Şükrü SARACOĞLU

Şükrü Saracoğlu


Git ve: ,

Başvekil Şükrü Saracoğlu

Şükrü Saracoğlu (12 Temmuz 1943 tarihli Time dergisinin kapağı)

Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadyumu
Mehmet Şükrü Saracoğlu, (d. , - – ö. , ). Eski milletvekili ve başbakan.
İlk ve orta okulu ’te okuduktan sonra İzmir idadisi’ne girdi. Son derece zeki, çalıskan bir öğrenciydi. idadisini birincilikle bitirerek, ’ye geçti. yılında ’ yi bitirerek İzmir Valiliği Maiyet Memurluğu’na atandı. İzmir Sultanisi’nde matematik-öğretmenliği yapan Saracoğlu, yılında Ticaret Mekteb-i Müdürlüğü görevine getirildi.
yılının ayında bir devlet bursu kazanan Saracoğlu, ’ya öğrenime gitti. Kısa bir süre sonra patlayınca hemen ’e döndü. Mayıs’ında tekrar Siyasi İlimler Akademisi’nde okumak için ’ye giderek burada dört yıl kaldı ve bu fakülteyi çok iyi bir dereceyle bitirdi. ’nden sonra Cenevre’de Türk Talebe Cemiyeti’ni kurarak bu cemiyet adına Fransızca bir derginin yayınlanmasını üstlendi. ’nin başkanı olarak kamuoyunda şartlarının olumsuzluğuna tepki yaratmak için uğraşlar vererek ’nin haklarını savundu.
O günlerde işgal edilince ’ye gideceğini öğrendiği bir gemisine kaçak binip yurda döndü. ’ne katıldı. , ve yörelerinde kurulan hareketlerinin örgütlenmesinde çalıştı. ’na milletvekili olarak seçildiyse de, Saracoğlu bu göreve katılmadı.
Saracoğlu, ’de ’ne olarak girdi.
kabinesinde , ’nün 3 ve 4. hükümetlerinde , ve 12’nci hükümetinde olan Mehmet Şükrü Saracoğlu, yılında ’ın ölümü üzerine tarafından günü başkanlığa atanarak kurmakla görevlendirildi. 5 Ağustos 1942'de hükümet programını okurken Biz Türküz, ve daima Türkçü kalacağız. Bizim için Türkçülük bir kan meselesi olduğu kadar ve laakal o kadar bir vicdan ve kültür meselesidir.... demişti.
hükümetinde yapan Saracoğlu, ’da kurulan ’na başkanlık etti. Başbakanlığına kadar kurulan bütün hükümetlerde görev aldı. Bu hükümetlerde Maliye, Adliye ve Hariciye vekilliklerinde bulundu. uygulanmasında öncülük etti. Saracoğlu’nun yılında ’te borçlarının ödeme koşullarının saptanması görüşlerini adına yürütürken görüyoruz. ’de bir antlaşma ile bu konuyu başarıyla ve batılı gözlemcilerin hayranlığı içinde bitirirken izliyoruz. Saracoğlu’nun devlet adamlığı vitrinini süsleyen en değerli ve liyakatinin zirvesine vardığı bu anlaşma ile genç ’nin maliyesi soluk aldı.
Genç ’in devlet organlarının kurumlaşmasında da emeği geçen Saracoğlu, bakanlıkları sırasında avukatlık, hakimlik İcra İflas Kanunlarını hazırlamış ve çıkartmış iş esasına dayalı cezaevlerinin oluşmasını ve ilk örnek olarak ’nın kuruluşunu sağlamıştır. Barem ve Emeklilik kanunları da Saracoğlu’nun zamanında oluşturulmuştur.
’ın ölümü sonrasında yılında olan Saracoğlu, bu döneminde de döneminin bütünsellik taşıyan seçim yasasını iki dereceli olarak hazırladı ve çıkarttı. "Açık oy-gizli sayım" esaslarına göre hazırlanan bu kanuna göre her seçmenin hangi partiye oy verdiği herkes tarafından görülebilecek, fakat oy sayımı gizli yapılacaktı. O tarihe kadar başka hiçbir tarafından keşfedilmemiş olan bu usule göre yapılan seçimleri tarafından kazanıldı. Şükrü Saracoğlu döneminde başarılan diğer iki işlem ise muhalif işadamlarına salınan ve 'la suçlanan milliyetçilerin işkenceden geçirilmesidir. İkinci Dünya Savaşı'nın demokratik devletler tarafından kazanılması ve 'nin 'den , , ve 'ı istemesinden sonra 'da Saracoğlu istifa ederek Başbakanlığı ’e devretti. ve yılları arasında Başkanlığı yaptı.
Bütün demokratik ülkelerde olduğu gibi "Gizli oy-açık sayım" esasına göre tarihinde yapılan demokratik seçimlerde yeterli oy alamayan Saracoğlu 'ye seçilemeyince siyaseti bıraktı.
Şükrü Saracoğlu ayrıca 16 yıl boyunca 'nün başkanlığını yapmıştır. yılında alınan kararla 'nın adı olarak değiştirilmiştir.