Doğuş Pertez
Admin
Kuran Okumayı Unutmak
Kur’an Okumayı Unutmanın Günahı - Kur’an Okumayı Ögrenip Unutmak - Kur’an Okumayı Bilmemek Ve Unutmak
Kur’an okumayı öğrenip sonra terk etmenin veya ezberlenenleri unutmanın hükmü nedir?
Namazın sahih ve geçerli olması için gerekli olan Fatiha ve bazı sureleri öğrenmek farzdır. Yüzünden okumak çok önemli bir görev olmakla beraber Kur an ı yüzünden okumanın farz olduğuna dair herhangi bir hüküm yoktur. Ve eskidenberi Müslümanların önemli bir kesimi Kur an ı yüzünden öğrenmemiş ve alimler bu hususa itiraz etmemişlerdir.
Kur an ın bazı bölümlerini veya ayetlerini daha sonra unutmak, hoş bir şey olmamakla beraber bunun haram olduğunu söyleyemeyiz.
İslam alimlerinin bildirdiğine göre, herkesin Kur an ı ezberlemesi sünnettir. Her bölgede Müslümanlardan bazılarının Kuranı hıfzetmesi ise farz-ı kifâyedir. Namaz sahih olacak kadar Fatiha ve bazı sureleri ezberlemek ise farz-ı ayındır(V. Zuhaylî, el-Fıkhul-İslamî, 2/81).
Bu konuda Kuranı unutmanın büyük bir günah olduğuna işaret eden bir iki hadis vardır ki alimler tarafından zayıf kabul edilmiştir.
Sad b. Ubadeden yapılan rivayete göre Peygamberimiz(a.s.m) şöyle burmuştur: Kur'an-ı Kerim'i okuyup da (ezberleyip) sonra unutan kimse, kıyamet gününde Allah (c.c.) ile ancak eli kesilmiş olarak karşılaşır. (Ebu Davud, Vitr 21).
Büyük hadis otoritesi el-Münzirînin bildirdiğine göre, bu hadisin rivayet zincirinde yer alan Yezid b. Ebi Ziyad muteber olmayan bir kişi olup rivayetlerine itibar edilmez. Abdurrahman b. Ebi hatime göre de bu hadisin rivayet zincirinde yer alan Îsa b. Kaidin Sad b. Ubadeden değil, ondan işiten birisinden rivayet etmesi gerekir ki, bu şekliyle hadis munkatı(senedi kopuk) olduğundan zayıftır(Avnul-Mabud, ilgili hadisin şerhi).
Keza, İbn Kattan da hadisin rivayet zincirinde bulunan Yezid b. Ziyadın rivayetlerine itibar edilemeyeceğini, Îsa b. Kaid ise mchulul-hal yani bilinmeyen bir kişi olduğunu söylemiştir. Münavî de bu şekliyle hadisin munkatı/zayıf olduğunu belirtmiştir(bk. Feyzul-Kadîr, 5/603).
Konuyla ilgili diğer bir hadis rivayeti de şöyledir: "Kişinin mescitten dışarı çıkardığı toza toprağa varıncaya kadar ümmetimin alacağı mükafatlar bana gösterildi. Ve yine bana ümmetimin günahları da arz edildi ki, kulun kendisine (nimet olarak) verilen bir sûre veya âyeti unutmasından daha büyük günah görmedim." (Ebu Davud, Salat 16; Tirmizî, Sevâbü'l-Kur'ân 19).
Bu hadisi tahlil eden Tirmizî, bunun garib bir hadis olduğunu, bunu Buharîye de sorduğunu, onun da bu rivayette yer alan Muttalib b. Abdullahın Hutbe hadisinden başka sahabeden naklettiği herhangi bir hadis rivayetini bilmediğini aktardığını vurgulamak suretiyle, hadisin çok zayıf olduğuna hükmetmiştir. Hadis otoritelerinden Ali b. El-Medenî de Muttalibin bu hadisi Enesten duyduğunun doğru olmadığını belirtmiştir.(bk. Tirmizî, Fedailul-Kuran, 19; Mealimus-sünen, Avnul-Mabud-Ebu Davuddaki- ilgili hadisin şerhi).
Ayrıca bu rivayette yer alan Abdulmecid b. Abdulaziz de bir çok hadis otoritesi tarafından güvenilir olmayan bir kimse olarak değerlendirilmiştir(bk. Tuhfetul-Ahvezî, ilgili hadisin şerhi)
Görüldüğü gibi, Kuranı ezberledikten sona unutmanın günah olduğunu bildiren hadis rivayetleri zayıf kabul edilmiştir.
Yine İslam fakihlerinin bildirdiğine göre, Kuranı ezberlemek genel olarak Müslümanlara bir farz-ı kifayedir. Bazılarının ezberlemesi durumunda diğerleri günahlardan kurtulur. Bu ise bazı kimselerin (namazda okunacaklar hariç) bazı sure veya ayetleri unutmasının haram olmadığını göstermektedir. Yine, yukarıda arz edildiği üzere, fert olarak her müslümanın Kuranı ezberlemesi farz veya vacip değil sünnettir. Alimlerin cumhuruna göre, bir sünneti hafife almaksızın- terk etmek günah değildir.
Selam ve dua ile.
Sorularla İslamiyet
Kur’an okumayı öğrenip sonra terk etmenin veya ezberlenenleri unutmanın hükmü nedir?
Namazın sahih ve geçerli olması için gerekli olan Fatiha ve bazı sureleri öğrenmek farzdır. Yüzünden okumak çok önemli bir görev olmakla beraber Kur an ı yüzünden okumanın farz olduğuna dair herhangi bir hüküm yoktur. Ve eskidenberi Müslümanların önemli bir kesimi Kur an ı yüzünden öğrenmemiş ve alimler bu hususa itiraz etmemişlerdir.
Kur an ın bazı bölümlerini veya ayetlerini daha sonra unutmak, hoş bir şey olmamakla beraber bunun haram olduğunu söyleyemeyiz.
İslam alimlerinin bildirdiğine göre, herkesin Kur an ı ezberlemesi sünnettir. Her bölgede Müslümanlardan bazılarının Kuranı hıfzetmesi ise farz-ı kifâyedir. Namaz sahih olacak kadar Fatiha ve bazı sureleri ezberlemek ise farz-ı ayındır(V. Zuhaylî, el-Fıkhul-İslamî, 2/81).
Bu konuda Kuranı unutmanın büyük bir günah olduğuna işaret eden bir iki hadis vardır ki alimler tarafından zayıf kabul edilmiştir.
Sad b. Ubadeden yapılan rivayete göre Peygamberimiz(a.s.m) şöyle burmuştur: Kur'an-ı Kerim'i okuyup da (ezberleyip) sonra unutan kimse, kıyamet gününde Allah (c.c.) ile ancak eli kesilmiş olarak karşılaşır. (Ebu Davud, Vitr 21).
Büyük hadis otoritesi el-Münzirînin bildirdiğine göre, bu hadisin rivayet zincirinde yer alan Yezid b. Ebi Ziyad muteber olmayan bir kişi olup rivayetlerine itibar edilmez. Abdurrahman b. Ebi hatime göre de bu hadisin rivayet zincirinde yer alan Îsa b. Kaidin Sad b. Ubadeden değil, ondan işiten birisinden rivayet etmesi gerekir ki, bu şekliyle hadis munkatı(senedi kopuk) olduğundan zayıftır(Avnul-Mabud, ilgili hadisin şerhi).
Keza, İbn Kattan da hadisin rivayet zincirinde bulunan Yezid b. Ziyadın rivayetlerine itibar edilemeyeceğini, Îsa b. Kaid ise mchulul-hal yani bilinmeyen bir kişi olduğunu söylemiştir. Münavî de bu şekliyle hadisin munkatı/zayıf olduğunu belirtmiştir(bk. Feyzul-Kadîr, 5/603).
Konuyla ilgili diğer bir hadis rivayeti de şöyledir: "Kişinin mescitten dışarı çıkardığı toza toprağa varıncaya kadar ümmetimin alacağı mükafatlar bana gösterildi. Ve yine bana ümmetimin günahları da arz edildi ki, kulun kendisine (nimet olarak) verilen bir sûre veya âyeti unutmasından daha büyük günah görmedim." (Ebu Davud, Salat 16; Tirmizî, Sevâbü'l-Kur'ân 19).
Bu hadisi tahlil eden Tirmizî, bunun garib bir hadis olduğunu, bunu Buharîye de sorduğunu, onun da bu rivayette yer alan Muttalib b. Abdullahın Hutbe hadisinden başka sahabeden naklettiği herhangi bir hadis rivayetini bilmediğini aktardığını vurgulamak suretiyle, hadisin çok zayıf olduğuna hükmetmiştir. Hadis otoritelerinden Ali b. El-Medenî de Muttalibin bu hadisi Enesten duyduğunun doğru olmadığını belirtmiştir.(bk. Tirmizî, Fedailul-Kuran, 19; Mealimus-sünen, Avnul-Mabud-Ebu Davuddaki- ilgili hadisin şerhi).
Ayrıca bu rivayette yer alan Abdulmecid b. Abdulaziz de bir çok hadis otoritesi tarafından güvenilir olmayan bir kimse olarak değerlendirilmiştir(bk. Tuhfetul-Ahvezî, ilgili hadisin şerhi)
Görüldüğü gibi, Kuranı ezberledikten sona unutmanın günah olduğunu bildiren hadis rivayetleri zayıf kabul edilmiştir.
Yine İslam fakihlerinin bildirdiğine göre, Kuranı ezberlemek genel olarak Müslümanlara bir farz-ı kifayedir. Bazılarının ezberlemesi durumunda diğerleri günahlardan kurtulur. Bu ise bazı kimselerin (namazda okunacaklar hariç) bazı sure veya ayetleri unutmasının haram olmadığını göstermektedir. Yine, yukarıda arz edildiği üzere, fert olarak her müslümanın Kuranı ezberlemesi farz veya vacip değil sünnettir. Alimlerin cumhuruna göre, bir sünneti hafife almaksızın- terk etmek günah değildir.
Selam ve dua ile.
Sorularla İslamiyet
