2. ORGANİK MADDELERİN TAŞINMASI
Fotosentezle üretilen organik ürünler, bitkinin bütün organlarına soymuk borularıyla (floemle) taşınır. Floemle taşıma işlemini kalburlu borular gerçekleştirir. Soymuk borularında taşıma çift yönlü olup, odun borularına göre yavaştır.
Fotosentez sonucu oluşan glikoz, amino asit gibi organik moleküller yukarıdan aşağıya, köklerde oluşan amino asitler ise aşağıdan yukarıya doğru taşınır.
Soymuk borularındaki bu taşıma olayı, floem hücrelerindeki sıvı basıncı farklılığına göre gerçekleşir. Bu olay basınç – akış teorisi ile açıklanır.
Bitkinin yaprakta fotosentez yapan hücrelerine kaynak hücre, kök, gövde veya meyvede organik besinleri depo eden hücrelere ise havuz hücre denilmektedir.
Kaynak hücre olarak görev yapan, yaprak hücrelerinden soymuk borularına, glikoz geçişi başlayınca, floem hücrelerinin glikoz derişimi artar ve su derişimi azalır.
Bu durum floemin çevre dokulardan ve ksilemden su almasına neden olur. Bunun sonucunda floem hücrelerinde sıvı basıncı artar. Bu sıvı basıncının etkisiyle floem özsuyu aşağı doğru (köklere doğru) akar.
Glikoz, floemden havuz hücreye enerji harcanarak aktif olarak boşaltılır. Bu sırada floemde glikoz derişimi azalır, su derişimi artar. Glikoz havuz hücrelerinin lökoplastlarında nişastaya dönüştürülerek depo edilir.
Ozmozla soymuk boruları içinde bulunan su, tekrar odun boruları içine verilerek yukarı doğru (yapraklara doğru) taşınır.