Hormonal Düzenleme

  • 17 Nisan 2010
  • 419 Okunma
  • 0 Cevap

Konu Durumu:
Daha fazla cevap için açık değil.
  1. Gelişmiş ve karmaşık yapılı hayvanlarda bir çok vücut kısmının işleyişi iki büyük sistem tarafından düzenlenir. Birincisi sinirsel, ikincisi ise hormonal düzenlemedir. Sinir sistemi ve duyu organları, değişen çevreye birkaç milisaniye içerisinde tepki göstermek suretiyle hayvanın uyumunu sağlamasına karşın, endokrin bezler aracılığıyla gösterilen tepkiler çok daha yavaş olur. Bu süre dakikalar, saatler ve hatta haftalarla ölçülebilir. Fakat hormonlarla oluşan tepkiler, sinirsel tepkilerden çok daha uzun süre etkili olur. Bazen bu iki sistemin sınırlarının belirli olmadığı durumlar vardır. Örneğin sinirlerle taşınan maddelerin olduğu ve bunların hormonlardan pek farklı olmadığı bilinmektedir (simpatik sinirlerin noradrenalini, böbrek üstü bezinin adrenelini gibi). Keza hipotalamus gibi hem sinirsel hem de hormonal etki yapan sistemlerde vardır. Endokrin bez sistemlerinin salgılarına hormon denir. Hormonlar ya diffüzyonla ya da kan ile belirli organlara veye dokulara taşınarak oradaki işlevleri düzenlerler. Tüm metabolik işlevler, büyüme ve üreme gibi çok tipik olaylar endokrinal düzenlemenin etkisi altındadır. Glikozun, sodyumun, potasyumun, kalsiyumun, fosfatın ve suyun hem kanda hem hücre arası suda belirli derişimlerde tutulmasında da hormonların çok büyük önemi vardır. Hormonal düzenleme ve denetim bitkilerde, böceklerde, kabuklularda, halkalı solucanlarda, yumuşakçalarda, diğer bazı omurgasızlarda ve omurgalılarda saptanmıştır. Bitkilerde denetim ve düzenleme işi sadece hormonal sistemle gerçekleştirilir. Hormonların hem bitkilere hem de hayvanlarda salgılanmaları optimal (en uygun) düzeyde olmalıdır. Fazla ya da az salgılanmaları her zaman bir anamoliye neden olur.????:

    < Resmi açmak için tıklayın >


    Geri Besleme Sistemi (Feed-Back Mekanizması) İnsanlarda diğer endokrin bezlerin çalışmasını düzenlediği için temel bez olarak adlandırılan hipofizin hormon salgılamasını durdurması veya azaltması diğer bezlerin kontrolü altındadır. Şöyle ki; hipofiz salgıladığı tiroid uyarıcı hormon ile tiroit bezinin salgı yapmasını sağlar. Tiroit bezinin salgıladığı tiroksin hormonunun derişiminin kandaki miktarı belirli bir seviyeye ulaştığında bu hipofizin tiroit uyarıcı hormon salgısını azaltması yada kesmesi yönünde bir uyartı oluşturur. Hipofiz bezinin diğer bezlerle bu etkileşimine geri besleme sistemi denir. İnsanda salgılanan hormonların isimlerini salgılandıkları yerleri ve etkilerini bir tablo aracılığı ile vermeye çalışalım.
    HORMON
    SALGILANDIĞI YER
    FİZYOLOJİK ETKİLERİ
    Tiroksin
    Tiroit bezi
    Bazal metabolizmayı artırır
    Triiyodotironin
    Tiroit bezi
    Bazal metabolizmayı artırır.
    Parathormon
    Paratiroit bezi
    Kalsiyum ve fosfor metabolizmasını düzenler
    Kalsitonin
    Tiroit&#8217;in C hücrelerinden
    Kalsiyum ve fosforu düzenler (parathormonun antigonisti)
    İnsülin
    Pankreasın beta hücreleri
    Kasta ve diğer hücrelerde glikoz kullanımını artırır, kan şekerini azaltır, glikojen depolanmasını ve glikoz metabolizmasını artırır.
    Glukagon
    Pankreasın alfa hücreleri
    Karaciğer glikojenini kan glikozuna çeviren mekanizmayı uyarır.
    Sekretin
    Onikiparmak mukozası
    Pankreas sıvısının salgılanmasını uyarır.
    Kolessistokinin
    Onikiparmak mukozası
    Safra kesesinden safranın bırakılmasını uyarır.
    Epinefrin (Adrenelin)
    Adrenel medulla
    Simpatik sistemi destekler, karaciğer ve kas glikojeninin yıkımını uyarır.
    Norepinefrin (Noradrenalin)
    Adrenel medulla
    Kan damarlarını daraltır.
    Kortizol
    Adrenel korteks
    Proteinlerin karbonhidratlara dönüşümünü uyarır
    Aldosteron
    Adrenel korteks
    Sodyum ve potasyum metabolizmasını düzenler.
    Dehidroepiandrosteron
    Adrenel korteks
    Androjen, erkek eşeysel özelliklerinin gelişimini uyarır.
    Somatotropin (Büyüme hormonu
    Ön hipofiz
    Kemik ve genel vücut büyümesini denetler, yağ protein ve karbonhidrat metabolizmasına etki eder.
    Tirotropin (Tiroit uyarırıcı hormon = TUH = TSH)
    Ön hipofiz
    Tiroidin büyümesini ve tiroit hormonlarının salgılanmasını uyarır.
    Adrenokortikotropin (ACTH)
    Ön hipofiz
    Adrenel korteksin büyümesini ve kortikal hormonun salgılanmasını uyarır.
    Luteinize edici hormon (LH)
    Ön hipofiz
    Yumurtalıktan östrojen ve progesteronun, testislerden testestronun üretimini ve salgılanmasını denetler.
    Folikül uyarıcı hormon (= FSH = FUH)
    Ön hipofiz
    Yumurtalıktaki graf foliküllerinin oluşumunu ve testislerde seminifer tüplerin büyümesini sağlar.
    Prolaktin (=Luteotropik hormon =LTH)
    Ön hipofiz
    Yumurtalıktan östrojenin ve progesteronun salgılanmasının sürdürülmesine, süt bezlerinin uyarılmasına ve analık içgüdüsünün oluşmasına neden olur.
    Oksitosin
    Hipotalamus (arka hipofiz aracılığı ile)
    Süt salgılanmasını ve rahim kaslarının uyarılmasını sağlar.
    Vazopressin
    Hipotalamus (arka hipofiz aracılığı ile)
    Düz kasların kasılmasını uyarır, böbrek tüpleri üzerinde antidiüretik etki gösterir.
    Melanosit uyarıcı hormon (= MUH =MSH)
    Hipofizin ön lobu
    Kromotofor içindeki pigmentlerin dağılımını sağlar.
    Testesteron
    Testisin intersitiyal hücreleri
    Androjen, erkeklik özelliklerinin gelişmesini uyarır ve devamını sağlar
    Östradiyol
    Yumurtalığın folikülünü astarlayan hücreler
    Östrojen, dişi özelliklerinin gelişmesini uyarır ve devamını sağlar.
    Progesteron
    Yumurtalığın korpus luteumu
    Östraus ve menstrual siklusların düzenlenmesini (östradiyal ile birlikte) sağlar.
    Prostaglandinler
    Seminal vezikül
    Rahim kasılmasını uyarır.
    Koriyonik gonadotropin
    Plasenta
    Diğer hormonlarla beraber gebeliğin sürdürülmesini (korpus luteumun korunmasını) sağlar.
    Plasental laktojen
    Plasenta
    Büyüme ve prolaktin hormonu gibi etki eder.
    Relaksin
    Yumurtalık ve plasenta
    Pelvik ligamentinin gevşemesini sağlar
    Melatonin
    Epifiz
    Yumurtalık işlevlerini durdurur.
    BİTKİ HORMONLARI; Bitkilerde denetim ve düzenleme sadece endokrin sistem ile gerçekleştirir. Bitki hormonları beş ana grupta toplanır. Bunların isimleri ve bitkiye etkileri aşağıdaki gibidir. Oksinler: Bitkilerde büyümeyi, gelişmeyi, tomurcuk vermeyi, çiçek açmayı, meyve ve sebze oluşumunu, yaprak dökülmesini sağlayan hormon grubudur. Bitkilerin özellikle dallarının uç kısımlarında sentezlendiği için dalların ışığa yönelmesi oksinlerle sağlanır. Işık oksinlerin düzensiz dağılmasına neden olur. Sitokininler: Bazı bitkilerin tohumlarının çimlenmesini, tomurcuklarının olgunlaşmasını ve yaprakların geç dökülmesini sağlar. Hücrenin bölünme hızını artırır, bitkide yaşlanmayı geciktirir. Giberellinler: Gövde, meyve ve sebzelerin büyümesini çiçek açma zamanını düzenler. Daha önemli işlevi ise uygun ortamda tohumun çimlenmesini başlatmasıdır. Absisik asit: Olgunlaşan meyve ve sebzelerin kolayca kopmasını ve yaprak dökülmesini sağlar. Ayrıca uygun olmayan ortamlarda tohumun çimlenmesini engeller. Genellikle etilenle birlikte etkinlik gösterir. Etilen: Meyve olgunlaşmasına, yaprak dökülmesine ve çiçeklerin solmasına neden olur. Kök büyümesinde ve köklerin yere doğru yönelmesinde etkilidir.
     


    Yazan: Albert Einstein
Konu Durumu:
Daha fazla cevap için açık değil.
Yüklüyor...
21/11/2018 - 07:05