Sigara, aşırı kafein tüketimi ve yanlış beslenme gibi birçok faktörün ses kısıklığına neden
olabileceğini belirten uzmanlar, ses kısıklığından korunmak ve ses kısıklığını önlemek için yapılması gerekenleri açıkladı. İşte ses kısıklığının nedenleri ve tedavi yolları… Sigara, kafein, yanlış beslenme gibi pek çok
faktör ses kısıklığına yol açabilir. Bunların yanı
sıra sıcak yaz günlerinde bir nebzede olsa
serinlemek için kullandığımız klima ve
vantilatörler de yanlış kullanıldıklarında ses
kısıklığına neden olabilirler. Kadıköy Şifa Ataşehir Hastanesi Kulak Burun
Boğaz Uzmanı Dr. Hakan Yenice ses kısıklığı nedenlerini ve nasıl önlem alınabileceğini
anlattı. Ses kısıklığı nedir? Ses kısıklığı genellikle bütün anormal ses
değişikliklerinin yerine kullanılan genel bir
terimdir. Sesteki anormallik, sesin hırıltılı, çatallı,
veya gergin olması, ya da şiddetinin veya
inceliğinin değişmesi şeklinde olabilir. Ses
değişikliklerinin nedeni genellikle gırtlakta (larenks) yerleşmiş olan ses tellerindeki
sorunlardır. Nefes alma sırasında ses telleri açılır. Konuşma
sırasında ise ses telleri kapalıdır ve
akciğerlerden çıkan havayla titreşerek sesin
oluşmasını sağlarlar. Ses telleri ne kadar sıkı
kapanırsa ve ne kadar inceyse o kadar hızlı
titreşirler ve ses de o kadar ince olur. Ses telleri üzerinde şişlik bulunması halinde kapanmaları,
dolayısıyla da çıkan ses düzgün olmaz. Ses kısıklığının nedenleri nelerdir? Ses kısıklığının çeşitli nedenleri vardır. Bunların
çoğu ciddi sağlık problemlerine neden olmazlar
ve kısa sürede düzelirler. Ses kısıklığının en sık
nedeni ” akut larenjit”tir. Akut larenjit, soğuk
algınlığı ve diğer üst solunum yolu
enfeksiyonları sırasında, ya da aşırı bağırmaktan kaynaklanan ses zorlamalarında
ortaya çıkar. Daha uzun süreli ses kısıklıklarının nedeni
genellikle sesin uzun süreyle aşırı ve zorlanarak
kullanılmasıdır. Bu tür ses kullanma alışkanlığı,
ses telleri üzerinde nodül adı verilen ve ses
kısıklığına neden olan küçük şişliklerin ortaya
çıkmasına neden olur. Nodüller genellikle sesini profesyonel nedenlerle uzun süre, ancak hatalı
teknikle kullanan kişilerde (şarkıcılar,
öğretmenler, politikacılar gibi) görülür. Ses tellerinin birbirlerine sürekli normalden
fazla kuvvetle çarpmasına bağlı olarak gelişen
nodüller, ses eğitimi ile ses kullanma alışkanlığı
düzeltilmediği sürece kendiliğinden
kaybolmazlar. Aşırı bağırmayı takiben gelişen
akut larenjit sırasında ses teli içine küçük kanamalar meydana gelebilir; bu aşamada ses
dinlendirilmediği taktirde bu kanama polip adı
verilen tek taraflı ses teli şişliklerine dönüşebilir
ve sürekli ses kısıklığına neden olur. Erişkinlerde ses kısıklığının sık görülen
nedenlerinden birisi de yemek borusu ile
midenin birleştiği noktadaki bir adelenin
zayıflığına bağlı olarak, mide içindeki asitli
sıvının yemek borusundan gırtlak seviyesine
yükselerek ses tellerini tahriş etmesidir; buna larengofarengeal reflü adı verilmektedir. Ses kısıklığı özellikle sabahları fazladır ve gün
içinde azalır. Ses kısıklığı ile birlikte boğazda
takılma, yabancı bir madde varmış hissi ve sık
boğaz temizleme alışkanlığı da sık görülen
belirtilerdir. Reflü nedeniyle ses kısıklığı olan
hastaların pek çoğunda mide ile ilgili şikayetler yoktur. Sigara içimi, ses kısıklığının bir diğer nedenidir.
Sigara, gırtlak kanserleri ve yutak kanserlerinin
gelişmesinde önemli bir risk faktörü
olduğundan düzelmeyen ses kısıklığı olan ve
sigara içen kişilerin bir Kulak-Burun-Boğaz
hastalıkları uzmanına muayene olmaları gerekir. Ses kısıklığının daha nadir nedenleri arasında
allerji, guatr ve sinir sistemi hastalıkları ,gıtlak
kanserleri sayılabilir. Birçok insanda doğal
yaşlanma ile birlikte bir miktar ses kısıklığı
ortaya çıkabilir. Özellikle yaz aylarında ses kısıklığına yol açan
nedenlerden biri de kapalı sistem klimalı
ortamlardır. Kapalı sistem kullanılan klimalar,
ortamda bulunan hasta kişilerin yaydığı virüs
ve bakterileri yaymak suretiyle ses teli
enfeksiyonlarına sebebiyet verebilir. Ayrıca hava kurutma etkisi ile de ses kalitesini bozar
ve ses kısıklığına neden olabilir. Ses kısıklığı iki haftadan uzun sürerse ve belirli
bir nedeni yoksa bir Kulak-Burun-Boğaz
hastalıkları uzmanına muayene olmanız
gerekir. Ses kısıklığını önlemek için neler yapılmalıdır? - Sigara içiyorsanız bırakın
- Kafein (kahve, kolalı meşrubatlar) ve alkol
kullanımından kaçının
- Sigara dumanı bulunan ortamlardan kaçının
- Bol su için
- Evinizin havasını nemlendirin - Gıdanıza dikkat edin – Baharatlı gıdalardan
kaçının
- Sesinizi uzun süreyle ve yüksek şiddette
kullanmayın
- Ses kısıklığı olduğunda sesinizi dinlendirin