Baden Okulu

[HeiLmasTer®]

Günaybatı Almanya'nın Baden bölgesindeki Heidelberg ve Freiburg Üniversitelerinde gelişmiş bir Yeni-Kant'çı akımı gösteren <<Baden Okulu>>, bilgi kuramında, <<Marburg Okulu>>nun yeni Kant'çı felsefi önermelerinden ayrılarak, daha çok değer sorunu üstünde durur. Buna göre, felsefenin ana sorusu, varlığa, nesnel olana ilişkin bir soru olmayıp, olması gerekene ilişkin bir sorudur: <<Dünya sorunundan önce değer sorunu gelir.>> Böylece <<Baden Okulu>>, doğa bilimsel yöntemin karşısına tarihsel yöntemi çıkararak, kültürel değerlerin bireysel gelişme olgularının bilimi olarak tarih bilimini ele alır. Ama burada, kavramlar gerçekliğin yansıları değildirler; gerçekliğin önsel ilkelere bağlı olarak düşünceye çevrilmeleridir. Doğa bilim genelin bilgisi, tarih ise bireyselin bilgisidir. <<Baden Okulu>> sonunda, tarihin nesnel yasallıklarını yadsıyarak, varlık ile zorunluluğu karşı karşıya getirir.

<<Baden Okulu>>nun değer felsefesi ve yöntem ayrılığı; dünyagörüşsel sorunları felsefe alanı dışında bırakışıyla da <<Marburg Okulu>>nun mantıkçılığı, Almanya'da 1920-30 yılları arasında faşizm ideolojisini hazırladığı kadar, onun içinde yer almış olan akıldışıcı öğretilerin gelişmesine de önayak olmuştur. Bu nedenle, Weimar Cumhuriyeti sırasında Almanya'da yeni Kant'çılığın burjuva felsefesi üstündeki etkisi küçümsenmemelidir. Bu dönemde Almanya'nın (Husserl, Heideger, Hartmann gibi) en etkili burjuva filozoflarının yeni-Kant'çılıkla işe başlamış olduklarını unutmamak gerekir. Öte yandan <<Baden Okulu>>nun aşırı öznelci ve istemci anlayışlarından geliştirilmiş bulunan modern sosyoloji anlayışları, bugün de Almanya'da tarihsel maddeciliğe karşı kullanılmaktadır.

Kaynak: Çağdaş Felsefe - Aziz Çalışlar