim gördükten sonra evlerine gönderiliyorlardı.
Harem bu yönüyle bir kızlar okulu gibiydi.
Haremi dağıtmak istediği için
öldürülen padişah kimdi?
Osmanlı’da padişahların evlilikleri
hep Harem içinden olurdu. Bu kuralın
dışına çıkan tek deneme Sultan İkinci Osman,
yani Genç Osman tarafından yapıldı. Genç Osman
Sadrazam’ın kızıyla evlenerek Haremi dağıtmaya kalkıştı.
Bu olaydan sonra Genç Osman Yeniçerilerin ayaklanmasıyla
karşılaştı. Yeniçeriler padişahı Yedikule Zindanları’na kadar
sürükleyerek vahşice katlettiler. Bu ölüm, dünya tarihinde bir
padişaha karşı yapılmış en onur kırıcı öldürmelerden biri olarak
kabul edilir.
Haremi hangi padişah niçin kaldırdı?
Harem’e sadece Gürcü ve Çerkez cariyelerin
alınması kuralı son Osmanlı Padişahı Sultan
Vahdettin’e kadar sürdü. Sultan Vahdettin
çağın artık değişmesiyle beraber haremi
dağıtma kararı aldı ve uyguladı.
Haremde kızları olan aileler kızlarını
Harem’den alırken, ailesi olmayan kızlar ise
kendilerine yetebilecek bir para verilerek
çırak edildiler.
Haremi hangi padişah niçin kaldırdı?
Harem’e sadece Gürcü ve Çerkez cariyelerin
alınması kuralı son Osmanlı Padişahı Sultan
Vahdettin’e kadar sürdü. Sultan Vahdettin
çağın artık değişmesiyle beraber haremi
dağıtma kararı aldı ve uyguladı.
Haremde kızları olan aileler kızlarını
Harem’den alırken, ailesi olmayan kızlar ise
kendilerine yetebilecek bir para verilerek
çırak edildiler.
Padişah cariyenin önce uyarılmasını,
şayet ısrarından vazgeçmezse
Şehzadenin fikrinin sorulmasını ister.
Cariye uyarılır ancak duygularını ele vermez.
Bunun üzerine Padişah, Şehzadeye duyurulmadan
kızın saray dışına çıkarılmasını ve orada şiir ve sanatını
geliştirilebilmesi için kendisine düzenli olarak para ödenmesini emreder.
Batılıların yazdığı
kitaplardaki harem gerçek mi?
Batılı yazarların Haremle ilgili yazdıkları
erotik romanlar gibidir. Haremdeki
cariyeler Hareme eğitilmek ve sonra da
ya padişahla ya da devlet görevlileri ile
evlendirilmek için alınırdı. Hareme,
Hadımağası dışında hiçbir erkek giremezdi.
Yabancılardan ise hiçbir erkek ve kadın
hareme alınmazdı. Bu yüzden hiçbir
Batılı yazar aslında Haremi hiç görmedi.
Batılı yazarların Haremle ilgili fantezileri
bir hayal ürünüydü.
Cariyeler padişahın hanımları mıydı?
Cariyelerin padişahın hanımları değildi.
Ancak bu cariyelerden en akıllı ve güzel
olanı padişahın karısı olmaya
hak kazanırdı.
Padişahlar Harem’in bahçesinde
cariyelere çıplak süt banyosu yaptırarak
eğlenirler miydi?
Padişah, ailesiyle beraber Haremde eğlenirdi
ancak Harem kurumunda hiçbir Osmanlı kaynağı
Padişah’ın böyle bir uygulamada bulunduğunu yazmıyor.
Padişahlar dönemim hukuk kuralları gereğince de
cariyelerin sadece kol, ayak,
yüz ve başlarına bakabilirlerdi. Cariyeler padişahların karşısına
çıplak mı çıkarlardı?
Cariyelerin padişah Haremdeyken
Harem’de serbestçe gezebilme yetkisi yoktu.
Padişah Haremde olduğu zaman cariyeler
kendi odalarına çekilir ancak Padişah isterse
padişahın huzuruna çıkabilirlerdi. Padişah ve
cariyelerin haremde karşılaşmaması için
haremden sorumlu olan yetkililer sıkı
kurallar uygularlardı. Padişah da
Hareme girdiğinde ses çıkaran
takunyalar giyerdi ki carieyler
çıkan sesten padişahın
Haremde olduğunu
anlasınlar ve daha
dikkatli davransınlar.
