Praetor
Emekli Yönetici
-
Konu Sahibi
-
Helal Olsun
Bu bir ağız tarzıdır. Gırtlaktan konuşan insanlar 'yine' diyemez, 'gine' der. Mersin Erdemli en belirgin örnektir.
Doğru bir nokta.
Ancak takdir edersiniz ki her "ağız"a göre (teknik anlamda ağızdan bahsediyorum) olan kelimenin sözlüğe sokulması olanaksızdır. Anneannem egeli ve kız yerine gız diyen bir yöreden geliyor, gari kelimesi çok kullanılıyor örneğin egede. Bu gibi kelimeler genel sözlüklerde yer alamazlar, ta ki yalnızca o ağızı kullanan insanların kullanımından çıkıp da tüm ülke geneline yayılana kadar.
Ben İstanbul'da yüzlerce değişik şive duyuyorum ve tiyatrocu olmam dolayısıyla ağızdan çıkan kelimelere çok dikkat ediyorum. İnanın bana "gine" kelimesini sözlüklere sokacak derecede yaygın kullananlar gırtlak yapılarından doğan bir zorunluluk sonucu hareket etmiyorlar.
Ayrıca yanlış düşünüyorsam düzeltin ama gırtlaktan konuşan insanlar için "gene" demek "gine" demekten daha kolay?..
çok doğru bir tespitBu bir ağız tarzıdır. Gırtlaktan konuşan insanlar 'yine' diyemez, 'gine' der. Mersin Erdemli en belirgin örnektir.
Doğru bir nokta.
Ancak takdir edersiniz ki her "ağız"a göre (teknik anlamda ağızdan bahsediyorum) olan kelimenin sözlüğe sokulması olanaksızdır. Anneannem egeli ve kız yerine gız diyen bir yöreden geliyor, gari kelimesi çok kullanılıyor örneğin egede. Bu gibi kelimeler genel sözlüklerde yer alamazlar, ta ki yalnızca o ağızı kullanan insanların kullanımından çıkıp da tüm ülke geneline yayılana kadar.
Ben İstanbul'da yüzlerce değişik şive duyuyorum ve tiyatrocu olmam dolayısıyla ağızdan çıkan kelimelere çok dikkat ediyorum. İnanın bana "gine" kelimesini sözlüklere sokacak derecede yaygın kullananlar gırtlak yapılarından doğan bir zorunluluk sonucu hareket etmiyorlar.
Ayrıca yanlış düşünüyorsam düzeltin ama gırtlaktan konuşan insanlar için "gene" demek "gine" demekten daha kolay?..
Ben hiçbir sözlükte 'gine' kelimesinin anlamının açıklandığını görmedim.
Ancak, halk dilinde 'gine' kullanımı kesinlikle yanlış değildir. Zaten insanlarımız 'gine'nin tümce içerisindeki görevinden, 'yine' veya ülke olarak 'Gine' anlamını çıkartabilecek kadar zekidirler.
Bunda bir sorun göremiyorum şahsım adına.
Hepimiz "döncem" kelimesinde ne anlatılmak istendiğini anlayacak kadar zekiyiz o halde bu da yanlış değil? Mehmet Ali Erbil asırlık turuncuya Çarkıfelek'te "oranj" dediğinde ne demek istediğini hepimiz anlıyoruz! Bu örnekler çok fazla, tekrarlandıkça dile yerleşiyorlar ve sözlüklerde de yerlerini alıyorlar.
Gine kelimesinin kullanılmasını yanlış bulmadığınızı söylüyorsunuz! Yalnız değilsiniz: Çok değerli ve benim de çok sevdiğim bir Felsefe profesörü olan Betül Çotuksöken'in eşi, Maltepe Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm Başkanı Yusuf Çotuksöken'in bir konferasında şunları duymuştum kendisinden, "dil yaşar aynı bizim gibi, nasıl yaşayacağını da tüm toplum ortak olarak belirler, doktor da olabilir, manken de, şarkıcı da, futbolcu da bunun yanlışı doğrusu yoktur. Bu nedenle ben gençlerin bulduğu kısaltmalara (slm, nbr vs...) ve yeni deyimlere diğerleri gibi endişeyle bakmıyorum". Bu da bir bakış açısı...
Serbest kelimesinde olduğu gibi aslında yanlış kullanım bir süre sonra doğru olur...
Nasıl ki şu anda gine kelimesini kullanmanın doğru olmuş olması gibi.
Aynı anlama gelen 2 kelimeyi birleştirip yanlış kullanarak(bence yanlış) üçüncüsünü yaratacağımıza keşke sidi yerine bir kelime bulabilseydik... Yaygın kullanabilseydik...
Benim üzüldüğüm bu.
Erbil kafasına göre takılıyor, onun yaptıkları milleti bağlamaz. 'Yine' anlamıyla eşdeğer olan 'gine' kelimesini millet Erbil'den veya başka bir ünlü kişiden duyup da kullanmaya başlamadı.
Konuşurken kelimeler veya öbekler yazı dilinden farklı bir şekilde seslendirilebilir. Dil Bilim'i ikiye ayrılır: Yazı Dili ve Konuşma Dili diye..
Gerek 'Türkçe'yi düzgün kullan' kampanyaları, gerekse bizim forumda yaptığımız 'Türkçe'yi Düzgün Kullanma' duyuruları yazı diline yöneliktir. Konuşma diline bırak dil bilimci birisini, sokaktaki sıradan bir insan bile karışamaz. Çünkü bir millet kültürel varlığını konuşma dili ile değil yazı dili ile korur ve gelecek nesillere aktarır.
Dolayısıyla konuşma dilindeki ağızlar, şiveler Türkçe'yi bozmamaktadır, bunun tersi bir söylemle ilk defa karşılaşıyorum.
Ayrıca,
Verdiğin adreste 'gine' kelimesinin anlamı yazılırken oraya büyük yazı derecesiyle yazmışlar: "zarf, halk ağzında" .. Senin dediğin gibi 'gine' kelimesinin yazı dilinde anlamı yapılamaz, ancak konuşma dilinde bu sorun olamaz.
Bu yanlış o kadar çok tekrarlandı ki Türk Dil Kurumu dahi artık kabul ediyor! Girip bakarsanız "halk ağzında" yine-gene anlamına geldiğini söylüyor gine kelimesinin...
Gine kelimesinin yazı dilinde anlamı yapılamaz demişsiniz. Bu yazı dilinde kullanılmasının yanlış olduğunu düşündüğünüz anlamına geliyor yanılmıyorsam. Kaldı ki ben de öyle düşünüyorum. Ancak bu kelimenin yazı dilinde anlamı, düşündüğünüzün aksine Türkçe sözlüklere girmiş durumda!.. Bugün güncel bir sözlük basılırsa göreceksiniz zaten. Halk ağzında "yaygın olarak" kullanılan kelimeler de sözlüklere girebiliyor
Tartışma yaratmak için değil üyelerimizin bizden yanlış bir şeyler öğrenmemesi için düzeltiyorum: Dilbilimin 2 değil pek çok ayrımı vardır, sesdizim, sözdizim, sesbilim, anlambilim, biçimbilim gibi pek çok ayrıma sahiptir (Gerekli bilgiye buradan ulaşabilirsiniz:Linkleri görüntülemek için kayıt olmalısınız)
We use cookies and similar technologies for the following purposes:
Do you accept cookies and these technologies?
We use cookies and similar technologies for the following purposes:
Do you accept cookies and these technologies?