Nicolas_Anelka
Üye
Canakkale Harbindeki Azman Dede...
Azman Dede Balıkesir`de son gömdüğümüz Çanakkale gazisi İvrindi'nin
Mallıca
köyünden 104 yaşında Azman Dede idi. Gençliğinde iki metreyi aşkın
boyu,dev
görünümüyle insan azmanı sayılmış herkes ona azman demeye
başlamış,soyadı
kanunu çıkınaca da Azman soyadını almıştı. Esas ismi adeta
unutulmuştu.Yıllar önce bir yerel ara ştı rma sıras ında Mallıca köyü
kahvesinde kendisiyle görüştüm.
Kulakları a ğır işitiyordu. Köylülerden biri yardımcı oldu. Benim
sorduklarımı kulağına ba ğıra bağı ra söyledi. Onun sesine
alışkın olduğundan anladı. Sordukları mı cevapladı . Söz Çanakkale`ye
geldiğinde o koca ihtiyar sarsıla sarsıla, hıçkırıklar
içinde ağlamaya başladı. Kendi zor duyduğu için kan çanağına dönen
gözleriyle bize de duyurmak için bağıra bağıra anlatmaya
başladı : -"Bir hücum sırasında bölük erimişti. Yüzbaşı telefonla
takviye
istedi. Gece yarısı siperleri takviye için istediğimiz askerler geldi.
Hepsi
askere alınmış gencecik insanlardı. Ama içlerinde daha çocuk denecek
yaşta
üç-dört asker vardı ki hemen dikkatimizi çekti. Bölüğü düzene
soktum.Yüzbaşı
gelenlerle tek tek ilgileniyor, karanlıkta el yordamıyla üstlerini
başlarını
düzeltiyor, sabah yapılacak olan süngü hücumuna hazırlıyorduSıra o
çocuklara
geldiğinde, o cıvıl cıvıl şarkı söylerek gelen çocuklar birden çakı gibi
oldular. Yüzbaşı sordu; "Yavrum siz kimsiniz?",içlerinden biri;
"Galatasaray
Mektebi Sultanisi talebeleriyiz Vatan için ölmeye geldik!.." diye cevap
verdi. Gönlüm akıverdi o çocuklara. Bu savaş için çok küçüktüler. Daha
süngü
tutmasını bile bilmiyorlardı. Onlarla ilgilendim. "Mermi böyle basılır.
Tüfek şöyle tutulur. Süngü böyle takılır. Düşmana şöyle saldırılır!.."
diye.
Onları karşıma alıp bir bir gösterdim. Siperlerin arkasında ay ışığında
sabaha kadar talim yaptık.Gün ışımadan biraz dinlensinler diye siperlere
girdik. Ortalık hafif aydınlanır gibi olunca hep yaptıkları gibi düşman
gemileri gelip siperlerimizi bombalamaya başladı lar. Yer gök top
sesleriyle
inliyordu.Her mermi düştüğünde minare gibi alevler yükseliyor birgün
önce
ölenlerinkol, bacak, el, ayak gibi parçaları havaya kalkan toprakla
siperlere düşüyordu. Mermiler üzerimizden ıslık çalarak geçiyordu.
Siperler
toz duman içinde kalmıştı. Bir ara yüzbaşı "Azman yandık!.." diye
siperin
köşesini işaret etti. O şarkı söyleyerek sipere gelen, sanki çiçek
toplarm
ış gibi neşeli olan o çocuklar siperin bir köşesinde sanki bir yumak
gibi
birbirine sarılmış tir tir titriyorlardı. Çocuklar harbin gerçeği ile
ilk
defa karşılaşıyorlardı. Ürkmüşlerdi. Yüzbaşı yandık demekte haklıydı.
Muharebede bir ürküntü panik meydana getirebilirdi. Tam onlara doğru
yaklaşırken içlerinden biri avaz avaz bir marş söylemeye başladı!..Annem
beni yeti ştirdi bu yerlere yolladıAl sancağı teslim etti Allah'a
ısmarladıBoş oturma çalış dedi hizmet eyle vatanaSütüm sana helal olmaz
saldırmazsan düşmana baktım hemen biraz sonra ona bir arkadaşı daha
katıldı.
Biraz sonra biri daha... Marş bitiyor yeniden başlıyorlar. Bitiyor bir
daha
söylüyorlar.Avaz avaz!.. Gözleri çakmak çakmak... Hücum anı geldiğinde
hepsi
süngü takmış, tüfeklerine sımsıkı sarılmış, gözleri yuvalarından
fırlamış
dişler kenetlenmiş bekliyorlardı . O an geldi.
Birden yüzbaşı "Hücum!.."diye bağırdı. Bütün bölük, bütün tabur, bütün
alay
cephenin her yerinden fırladık. İşte tam o anda, tam o anda, o çocuklar
kurulmuş gibi siperlerden fırlayıverdiler. İşte o an. Tam o an bir
makinalı
yavruları biçiverdi. Hepsi sipere geri düştüler. Kucağıma
dökülüverdiler.Onların o gül gibi yüzleri gözümün önünden gitmiyor. Hiç
gitmiyor!.. İşte ben ona ağlıyorum, o çocuklara ağlıyorum!.."Azman dede
ağlıyordu. Ben ağlıyordum. Kahvede kim varsa ağlıyordu.Kahveci
gözyaşları
içinde bize çay getirdi. Eğildi;"Azman dede hep ağlar. Niye ağladığını
bugün
ilk defa anlattı ." Dedi.
(C. Bayar Üniversitesi Öğrenci Konseyi'nin hazırladığı Çanakkale adlı
kitapçıktan.)
Mallıca
köyünden 104 yaşında Azman Dede idi. Gençliğinde iki metreyi aşkın
boyu,dev
görünümüyle insan azmanı sayılmış herkes ona azman demeye
başlamış,soyadı
kanunu çıkınaca da Azman soyadını almıştı. Esas ismi adeta
unutulmuştu.Yıllar önce bir yerel ara ştı rma sıras ında Mallıca köyü
kahvesinde kendisiyle görüştüm.
Kulakları a ğır işitiyordu. Köylülerden biri yardımcı oldu. Benim
sorduklarımı kulağına ba ğıra bağı ra söyledi. Onun sesine
alışkın olduğundan anladı. Sordukları mı cevapladı . Söz Çanakkale`ye
geldiğinde o koca ihtiyar sarsıla sarsıla, hıçkırıklar
içinde ağlamaya başladı. Kendi zor duyduğu için kan çanağına dönen
gözleriyle bize de duyurmak için bağıra bağıra anlatmaya
başladı : -"Bir hücum sırasında bölük erimişti. Yüzbaşı telefonla
takviye
istedi. Gece yarısı siperleri takviye için istediğimiz askerler geldi.
Hepsi
askere alınmış gencecik insanlardı. Ama içlerinde daha çocuk denecek
yaşta
üç-dört asker vardı ki hemen dikkatimizi çekti. Bölüğü düzene
soktum.Yüzbaşı
gelenlerle tek tek ilgileniyor, karanlıkta el yordamıyla üstlerini
başlarını
düzeltiyor, sabah yapılacak olan süngü hücumuna hazırlıyorduSıra o
çocuklara
geldiğinde, o cıvıl cıvıl şarkı söylerek gelen çocuklar birden çakı gibi
oldular. Yüzbaşı sordu; "Yavrum siz kimsiniz?",içlerinden biri;
"Galatasaray
Mektebi Sultanisi talebeleriyiz Vatan için ölmeye geldik!.." diye cevap
verdi. Gönlüm akıverdi o çocuklara. Bu savaş için çok küçüktüler. Daha
süngü
tutmasını bile bilmiyorlardı. Onlarla ilgilendim. "Mermi böyle basılır.
Tüfek şöyle tutulur. Süngü böyle takılır. Düşmana şöyle saldırılır!.."
diye.
Onları karşıma alıp bir bir gösterdim. Siperlerin arkasında ay ışığında
sabaha kadar talim yaptık.Gün ışımadan biraz dinlensinler diye siperlere
girdik. Ortalık hafif aydınlanır gibi olunca hep yaptıkları gibi düşman
gemileri gelip siperlerimizi bombalamaya başladı lar. Yer gök top
sesleriyle
inliyordu.Her mermi düştüğünde minare gibi alevler yükseliyor birgün
önce
ölenlerinkol, bacak, el, ayak gibi parçaları havaya kalkan toprakla
siperlere düşüyordu. Mermiler üzerimizden ıslık çalarak geçiyordu.
Siperler
toz duman içinde kalmıştı. Bir ara yüzbaşı "Azman yandık!.." diye
siperin
köşesini işaret etti. O şarkı söyleyerek sipere gelen, sanki çiçek
toplarm
ış gibi neşeli olan o çocuklar siperin bir köşesinde sanki bir yumak
gibi
birbirine sarılmış tir tir titriyorlardı. Çocuklar harbin gerçeği ile
ilk
defa karşılaşıyorlardı. Ürkmüşlerdi. Yüzbaşı yandık demekte haklıydı.
Muharebede bir ürküntü panik meydana getirebilirdi. Tam onlara doğru
yaklaşırken içlerinden biri avaz avaz bir marş söylemeye başladı!..Annem
beni yeti ştirdi bu yerlere yolladıAl sancağı teslim etti Allah'a
ısmarladıBoş oturma çalış dedi hizmet eyle vatanaSütüm sana helal olmaz
saldırmazsan düşmana baktım hemen biraz sonra ona bir arkadaşı daha
katıldı.
Biraz sonra biri daha... Marş bitiyor yeniden başlıyorlar. Bitiyor bir
daha
söylüyorlar.Avaz avaz!.. Gözleri çakmak çakmak... Hücum anı geldiğinde
hepsi
süngü takmış, tüfeklerine sımsıkı sarılmış, gözleri yuvalarından
fırlamış
dişler kenetlenmiş bekliyorlardı . O an geldi.
Birden yüzbaşı "Hücum!.."diye bağırdı. Bütün bölük, bütün tabur, bütün
alay
cephenin her yerinden fırladık. İşte tam o anda, tam o anda, o çocuklar
kurulmuş gibi siperlerden fırlayıverdiler. İşte o an. Tam o an bir
makinalı
yavruları biçiverdi. Hepsi sipere geri düştüler. Kucağıma
dökülüverdiler.Onların o gül gibi yüzleri gözümün önünden gitmiyor. Hiç
gitmiyor!.. İşte ben ona ağlıyorum, o çocuklara ağlıyorum!.."Azman dede
ağlıyordu. Ben ağlıyordum. Kahvede kim varsa ağlıyordu.Kahveci
gözyaşları
içinde bize çay getirdi. Eğildi;"Azman dede hep ağlar. Niye ağladığını
bugün
ilk defa anlattı ." Dedi.
(C. Bayar Üniversitesi Öğrenci Konseyi'nin hazırladığı Çanakkale adlı
kitapçıktan.)
